Czy spółka osobowa rodziców i działalność gospodarcza syna to podmioty powiązane?
Pytanie pochodzi z publikacji Vademecum Głównego KsięgowegoOsoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą. W ramach prowadzonej działalności świadczy usługi i wystawia faktury dla firmy (spółka jawna) swoich rodziców.Czy w takim przypadku firmy te należy traktować jako podmioty powiązane?Jeżeli tak, to jakie konsekwencje wiążą się z taką sytuacją?
Odpowiedź:
Spółka rodziców i działalność gospodarcza syna, moim zdaniem, stanowią podmioty powiązane.
Uzasadnienie:
Od wielu lat prowadzone były spory o to, czy spółka osobowa może być podmiotem powiązanym według przepisów ustaw o podatkach dochodowych, skoro nie jest podatnikiem takiego podatku (podatnikami są wspólnicy). Z 1 stycznia 2015 r. uległy zmianie regulacje art. 25 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) – dalej u.p.d.o.f. Przepisy takie normują zagadnienie podmiotów powiązanych. W aktualnym stanie prawnym prawodawca posługuje się w takich regulacjach już nie pojęciem „podatnika” a określeniami: „osoba fizyczna”, „osoba prawna”, „jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej” a dalej „podmiot krajowy”.
To oznacza, że obecnie spółka osobowa może być podmiotem powiązanym.
O powiązaniach w znaczeniu PIT należy mówić również w przypadku powiązań o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo majątkowych pomiędzy podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach. Powyższe moim zdaniem oznacza, że osoba fizyczna winna być uznana za podmiot powiązany z innym podmiotem (nie podatnikiem), jakim jest spółka jawne jej rodziców.
Istnienie powiązań nie przesądza o konieczności sporządzania dokumentacji. Aby bowiem istniał taki obowiązek muszą być przekroczone progi ustawowe. Ponadto, zaznaczyć trzeba, że spółka jawna nie jest podatnikiem a w art. 25a u.p.d.o.p. cały czas jest mowa o obowiązku podatnika – zatem ewentualny obowiązek spoczywałby na osobie fizycznej będącej przedsiębiorcą i współpracującej ze spółką.
W praktyce można tez spotkać się z poglądem, że obowiązek sporządzania dokumentacji nie dotyczy podmiotów powiązanych rodzinnie (ze względu na odesłania zawarte w art. 25a ust. 1 u.p.d.o.f.).
Radosław Kowalski
Odpowiedzi udzielono 6.11.2015 r.
