Trwają pracę nad projektem dużej nowelizacji prawa oświatowego – ustawa - nazywana czasem „lex Czarnek” – mocno wzmocni uprawnienia kuratora. Na tyle, że dyrektor szkoły i samorząd nie będą mieli zbyt wiele do powiedzenia. Również w kwestii oceny pracy.

 

Pleśniar: Urzędnik kuratoryjny będzie jak prokurator>>

Niewykonanie zaleceń kuratora skończy się utratą stanowiska>>

 

Zmiana w Karcie Nauczyciela

Rząd chce zmiany w Karcie Nauczyciela dotyczącej oceny pracy dyrektora szkoły – ma to przyspieszyć całą procedurę. Po wejściu w życie tych regulacji, czyli najprawdopodobniej jeszcze w przyszłym roku szkolnym, kurator zdecyduje o ocenie pracy dyrektora, jeżeli w ciągu trzydziestu dni od przedstawienia jej projektu, nie uzyska porozumienia z organem prowadzącym. Projekt ustawy zawiera przepis przejściowy – procedura nie zostanie zastosowana do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy - będzie stosować się przepisy dotychczasowe, które wymagają uzyskania porozumienia.

Sprawdź w LEX: Co jaki czas powinna być dokonywana ocena pracy dyrektora szkoły? >

 

Zmiana obejmie również regulacje dotyczące awansu zawodowego nauczycieli - ustawa zakłada powrót do rocznego stażu oraz oceny dorobku zawodowego za okres stażu. Utrzymany zostanie za to obowiązek zasięgania opinii rady rodziców. Rozporządzenie nie będzie już określać kryteriów oceniania pedagogów. - Powrót do poprzedniego sposobu oceniania nauczycieli to dobry pomysł, od początku krytykowaliśmy rozwiązania wprowadzone w 2018 r., podkreślając, że stworzone przez resort wymogi są nie do spełnienia dla niektórych nauczycieli - ocenia Krzysztof Baszczyński, wiceprezes Związku Nauczycielstwa Polskiego. Dodaje jednak, że takie wycofywanie się z wprowadzanych niedawno rozwiązań wskazuje na chaotyczność działania ustawodawcy.

Sprawdź w LEX: Czy kuratorium oświaty powinno mieć opracowane procedury oceny pracy dyrektora szkoły?  >

 

Kurator z decydującym głosem

- To kolejny przykład wzmocnienia organów nadzoru kosztem innych stron, które biorą udział w zarządzaniu szkołą – mówi Krzysztof Baszczyński, wiceprezes ZNP. – Ewidentnie stawia się kuratora w pozycji uprzywilejowanej, choć uważam, że optymalnym rozwiązaniem jest danie wszystkim stronom jednakowych możliwości i jednakowych praw. Ostateczną decyzję pozostawia się w praktyce organowi nadzoru pedagogicznego – tłumaczy.

Sprawdź w LEX: Czy organ prowadzący może dokonać oceny pracy dyrektora szkoły po trzech miesiącach pracy? >

 

 

Również Marek Pleśniar, dyrektor biura Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty, nie ma wątpliwości, że to kolejna zmiana zmierzająca do centralizacji zarządzania oświatą.
- Tak jak w przypadku odwołania dyrektora czy porozumień ws. powierzenia stanowisk dyrektora decydujący głos zyska urzędnik – mówi.  Dodaje, że zmiana uderzy przede wszystkim w dyrektorów, którym z polityką rządu nie do końca po drodze. – Już teraz widać duże napięcia, zwłaszcza gdy zapadają decyzje o powierzeniu stanowiska dyrektora, bez przeprowadzania konkursu. Faktycznie, w wielu przypadkach dochodzi do impasu – tłumaczy Marek Pleśniar.

Sprawdź w LEX:  Czy rada pedagogiczna ma uprawnienia do wydawania opinii w sprawie oceny pracy dyrektora szkoły? >

 

Kolejna zmiana w ocenianiu

To kolejna próba modyfikacji zasad oceniania nauczycieli i dyrektorów szkół - trzy lata temu rewolucję w tym zakresie próbowała wprowadzić minister Anna Zalewska. MEN twierdził wtedy, że zmiany są konieczne dla podwyższenia jakości pracy pedagogów - nowelę krytykowano za zwiększenie biurokracji oraz nielogiczne wymogi. Ocena miała odbywać się też na tyle często, że szkoły przez cały czas miałyby otwartą procedurę w tej materii.

Sprawdź w LEX: Jak długo ważna jest ocena pracy dyrektora szkoły? >

 

 

Zmiany obowiązywały niespełna rok - po tym czasie resort przywrócił poprzednią procedurę. Przywrócono trzystopniową skalę ocen oraz obowiązek oceny pracy raz na pięć lat. Zrezygnowano natomiast z pomysłu wypłacania dodatku za wyróżniającą pracę. Oprócz zmian ukierunkowanych na kontrolę nad szkołami, do tematu oceniania pracy nauczycieli resort ma zamiar wrócić w nowelizacji Karty Nauczyciela. W założeniach do projektu wyczytać można, że zmiany obejmą:

  1. określenie przypadków, w których wymagana jest określona ocena pracy (przed uzyskaniem każdego stopnia awansu zawodowego oraz stopnia specjalizacji zawodowej, przy ubieganiu się o pełnienie określonych funkcji), brak obligatoryjnych terminów dokonywania oceny pracy poza ww. przypadkami;
  2. określenie w rozporządzeniu szczegółowych kryteriów oceny pracy nauczyciela, odnoszących się do kryteriów głównych określonych w ustawie.

Sprawdź w LEX: Czy dokonując cząstkowej oceny pracy dyrektora szkoły organ prowadzący może wyjść poza ramy przepisu? >

 

Uprzywilejowana pozycja organu nadzoru

Kurator będzie miał też więcej głosów (pięć) w komisji konkursowej przeprowadzającej konkurs na dyrektora szkoły i to nawet, jeżeli na posiedzeniu pojawi się tylko jeden urzędnik. Według resortu jest to konieczne, by "stanowisko dyrektora szkoły lub placówki zajmowała osoba, która gwarantuje należyte wykonanie powierzanych jej zadań, ale również która swoją wiedzą, doświadczeniem i postawą umożliwi najlepsze funkcjonowanie i organizację pracy kierowanej przez nią szkoły lub placówki".

Sprawdź w LEX: Czy organ nadzoru pedagogicznego i organ prowadzący szkołę muszą uwzględnić opinię związku zawodowego przy dokonywania oceny pracy dyrektora szkoły? >

Nie trzeba wysłuchać kandydata na dyrektora, by na niego zagłosować>>

 

Nowelizacja wprowadzi również konieczność uzyskania pozytywnej opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny w przypadku gdy organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki osobę niebędącą nauczycielem oraz gdy organ prowadzący powierza stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi. Ustawa wprowadzi również dodatkowe uprawnienia kuratora wobec szkół niepublicznych.

- Uważam, że obecne uprawnienia kuratora są wystarczające – zarówno w stosunku do szkół publicznych, jak i niepublicznych – mówi Prawo.pl radca prawny Robert Kamionowski, partner w Peter Nielsen & Partners Law Office. Tłumaczy, że rola kuratora powinna polegać na nadzorem nad realizacją ogólnego programu.  - Żadna władza publiczna nie ma i nie może mieć kompetencji do wkraczania w sfery prywatne i światopoglądowe jakichkolwiek osób, co dotyczy również szkoły publicznej – mówi prawnik.

Sprawdź w LEX: Czy przy cząstkowej ocenie pracy dyrektora szkoły organ prowadzący powinien przeprowadzić kontrolę w szkole? >