Zimą pracodawca powinien szczególnie dbać o pracownika
Okres zimowy to dla wielu pracowników, zwłaszcza tych pracujących na otwartej przestrzeni, czas pracy wszczególnych warunkach. Praca wwarunkach, które wywołują zaburzenia wutrzymaniu stałej temperatury ciała człowieka, czyli na przykład wmikroklimacie zimnym, jest możliwa pod warunkiem przestrzegania określonych zasad iprzepisów.
Jedną z zasad właściwego doboru pracowników do prac wykonywanych między innymi w zimie na otwartej przestrzeni (na zewnątrz obiektów) jest prawidłowe opisanie stanowiska pracy w skierowaniu na badania lekarskie wstępne i okresowe. Niebagatelne znaczenie ma też wiek pracownika oraz jego schorzenia i dolegliwości, które na skutek pracy w mikroklimacie zimnym mogą się pogłębiać. Przed rozpoczęciem pracy w okresie zimowym na zewnątrz obiektu należy przeprowadzić zaaklimatyzowanie pracownika w celu uniknięcia narażenia na gwałtowny skok temperatury.
Kolejnym zabezpieczeniem pracownika przed utratą ciepła w środowisku zimnym powinno być odpowiednie ubranie ochronne lub środki ochrony indywidualnej. W Polsce zagadnienie to reguluje kodeks pracy, a bardziej szczegółowo rozporządzenie MPiPS w sprawie ogólnych przepisów BHP. W tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia jako zagrożenie fizyczne, przy którym wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej, wymieniono zimno, a jako najczęściej zagrożone części ciała – twarz, narząd słuchu, drogi oddechowe, dłonie, stopy oraz skórę. Natomiast w tabeli nr 2 załącznika nr 2 jako rodzaje prac, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej, wymieniono prace na zewnątrz pomieszczeń – w narażeniu na deszcz lub chłód oraz prace w pomieszczeniach o bardzo niskiej temperaturze.
Zapewnienie pracownikom wykonującym pracę w środowisku zimnym możliwości odpoczynku i ogrzania się w zamkniętym pomieszczeniu stwarza także rozporządzenie ws. ogólnych przepisów BHP. Rozdział 9 stwierdza, że przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach należy zapewnić pracownikom w pobliżu miejsc pracy pomieszczenia umożliwiające im schronienie się przed opadami atmosferycznymi, ogrzanie się oraz zmianę odzieży. Pomieszczenia te powinny być zaopatrzone w urządzenia do podgrzewania posiłków. W pomieszczeniach tych powinna być zapewniona temperatura, co najmniej 16 stopni C, przy czym całkowita powierzchnia pomieszczenia nie może być mniejsza niż 8 metrów kwadratowych. W przypadku, gdy ze względu na rodzaje prac wykonywanych na otwartej przestrzeni w okresie zimowym nie jest możliwe zapewnienie wymienionych pomieszczeń, należy zapewnić pracownikom w pobliżu miejsca ich pracy odpowiednio urządzone źródła ciepła, przy zachowaniu wymagań ochrony przeciwpożarowej.
Zapewnienie pracownikom wykonującym pracę w środowisku zimnym możliwości odpoczynku i ogrzania się w zamkniętym pomieszczeniu stwarza także rozporządzenie ws. ogólnych przepisów BHP. Rozdział 9 stwierdza, że przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach należy zapewnić pracownikom w pobliżu miejsc pracy pomieszczenia umożliwiające im schronienie się przed opadami atmosferycznymi, ogrzanie się oraz zmianę odzieży. Pomieszczenia te powinny być zaopatrzone w urządzenia do podgrzewania posiłków. W pomieszczeniach tych powinna być zapewniona temperatura, co najmniej 16 stopni C, przy czym całkowita powierzchnia pomieszczenia nie może być mniejsza niż 8 metrów kwadratowych. W przypadku, gdy ze względu na rodzaje prac wykonywanych na otwartej przestrzeni w okresie zimowym nie jest możliwe zapewnienie wymienionych pomieszczeń, należy zapewnić pracownikom w pobliżu miejsca ich pracy odpowiednio urządzone źródła ciepła, przy zachowaniu wymagań ochrony przeciwpożarowej.
Rozporządzenie ws. ogólnych przepisów BHP reguluje także sprawę temperatury, jaką musi zapewnić pracodawca w pomieszczeniach pracy. I tak temperatura powinna być odpowiednia do rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego) i być nie niższa niż 14 stopni C. Natomiast w pomieszczeniach, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna i w pomieszczeniach biurowych nie niższa niż 18 stopni C. Pomieszczenia i stanowiska pracy powinny także być zabezpieczone przed niekontrolowanym napływem chłodnego powietrza z zewnątrz.
Zarówno kodeks pracy, jak i Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28.05.1996 r. ws. profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. nr 60, poz. 279) zobowiązują pracodawcę do zapewnienia posiłków pracownikom wykonującym prace związane z wysiłkiem fizycznym (> 1500 kcal dla mężczyzn i > 1000 kcal dla kobiet) na otwartej przestrzeni w okresie zimowym – od 1 listopada do 31 marca. Przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10 stopni C pracownikom przysługują także napoje, w ilości zaspokajającej ich potrzeby, dostępne w ciągu całej zmiany roboczej.
Innym rozwiązaniem chroniącym pracowników przy pracy w okresie zimowym na otwartej przestrzeni może być ograniczenie czasu pracy – przerwy w pracy, a w ostateczności powstrzymanie się od wykonywania pracy i oddalenie z miejsca zagrożenia, po niezwłocznym zawiadomieniu o tym przełożonego, jeżeli warunki pracy nie odpowiadają przepisom i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom.
Autor:
