Szkolenie online Transparentność i równość wynagrodzeń wg projektu polskiej ustawy - nowe obowiązki pracodawców Fundamentalna zmiana w polityce płacowej organizacji. 24.03.2026 r. godz. 10:00
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Ustawa o pluralizmie związkowym w służbach podpisana 

Funkcjonariusze policji, straży granicznej i Służby Więziennej w zakresie zrzeszania się w różnych związkach zawodowych. Prezydent podpisał uchwaloną 19 lipca 2019 r. z jego inicjatywy ustawę. Zdaniem autorów zmian pluralizm związkowy nie doprowadzi do upolitycznienia służb mundurowych.

policja radiowoz kogut
Źródło: iStock

Zgodnie z ustawą będą oni mogli wybrać związek zawodowy, do którego chcą wstąpić. Prezydent skierował ją do Sejmu również w czerwcu.
Obecnie funkcjonariusze policji, SG i SW mogą zrzeszać się tylko w jednym związku zawodowym działającym w danej formacji. Taki stan rzeczy funkcjonuje w Policji i Służbie Więziennej od 1989 roku, zaś w Straży Granicznej od 1991 roku, kiedy to powstał pierwszy związek zawodowy w tej formacji.

Związki nie dla wszystkich funkcjonariuszy

Przyjęta w nowej ustawie swoboda zrzeszania się w związkach podlegać będzie ograniczeniom, m.in. związaniem działalności międzyzakładowych organizacji związkowych wyłącznie z jednostkami organizacyjnymi danej formacji. Funkcje związkowe nie będą mogły być ponadto pełnione przez funkcjonariusza na stanowisku, dla którego ustawa przewiduje powołanie, lub mianowanego na stanowisko kierownicze.

Czytaj: Mucha: Pluralizm związkowy nie upolityczni służb>>

Zasady współdziałania z ministrem

W ustawie o Policji oraz ustawie o Straży Granicznej wprowadzone zostały przepisy stanowiące o możliwości określenia, w statucie związku zawodowego lub stosownym porozumieniu, zasad współdziałania z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz właściwymi organami Policji lub Straży Granicznej (obowiązujące przepisy przewidują określenie zasad współdziałania jedynie w statucie związku zawodowego).

W ustawie o Policji oraz ustawie o Służbie Więziennej nowelizowane są przepisy dotyczące udziału organizacji związkowej w postępowaniach dyscyplinarnych (brak jest odpowiednika takiej regulacji w ustawie o Straży Granicznej).

Zakaz strajku pozostaje

Wprowadzenie możliwości zrzeszania się policjantów, funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz funkcjonariuszy Służby Więziennej w związkach zawodowych wiąże się z utrzymaniem zakazu strajku. Zakaz strajku, ze względu na dobro publiczne, przewiduje art. 59 ust. 3 Konstytucji. W przypadku formacji uzbrojonych, których zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego, wyłączenie możliwości strajku jest niezbędne dla realizacji zadań państwa.
Ustawa zawiera przepisy przejściowe dotyczące niezakończonych, do dnia jej wejścia w życie, postępowań w sprawach indywidualnych funkcjonariuszy, w których bierze udział organizacja związkowa. Do postępowań takich stosowane będą przepisy dotychczasowe.

Zgodnie z przepisem końcowym ustawa wejdzie w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Polecamy książki z prawa pracy