Kto i na jakiej podstawie może kontrolować przenikanie dymu?
Jestem wspólnikiem pubu, od 15 listopada zaczną obowiązywać przepisy znowelizowanej ustawy antynikotynowej. Powstaje pytanie - chcę wydzielić w lokalu pomieszczenie dla osób palących, jak więc interpretować przepis, który mówi, że: "Właściciel lub zarządzający lokalem gastronomiczno-rozrywkowym z co najmniej dwoma pomieszczeniami przeznaczonymi do konsumpcji, może wyłączyć spod zakazu określonego w art. 5, zamknięte pomieszczenie konsumpcyjne, wyposażone w wentylację zapewniającą, aby dym tytoniowy nie przenikał do innych pomieszczeń."?
Wentylację posiadam, drzwi zostaną założone pomiędzy pomieszczeniami.
Kto i na jakiej podstawie może kontrolować przenikanie dymu?
Czy do tego przepisu są jakiekolwiek przepisy wykonawcze i karne?
Kontrolę w zakresie spełnienia wymagań ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) co do zasady sprawuje Państwowa Inspekcja Sanitarna, jednakże na wniosek np. niepalącego klienta, któremu będzie przeszkadzał dym tytoniowy, mandat karny może wystawić również policja lub straż miejska (gminna).
Wentylację posiadam, drzwi zostaną założone pomiędzy pomieszczeniami.
Kto i na jakiej podstawie może kontrolować przenikanie dymu?
Czy do tego przepisu są jakiekolwiek przepisy wykonawcze i karne?
Kontrolę w zakresie spełnienia wymagań ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) co do zasady sprawuje Państwowa Inspekcja Sanitarna, jednakże na wniosek np. niepalącego klienta, któremu będzie przeszkadzał dym tytoniowy, mandat karny może wystawić również policja lub straż miejska (gminna).
Podstawa prawna:
•§ 2 pkt 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 października 2002 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 174, poz. 1426 z późn. zm.);
•art. 95 § 1 ustawy z dnia z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 z późn. zm.);
•§ 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 208, poz. 2026 z późn. zm.).
Nie ma przepisów wykonawczych do ww. ustawy, regulujących w sposób bardziej szczegółowy sposób kontrolowania przenikania dymu tytoniowego.
Przepisy karne do ustawy są zawarte w art. 13 znowelizowanej ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) i można je stosować przez analogię.
Z dniem 15 listopada 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 81, poz. 529) – dalej u.n.o.z., która wprowadza szereg nowych regulacji prawnych w zakresie ograniczenia narażania osób niepalących na wdychanie dymu tytoniowego.
Do najistotniejszych z pewnością należą m.in.:
•możliwość wprowadzenia całkowitego zakazu palenia w pomieszczeniach zakładów pracy (bez konieczności zapewniania pomieszczeń palarni);
•wprowadzenie całkowitego zakazu palenia na terenach zakładów opieki zdrowotnej oraz jednostek organizacyjnych systemu oświaty (bez możliwości tworzenia pomieszczeń palarni);
•wprowadzenie zakazu palenia w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych, bez ich odpowiedniego przystosowania;
•wprowadzenie kar porządkowych za nie przestrzeganie zakazów (do 500 zł dla osoby palącej w miejscach niedozwolonych oraz do 2000 zł dla właścicieli lub zarządzających obiektem lub środkiem transportu publicznego za brak informacji o zakazie palenia).
Przepis, który z pewnością będzie przyjęty z ulgą przez wielu pracodawców (zniesienie obowiązku tworzenia kosztownych palarni), natomiast bez entuzjazmu przez licznych przedsiębiorców prowadzących działalność gastronomiczno-rozrywkową, gdyż wielu klientów pubów, restauracji czy dyskotek, nie wyobraża sobie wizyty w takim lokalu bez możliwości zapalenia papierosa, fajki czy cygara.
Stosownie do postanowień art. 1 pkt 3 u.n.o.z., właściciel lub zarządzający lokalem gastronomiczno-rozrywkowym z co najmniej dwoma pomieszczeniami przeznaczonymi do konsumpcji, może wyłączyć spod zakazu palenia zamknięte pomieszczenie konsumpcyjne, wyposażone w wentylację chroniącą przed przenikaniem dymu tytoniowego do innych pomieszczeń (przepis nie określa rodzaju wentylacji, jaka powinna być zastosowana, jednakże, aby spełniała swoje zadanie, z pewnością powinna to być wentylacja wyciągowa).
W związku z tym, że u.n.o.z. nie precyzuje szczegółowych wymagań technicznych, jakie powinno spełniać wydzielone pomieszczenie (np. ilości wymiany powietrza w ciągu godziny, tak jak przepisy bhp w regulacjach dotyczących pomieszczeń palarni w zakładzie pracy), do interpretacji powyższego przepisu należy stosować tzw. wykładnię celowościową, a celem przepisu – jak sam jego tytuł wskazuje – jest ochrona zdrowia przed następstwami palenia tytoniu.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca powinien sam określić, jakie działania należy podjąć, aby chronić nie tylko niepalących gości swojego lokalu, ale również jego personel.
Trzeba przypomnieć, że pierwotny projekt u.n.o.z. z dnia 18 marca 2008 r. przedłożony przez Sejmową Komisję Zdrowia (ZDR-020-1-2008), zawierał szereg szczegółowych regulacji określających obowiązki w zakresie bieżącego monitorowania czystości powietrza (na koszt przedsiębiorcy rzecz jasna!), w pomieszczeniach przeznaczonych dla osób niepalących (m.in. wartość PM2.5 w µg/m3 oraz udział dymu papierosowego we frakcji wdychanej cząstek zawieszonych w powietrzu pomieszczenia palarni). Ponadto projekt określał również górną granicę poziomu frakcji PM2,5 (30 µg/m3). Parlament nie przyjął jednak tych propozycji.
W związku z powyższym, zabrakło precyzyjnych regulacji w obecnym stanie prawnym, co w konsekwencji pozostawia obszerne pole do interpretacji przepisów organowi nadzoru, czyli Państwowej Inspekcji Sanitarnej – w zakresie oceny spełnienia powyższych wymogów. Trzeba jednak zaznaczyć, że przedsiębiorca może ustrzec się przed bezpodstawnymi zarzutami ze strony organu nadzoru, poprzez uprzednie wykonanie pomiarów wentylacji w lokalu (koszt takich pomiarów nie powinien przekroczyć kilkuset złotych).
Jeżeli jednak podczas kontroli inspektor będzie miał zastrzeżenia co do spełnienia wymagań prawnych, a przedsiębiorca nie będzie w stanie wykazać, że osoby niepalące nie są narażone na wdychanie dymu tytoniowego i że pomimo tego nie prowadził zakazu palenia, to inspektor Państwowej Inspekcji Sanitarnej – zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 października 2002 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 174, poz. 1426 z późn. zm.) w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.o.z. – będzie mógł nałożyć na takiego przedsiębiorcę karę grzywny do 2000 zł.
Maciej Ambroziewicz
•§ 2 pkt 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 października 2002 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 174, poz. 1426 z późn. zm.);
•art. 95 § 1 ustawy z dnia z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 z późn. zm.);
•§ 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 208, poz. 2026 z późn. zm.).
Nie ma przepisów wykonawczych do ww. ustawy, regulujących w sposób bardziej szczegółowy sposób kontrolowania przenikania dymu tytoniowego.
Przepisy karne do ustawy są zawarte w art. 13 znowelizowanej ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) i można je stosować przez analogię.
Z dniem 15 listopada 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 81, poz. 529) – dalej u.n.o.z., która wprowadza szereg nowych regulacji prawnych w zakresie ograniczenia narażania osób niepalących na wdychanie dymu tytoniowego.
Do najistotniejszych z pewnością należą m.in.:
•możliwość wprowadzenia całkowitego zakazu palenia w pomieszczeniach zakładów pracy (bez konieczności zapewniania pomieszczeń palarni);
•wprowadzenie całkowitego zakazu palenia na terenach zakładów opieki zdrowotnej oraz jednostek organizacyjnych systemu oświaty (bez możliwości tworzenia pomieszczeń palarni);
•wprowadzenie zakazu palenia w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych, bez ich odpowiedniego przystosowania;
•wprowadzenie kar porządkowych za nie przestrzeganie zakazów (do 500 zł dla osoby palącej w miejscach niedozwolonych oraz do 2000 zł dla właścicieli lub zarządzających obiektem lub środkiem transportu publicznego za brak informacji o zakazie palenia).
Przepis, który z pewnością będzie przyjęty z ulgą przez wielu pracodawców (zniesienie obowiązku tworzenia kosztownych palarni), natomiast bez entuzjazmu przez licznych przedsiębiorców prowadzących działalność gastronomiczno-rozrywkową, gdyż wielu klientów pubów, restauracji czy dyskotek, nie wyobraża sobie wizyty w takim lokalu bez możliwości zapalenia papierosa, fajki czy cygara.
Stosownie do postanowień art. 1 pkt 3 u.n.o.z., właściciel lub zarządzający lokalem gastronomiczno-rozrywkowym z co najmniej dwoma pomieszczeniami przeznaczonymi do konsumpcji, może wyłączyć spod zakazu palenia zamknięte pomieszczenie konsumpcyjne, wyposażone w wentylację chroniącą przed przenikaniem dymu tytoniowego do innych pomieszczeń (przepis nie określa rodzaju wentylacji, jaka powinna być zastosowana, jednakże, aby spełniała swoje zadanie, z pewnością powinna to być wentylacja wyciągowa).
W związku z tym, że u.n.o.z. nie precyzuje szczegółowych wymagań technicznych, jakie powinno spełniać wydzielone pomieszczenie (np. ilości wymiany powietrza w ciągu godziny, tak jak przepisy bhp w regulacjach dotyczących pomieszczeń palarni w zakładzie pracy), do interpretacji powyższego przepisu należy stosować tzw. wykładnię celowościową, a celem przepisu – jak sam jego tytuł wskazuje – jest ochrona zdrowia przed następstwami palenia tytoniu.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca powinien sam określić, jakie działania należy podjąć, aby chronić nie tylko niepalących gości swojego lokalu, ale również jego personel.
Trzeba przypomnieć, że pierwotny projekt u.n.o.z. z dnia 18 marca 2008 r. przedłożony przez Sejmową Komisję Zdrowia (ZDR-020-1-2008), zawierał szereg szczegółowych regulacji określających obowiązki w zakresie bieżącego monitorowania czystości powietrza (na koszt przedsiębiorcy rzecz jasna!), w pomieszczeniach przeznaczonych dla osób niepalących (m.in. wartość PM2.5 w µg/m3 oraz udział dymu papierosowego we frakcji wdychanej cząstek zawieszonych w powietrzu pomieszczenia palarni). Ponadto projekt określał również górną granicę poziomu frakcji PM2,5 (30 µg/m3). Parlament nie przyjął jednak tych propozycji.
W związku z powyższym, zabrakło precyzyjnych regulacji w obecnym stanie prawnym, co w konsekwencji pozostawia obszerne pole do interpretacji przepisów organowi nadzoru, czyli Państwowej Inspekcji Sanitarnej – w zakresie oceny spełnienia powyższych wymogów. Trzeba jednak zaznaczyć, że przedsiębiorca może ustrzec się przed bezpodstawnymi zarzutami ze strony organu nadzoru, poprzez uprzednie wykonanie pomiarów wentylacji w lokalu (koszt takich pomiarów nie powinien przekroczyć kilkuset złotych).
Jeżeli jednak podczas kontroli inspektor będzie miał zastrzeżenia co do spełnienia wymagań prawnych, a przedsiębiorca nie będzie w stanie wykazać, że osoby niepalące nie są narażone na wdychanie dymu tytoniowego i że pomimo tego nie prowadził zakazu palenia, to inspektor Państwowej Inspekcji Sanitarnej – zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 października 2002 r. w sprawie nadania funkcjonariuszom organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz. U. Nr 174, poz. 1426 z późn. zm.) w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.o.z. – będzie mógł nałożyć na takiego przedsiębiorcę karę grzywny do 2000 zł.
Maciej Ambroziewicz
Autor:
