Jak rozliczyć umorzenie pożyczki?

Pytanie Użytkownika Serwisu Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Zakład pracy udzielił pracownikowi pożyczkę z ZFŚS na cele remontowe mieszkania, w regulaminie funduszu nie wprowadzono konieczności posiadania poręczyciela pożyczki (jednorazowa pożyczka maksymalnie do kwoty 2 500,00 zł), a umorzenie może nastąpić jedynie w przypadku: „pożyczkobiorców zmarłych, których rodziny znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej spłatę zadłużenia”. Pracownika zwolniono z pracy, a kwota pożyczki niespłaconej wynosi: 1500,00 zł, do pracownika wysłano dwa wezwania do spłaty pożyczki, które zostały potwierdzone odbiorem, lecz pracownik nie odpowiedział. Na zebraniu pracowników postanowiono większością głosów o umorzeniu pożyczki bez konieczności kierowania sprawy do sądu.Czy zakład postąpi prawidłowo ustalając przychód (bez oskładkowania ZUS) dla byłego pracownika w dacie umorzenia pożyczki i wykazaniu go w informacji rocznej PIT-8C za rok, w którym dokonano umorzenia, a informację prześle do końca lutego następnego roku podatkowego do właściwego urzędu skarbowego?

Odpowiedź:

Postępowanie pracodawcy będzie prawidłowe.

Uzasadnienie:

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.) – dalej u.p.d.o.f. – przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Uzupełnieniem jest art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f., zgodnie z którym za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Wykładni powyższych przepisów należy dokonywać w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8.07.2014 r. (sygn. K 7/13). Zgodnie ze stanowiskiem TK za przychód pracownika mogą być uznane takie świadczenia, które:

1) zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),  

2) zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,

3) korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).

Pożyczka nie jest przychodem, gdyż co prawda pracownik otrzymuje określoną kwotę, ale równocześnie powstaje u niego obowiązek jej zwrotu. Umorzenie pożyczki oznacza natomiast, że podatnik unika wydatku, do którego poniesienia był zobowiązany. W efekcie kwota umorzonej pożyczki jest przychodem. Uwzględniając fakt, że przychód powstał z uwagi na cywilistyczne zwolnienie z długu, uznać należy, że jest to przychód z innych źródeł, a więc płatnik powinien wystawić PIT-8C do końca lutego roku następnego.

Paweł Ziółkowski,

autor współpracuje z publikacją Serwis Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Odpowiedzi udzielono  27.03.2017 r.