Dyskryminacją jest różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na kryteria, które ustawodawca uznaje za dyskryminacyjne

Czy pracę wyłącznie na drugą zmianę można rozpatrywać w kategoriach dyskryminacji w zatrudnieniu?

Odpowiedź: Dyskryminacją jest różnicowanie sytuacji pracowników ze względu na kryteria, które w myśl art. 18^3a § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) - dalej k.p. ustawodawca uznaje za dyskryminacyjne, czyli: płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jeżeli o stałym zatrudnianiu na drugą zmianę będzie decydowało jedno z wymienionych kryteriów, będzie to praktyka dyskryminująca takiego pracownika.

Uzasadnienie: Nawet jednak, jeżeli nie dojdzie do naruszenia zakazu dyskryminacji, może dojść do naruszenia zasady równego traktowania pracowników. Pracodawca, różnicując sytuację prawną pracowników, powinien kierować się obiektywnymi, słusznymi i usprawiedliwionymi kryteriami, takimi jak np. rodzaj wykonywanej pracy, warunki jej wykonywania. Zastosowanie kryteriów nie zasługujących na aprobatę, nieuzasadnionych, nadmiernie uznaniowych może prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania pracowników, nawet jeżeli nie będą to kryteria dyskryminacyjne wymienione w art. 18^3a k.p. Na przykład SN przyjmuje, że różnicowanie pracowników w zakresie wyznaczania im obowiązków z powodu wyglądu jest sprzeczne z zasadą równego traktowania w zatrudnieniu, chociaż wygląd nie jest wymieniony w żadnym dokumencie jako przyczyna dyskryminacji (wyrok SN z 4 października 2007 r. I PK 24/07, Lex nr 406847). Jeżeli zatem decyzja o tym, że dany pracownik ma świadczyć pracę wyłącznie na drugiej zmianie nie jest uzasadniona obiektywnymi, zrozumiałymi i usprawiedliwionymi względami, może dojść do naruszenia zasady równego traktowania pracowników. Kluczowe znaczenie będą miały zatem kryteria, w oparciu o które pracodawca zadecydował, że jeden z pracowników będzie świadczył pracę tylko na drugiej zmianie. Jeżeli rodzaj obowiązków świadczonych przez kierownika sklepu jest tego rodzaju, że praca musi być wykonywana na pierwszą zmianę (na przykład dlatego że do jego obowiązków należy przyjmowanie i kwitowanie dostaw, które odbywają się z reguły w godzinach porannych, a drugi pracownik nie ma takiego obowiązku) nie powinno dojść do naruszenia zasady równego traktowania.

Monika Latos-Miłkowska

Chcesz wiedzieć więcej? Masz pytania?

Skorzystaj z Infolinii Prawa Pracy

Nie czekaj- z nami poznasz wszystkie odpowiedzi!

Pytanie pochodzi z Serwisu Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych