Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego odrzuciła skargę kasacyjną ZUS w sprawie wypłaty ekwiwalentu za deputat węglowy, który należy się emerytowanym kolejarzom. Skarga do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu sporu. Nie jest to świadczenie z ubezpieczenia społecznego, lecz jego źródłem jest stosunek pracy.
Sprawa dotyczy emerytowanego kolejarza Janusza T. Otrzymał on emeryturę po przepracowanych latach na kolei, ale po pewnym czasie dopatrzył się, iż jest ona pozbawiona jednego elementu, który przysługiwał skarżącemu - tj. ekwiwalentu za deputat węglowy, wynikający z art. 74 ustawy o prywatyzacji i komercjalizacji PKP.
Według tego przepisu, byłemu pracownikowi kolejowemu pobierającemu emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, przyznaną na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin lub przepisów ustawy z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych albo przepisów ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (...) przysługuje prawo do deputatu węglowego w ilości 1800 kg węgla kamiennego rocznie, w formie ekwiwalentu pieniężnego.
Za podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego, przyjmuje się przeciętną średnioroczną cenę detaliczną 1000 kg węgla kamiennego z roku poprzedzającego rok.
ZUS Oddział w Łodzi na skutek wniosku o wyrównanie wypłacił Januszowi T. deputat za trzy lata, od września 2015 roku, a nie za pełny okres służby czyli od 2006 roku.
Sprawdź też: Jak należy wypowiedzieć prawo do ekwiwalentu za deputat węglowy? >
Wnioskodawca zaskarżył tę decyzję do sadu pracy i obie instancje przyznały mu rację. W tej sytuacji ZUS złożył skargę kasacyjną do Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego powołując się na art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. W przepisie tym ograniczono wypłatę świadczenia do trzech lat: "W razie ponownego ustalenia przez organ rentowy prawa do świadczeń lub ich wysokości, przyznane lub podwyższone świadczenia wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym powstało prawo do tych świadczeń lub do ich podwyższenia, jednak nie wcześniej niż za okres trzech lat."
Radca prawny Katarzyna Pikuła występująca za Zakład Ubezpieczeń twierdziła, że w takim wypadku należy zastosować ustawę o rentach i emeryturach z FUS, gdyż ustawa o komercjalizacji PKP jest ułomna i nie przewiduje wszystkich sytuacji. Słuszne jest zatem wyrównanie emerytury o ekwiwalent za deputat węglowy, ale tylko w zakresie trzech miesięcy.
Sąd Najwyższy w postanowieniu wydanym 27 kwietnia br. odrzucił skargę ZUS, stwierdzając, że jest ona niedopuszczalna. Tak wynika też z opublikowanych w poprzednich latach orzeczeń tej Izby.
Sędzia sprawozdawca Bohdan Bieniek wskazał, że skarga kasacyjna do SN jest niedopuszczalna bez względu na wartość przedmiotu sporu. Nie jest to świadczenie z ubezpieczenia społecznego, lecz jego źródłem jest stosunek pracy. - Deputat węglowy, to świadczenie majątkowe i można je wypłacać bez ograniczeń - powiedział sędzia Bieniek. - A roszczenie nie dotyczyło wyrównania emerytury, jako to w pismach określił organ rentowy, lecz spór o ekwiwalent pieniężny, przysługujący z ustawy o prywatyzacji i komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa - dodał.
Sygnatura akt I USKP 98/21, wyrok z 27 kwietnia 2022 r.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
