Odpowiedź: spółka jawna jest zobowiązana do zamknięcia swoich ksiąg rachunkowych na dzień poprzedzający dzień przekształcenia, tj. dzień poprzedzający datę wpisu przekształcenia do rejestru. Bilans otwarcia powinien być równy bilansowi zamknięcia.
Uzasadnienie: w przypadku przekształcenia spółki jawnej w spółkę z o.o., w trybie przewidzianym w art. 551-574 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - dalej k.s.h., nie dochodzi do likwidacji spółki przekształcanej, dlatego majątek spółki jawnej nie ulega likwidacji i zwrotowi dotychczasowym wspólnikom, lecz staje się majątkiem spółki przekształconej (tj. spółki z o.o.), która będzie kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej.
Spółka jawna jest zobowiązana do zamknięcia swoich ksiąg rachunkowych na dzień poprzedzający dzień przekształcenia, tj. dzień poprzedzający datę wpisu przekształcenia (tj. spółki z o.o. - czyli przekształconej) do rejestru. Przekształcenie spółki jawnej w spółkę z o.o. - z punktu widzenia zasad rachunkowości - traktowane jest jako zmiana formy prawnej.
Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - dalej u.o.r., księgi rachunkowe zamyka się na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej (w ciągu 3 miesięcy od tej zmiany) i otwiera na dzień zmiany formy prawnej (art. 12 ust. 1 pkt 3 u.o.r. - w ciągu 15 dni od tej zmiany). Na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych sporządzane jest sprawozdanie finansowe (por. art. 45 ust. 1 u.o.r.), według zasad ogólnych określonych ustawą o rachunkowości, przy założeniu kontynuacji działalności. Przekształcenie spółki handlowej w inną spółkę handlową nie oznacza bowiem zakończenia jej działalności, związanego z likwidacją, a jedynie zmianę formy prawnej.
Jak przenieść dane z bilansu zamknięcia do bilansu otwarcia ksiąg rachunkowych roku obrotowego spółki z o.o.? Zasadniczo bilans otwarcia powinien być równy bilansowi zamknięcia. Należy jednak mieć na uwadze, że kapitałem podstawowym spółki z o.o. jest kapitał zakładowy, którego wielkość musi być zgodna z wielkością wpisaną do KRS.
W myśl art. 26 u.o.r., inwentaryzację aktywów i pasywów przeprowadza się na ostatni dzień każdego roku obrotowego, na dzień zakończenia działalności przez jednostkę oraz na dzień poprzedzający postawienie jej w stan likwidacji lub ogłoszenia upadłości. Przekształcenie spółki jawnej w spółkę z o.o., jak już powiedzieliśmy, nie jest równoznaczne z zakończeniem działalności spółki jawnej, a tylko ze zmianą formy prawnej prowadzonej działalności. Z tego też względu nie ma ustawowego obowiązku przeprowadzenia inwentaryzacji w spółce jawnej na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej, jednak spółka może przeprowadzić inwentaryzację w celu skorygowania ewentualnych różnic pomiędzy rzeczywistym stanem aktywów i pasywów, a wynikającym z ksiąg rachunkowych.
Więcej odpowiedzi na pytania z zakresu działalności gospodarczej i podatków znajdziesz w Kompasie Księgowo Kadrowym
