Przetarg zapewnia jawność sprzedaży państwowych nieruchomości
Nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego są co do zasady sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. W ten sposób ustawodawca dąży do zapewnienia jawności, wyjaśnia Artur Ratajszczak.
Materiał stanowi fragment komentarza praktycznego pt. Przetarg na sprzedaż albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego pochodzącego z programu Serwis Budowlany. Komentarz porusza kwestie dotyczące ogłaszania, organizacji i przeprowadzania przetargów na sprzedaż albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Publikacja uwzględnia najnowsze orzecznictwo oraz poglądy doktryny.
Wstęp
Zasadą jest, zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – dalej u.g.n., iż nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. W ten sposób ustawodawca dąży do zapewnienia jawności zbywania przedmiotowych nieruchomości, jak też odpowiednich wpływów do budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego – por. D. Pęchorzewski (red.), Gospodarka nieruchomościami. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2014. Kwestie związane z przetargowym zbywaniem nieruchomości uregulowane zostały w Dziale II Rozdziale 4 u.g.n. oraz wydanym na podstawie art. 42 u.g.n. rozporządzeniuRady Ministrów z 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości – dalej r.s.r.z.n.. Należy mieć na uwadze, iż umowa zawarta bez zastosowania trybu przetargowego, w sytuacji gdy nie było podstaw do zastosowania trybu bezprzetargowego, jest nieważna. Z drugiej strony żaden inny przepis prawa materialnego nie nakłada na publicznego właściciela gruntu obowiązku zbycia jakiejkolwiek nieruchomości, ani też nie rodzi u nikogo uprawnienia do wystąpienia z żądaniem, aby nieruchomość została mu sprzedana (por. wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., I OSK 1729/10, LEX nr 1070782).
1. Właściwy organ
Zgodnie z art. 38 ust. 1 u.g.n., przetarg ogłasza, organizuje i przeprowadza właściwy organ. Organem właściwym do podejmowania powyższych czynności w stosunku do nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa jest starosta. Z kolei, organem właściwym do nieruchomości, które są własnością jednostek samorządu terytorialnego, jest odpowiednio zarząd województwa (nieruchomości będące własnością województwa), zarząd powiatu (nieruchomości będące własnością powiatu) oraz wójt – burmistrz – prezydent miasta (nieruchomości będące własnością gminy). Ponadto, w odniesieniu do nieruchomości wskazanych w art. 57 ust. 1 u.g.n. (tj. nieruchomości, które pozostały po zlikwidowanej lub sprywatyzowanej państwowej osobie prawnej) oraz w art. 60a ust. 2 pkt 1 u.g.n. (tj. nieruchomości wchodzące w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczone na potrzeby Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rządowego Centrum Legislacji, Prokuratorii Generalnej SP, ministerstw, urzędów centralnych i urzędów wojewódzkich oraz nieruchomości na potrzeby statutowe Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, z wyłączeniem rejonów), właściwym do ogłoszenia, organizacji i przeprowadzenia przetargu jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Przeprowadzenie przetargu w całości bądź też poszczególnych części postępowania przetargowego, mimo iż mają one charakter czynności cywilnoprawnych, nie może być powierzone pełnomocnikom czy też innym podmiotom. Z art. 38 ust. 1 u.g.n. wynika bowiem wyłączność „właściwego organu".
2. Ogłoszenie o przetargu
Ogłoszenie o przetargu podaje się do publicznej wiadomości nie wcześniej niż po upływie terminów, o których mowa w art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 orazust. 4 u.g.n. Tak więc, przed ogłoszeniem powinny upłynąć terminy określone w przepisach o pierwszeństwie w nabyciu w art. 34 ust. 1-2 i 4 u.g.n. (6 tygodni po wywieszeniu wykazu lub też po terminie określonym w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 34 ust. 1 pkt 3 u.g.n. – termin nie krótszy niż 21 dni). Z drugiej strony podanie ogłoszenia o przetargu do publicznej wiadomości nie może nastąpić wcześniej niż co najmniej na 30 dni przed wyznaczonym terminem przetargu, a w przypadku nieruchomości, której cena wywoławcza jest wyższa niż równowartość 100 000 euro, co najmniej 2 miesięcy przed wyznaczonym terminem przetargu.
W ogłoszeniu o przetargu należy podać informacje zamieszczone w wykazie oraz czas, miejsce i warunki przetargu, a w razie ogłoszenia kolejnego przetargu lub rokowań, również terminy przeprowadzenia poprzednich przetargów. W przypadku przetargu na zbycie nieruchomości, której cena wywoławcza jest wyższa niż równowartość 10 000 euro, wyciąg z ogłoszenia o przetargu zamieszcza się w prasie o zasięgu obejmującym co najmniej powiat, na terenie którego położona jest zbywana nieruchomość, ukazującej się nie rzadziej niż raz w tygodniu, co najmniej na 30 dni przed wyznaczonym terminem przetargu. W takim przypadku również wyciąg z ogłoszenia o przetargu zamieszcza się co najmniej na 2 miesiące przed wyznaczonym terminem przetargu, w prasie codziennej ogólnokrajowej. Wyciąg zamieszcza się co najmniej dwukrotnie, przy czym pierwszy wyciąg z ogłoszenia o przetargu zamieszcza się co najmniej na 2 miesiące przed wyznaczonym terminem przetargu, a drugi zamieszcza się co najmniej na 30 dni przed wyznaczonym terminem przetargu (§ 6 ust. 4 i 5 r.s.r.z.n.).
(...)
