Kara pieniężna za brak zezwolenia na zbieranie odpadów po 23 stycznia 2015 r.

Czy za brak zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów po dniu 23 stycznia 2015 r. będzie wymierzana administracyjna kara pieniężna?

Pytanie pochodzi z programu Prawo Ochrony Środowiska.




Czy za brak zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów po dniu 23 stycznia 2015 r. będzie wymierzana administracyjna kara pieniężna, zgodnie z art. 194 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21, z późn. zm.) – dalej u.o.?

Jak należy rozumieć wyłączenie wynikające z art. 194 ust. 2 u.o., skoro w każdym zezwoleniu określa się miejsce i sposób magazynowania odpadów?

Odpowiedź:

Za brak zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów po dniu 23 stycznia 2015 r. będzie wymierzana administracyjna kara pieniężna zgodnie z art. 194 u.o. Kary administracyjnej nie będzie nakładać się tylko wtedy, gdy za delikt będzie można zastosować opłatę podwyższoną, np. magazynowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Z art. 293 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1232) - dalej p.o.ś. wynika, że o opłatach podwyższonych decyduje brak wymaganych decyzji organu ochrony środowiska w zakresie magazynowania odpadów i miejsce nieprzeznaczone do magazynowania odpadów. Wyłączenie ma na celu wyeliminowanie podwójnej odpowiedzialności, tj. obowiązku uiszczenia kary administracyjnej oraz opłaty podwyższonej.

Uzasadnienie:

Opłata podwyższona, o której mowa w art. 194 ust. 2 u.o., jest sankcją prawną za delikt przewidziany w art. 194 ust. 1 u.o., a zatem również za prowadzenie działalności polegającej na zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów bez zezwolenia oraz za zachowania, które zgodnie z art. 293 p.o.ś. uzasadniają ustalenie opłaty podwyższonej (np. magazynowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym, bo przedsiębiorca nie uzyskał zezwolenia na przetwarzanie odpadów), przy czym w pierwszej kolejności stosuje się przepisy p.o.ś. Jeśli więc przedsiębiorca magazynuje odpady bez ustalonego miejsca ich magazynowania, bo nie ma zezwolenia, to będzie musiał uiścić za ten delikt opłatę podwyższoną, a kara administracyjna nie zostanie mu wymierzona.

Na tle art. 194 ust. 2 u.o. pojawiają się jednak wątpliwości (bo ustawodawca tego nie sprecyzował), czy mamy do czynienia ze zbiegiem jednoczynowym (jeden czyn wyczerpuje znamiona deliktu administracyjnego z p.o.ś., za który ustala się opłatę podwyższoną i u.o., np. przetwarzanie przez składowanie w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym jako jeden delikt, za który w przypadku wskazanym w art. 293 p.o.ś. wymierza się wyłącznie opłatę podwyższoną i nie wymierza się kary administracyjnej, czy wieloczynowym, gdy jednym deliktem jest przetwarzanie odpadów bez zezwolenia, a następnie magazynuje odpady w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Jednakże, gdyby chodziło o delikt wieloczynowy, to z treści art. 194 ust. 2 u.o. należałoby wywieść, że organ musiałby wymierzyć karę administracyjną za brak zezwolenia, a opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym.

Ustawodawca nie sprecyzował również, o jakie sytuacje chodzi w art. 194 ust. 2 u.o. Z przepisu można jednakowoż wywieść, że chodzi o dopuszczenie się przedsiębiorcy do popełnienia deliktu skutkującego koniecznością uiszczenia opłaty podwyższonej z art. 293 p.o.ś. lub za następstwa działań określonych w art. 194 ust. 1 u.o., czym jest składowanie lub magazynowanie odpadów, za które może być ustalona opłata podwyższona na podstawie art. 293 p.o.ś.

Jak pisze w komentarzu do ustawy o odpadach W. Radecki, "są to dwie różne sytuacje. Pierwszą - można zilustrować przykładem art. 194 ust. 1 pkt 6 u.o., gdyż łatwo zauważyć, że zrzut olejów odpadowych do wód to nic innego niż pozbycie się odpadów do wód w rozumieniu art. 293 ust. 5 p.o.ś., za co ponosi się opłatę podwyższoną. Z art. 194 ust. 2 zdaje się wynikać, że sankcją jest tylko opłata podwyższona.

Drugą - można zilustrować przykładem art. 194 ust. 1 pkt 3 u.o., kiedy sprawca bez zezwolenia zbiera odpady, po czym składuje je, ale w dwóch wariantach:
- w miejscu na ten cel przeznaczonym; wtedy nie ma podstaw do ustalenia opłaty podwyższonej, ale działanie polegające na zbieraniu odpadów bez zezwolenia jest deliktem administracyjnym, za który wymierza się administracyjną karę pieniężną,
- w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym; wtedy są podstawy do ustalenia opłaty podwyższonej, ale za składowanie (art. 293 ust. 3 p.o.ś.), nie za zbieranie, które jest także bezprawne, skoro sprawca nie ma zezwolenia".

Pytanie pochodzi z programu Prawo Ochrony Środowiska.