Krajowe normy ubytków naturalnych niektórych artykułów w transporcie wodnym śródlądowym.

ZARZĄDZENIE
MINISTRÓW: BUDOWNICTWA, GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ I KOMUNALNEJ, GÓRNICTWA I ENERGETYKI, HUTNICTWA I PRZEMYSŁU MASZYNOWEGO, KOMUNIKACJI, PRZEMYSŁU CHEMICZNEGO I LEKKIEGO ORAZ ROLNICTWA, LEŚNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ
z dnia 22 czerwca 1987 r.
w sprawie krajowych norm ubytków naturalnych niektórych artykułów w transporcie wodnym śródlądowym.

Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. Nr 44, poz. 301, z 1956 r. Nr 54, poz. 244 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115) i art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. Nr 53, poz. 272) oraz § 9 ust. 1 i 2 zarządzenia nr 27 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 sierpnia 1983 r. w sprawie zasad i trybu oraz organów właściwych do ustalania norm ubytków naturalnych (Monitor Polski Nr 30, poz. 161) zarządza się, co następuje:
§  1.
Ustala się krajowe normy ubytków naturalnych ziarn zbóż roślin oleistych i strączkowych, nawozów sztucznych, surowców fosforowych, rud żelaza i niklu, paliw stałych, kruszyw wydobywanych z wody oraz pozostałych artykułów nadanych do przewozu, powstających w transporcie wodnym śródlądowym w przewozach krajowych i związanych z nimi załadunkach i wyładunkach, w wysokości określonej w załączniku nr 1 do zarządzenia.
§  2.
Sposób stosowania norm ubytków naturalnych, o których mowa w § 1, określa instrukcja stanowiąca załącznik nr 2 do zarządzenia.
§  3.
Tracą moc:
1)
§ 2 zarządzenia Ministrów Przemysłu Spożywczego i Skupu oraz Komunikacji z dnia 24 grudnia 1977 r. w sprawie norm ubytków naturalnych zboża i innych nasion oraz przetworów zbożowych w transporcie samochodowym oraz wodnym śródlądowym (Monitor Polski Nr 35, poz. 179),
2)
zarządzenie Ministrów: Górnictwa, Energetyki i Energii Atomowej, Hutnictwa oraz Komunikacji z dnia 21 sierpnia 1978 r. w sprawie norm ubytków naturalnych paliw stałych (Monitor Polski Nr 30, poz. 112) w części dotyczącej norm ubytków naturalnych paliw stałych określonych w poz. "Transport wodno-śródlądowy" i poz. "Wyładunek, przeładunek lub rozładunek" tabel stanowiących załączniki do zarządzenia.
§  4.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK Nr  1

TABELA KRAJOWYCH NORM UBYTKÓW NATURALNYCH ARTYKUŁÓW PRZEWOŻONYCH TRANSPORTEM WODNYM ŚRÓDLĄDOWYM

Lp. Nazwa artykułu Opakowanie Metoda określenia masy ładunku Załadunek, przewóz i wyładunek barek Każdy dodatkowy przeładunek Jednostka odniesienia
wysokość ubytku w % niezależnie od pory roku
1 2 3 4 5 6 7
1 Ziarno: zbóż (żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa, prosa, gryki, sorga, kukurydzy), roślin oleistych (rzepaku, rzepiku) i roślin strączkowych luzem ważenie na wadze elewatora 0,40 0,20 masa nadana do przewozu z uwzględnieniem zmiany wilgotności
2 Nawozy sztuczne (jedno- i wieloskładnikowe): polifoska, fosforan amonu, saletrzak itp. nawozy suche luzem ważenie na wagach legalizowanych 0,45 0,20 masa nadana do przewozu
3 Surowce fosforowe (fosforyty i apatyty) luzem ważenie na wagach legalizowanych 1,35 0,30 masa nadana do przewozu
4 Rudy żelaza: kawałkowe i grudki luzem ważenie na wagach legalizowanych 0,25 *) masa nadana do przewozu
5 Rudy żelaza pospółkowe luzem ważenie na wagach legalizowanych 0,50 *) masa nadana do przewozu
6 Rudy żelaza miałkie luzem ważenie na wagach legalizowanych 0,50 *) masa nadana do przewozu
7 Rudy żelaza koncentraty luzem ważenie na waga legalizowanych 0,60 *) masa nadana do przewozu
8 Rudy i koncentraty niklu luzem ważenie na wagach legalizowanych 1,00 0,20 masa nadana do przewozu
9 Węgiel kamienny: sortymenty grube i średnie luzem ważenie na wagach legalizowanych 0,75 *) masa nadana do przewozu
10 Węgiel kamienny: sortymenty miałowe i mułowe luzem ważenie na wagach legalizowanych 1,40 *) masa nadana do przewozu
11 Wszystkie sortymenty koksu luzem ważenie na wagach legalizowanych 0,75 *) masa nadana do przewozu
12 Brykiety z węgla kamiennego luzem ważenie na wagach legalizowanych 0,90 *) masa nadana do przewozu
13 Węgiel brunatny luzem ważenie na wagach legalizowanych 1,40 *) masa nadana do przewozu
14 Brykiety z węgla brunatnego luzem ważenie na wagach legalizowanych 1,00 *) masa nadana do przewozu
15 Półkoks, koksik, półkoksik luzem ważenie na wagach legalizowanych 1,20 *) masa nadana do przewozu
16 Kruszywo naturalne (piasek, żwir) wydobywane z wody, transportowane od pogłębiarki do odbiorcy (zakładu przeróbki lub miejsca składowania) luzem pomiar zanurzenia barki 5,00 2,00 masa nadana do przewozu
17 Pozostałe artykuły nadane do przewozu w stanie:

- wilgotnym

luzem ważenie na wagach legalizowanych 2,00 0,70 masa nadana do przewozu
- suchym luzem ważenie na wagach legalizowanych 1,20 0,40 masa nadana do przewozu
*) Zgodnie z ust. 4 instrukcji stanowiącej załącznik nr 2 do zarządzenia.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

INSTRUKCJA W SPRAWIE STOSOWANIA KRAJOWYCH NORM UBYTKÓW NATURALNYCH W TRANSPORCIE WODNYM ŚRÓDLĄDOWYM

1. Krajowe normy ubytków naturalnych ustalone w wysokości określonej w rubryce 5 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia mają zastosowanie do obliczania maksymalnie dopuszczalnych ubytków naturalnych masy artykułów, powstających łącznie podczas przewozu oraz operacji jednego załadunku i jednego wyładunku barki żeglugi śródlądowej, za które jednostki uczestniczące w procesie przewozowym, łącznie z załadunkiem i wyładunkiem, nie ponoszą odpowiedzialności.

2. Krajowe normy ubytków naturalnych ustalone w rubryce 6 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia są dodatkowymi normami ubytków naturalnych i mają zastosowanie w przypadkach, o których mowa w ust. 4.

3. Normy ubytków, o których mowa w ust. 1 i 2, odnoszą się do masy artykułów nadanych do przewozu luzem oraz obowiązują niezależnie od odległości przewozu i pory roku; wymienionych norm nie stosuje się w razie naruszenia stanu przesyłki.

4. W przypadkach przewidzianych umową przewozu lub w razie udokumentowanej konieczności zmniejszenia albo dodatkowego zwiększenia liczby przeładunków, mają zastosowanie w transporcie wodnym śródlądowym dodatkowe normy ubytków naturalnych w wysokości określonej w rubryce 6 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia lub w odrębnych przepisach, o które zmniejsza się lub zwiększa normę podstawową z rubryki 5 tej tabeli, a mianowicie:

1) jeżeli odbiorca przyjmuje ładunek na barce w swojej przeładowni i rozładowuje go na własne ryzyko, to od ustalonej normy ubytku dla danego artykułu w rubryce 5 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia obejmuje się wysokość dodatkowej normy ubytku naturalnego określonej:

a) dla artykułów wyszczególnionych w lp. 1-3 i 8 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia - w rubryce 6 tej tabeli,

b) dla sortymentów rud żelaza wyszczególnionych w lp. 4-7 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia - w odpowiednich lp. tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do zarządzenia Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 16 września 1985 r. w sprawie krajowych norm ubytków naturalnych importowanych rud żelaza, manganu i chromu (Monitor Polski Nr 30, poz. 206),

c) dla sortymentów paliw stałych wyszczególnionych w lp. 9-15 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia - w poz. "Załadunek i przeładunek bez pośredniego składowania" tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia Ministrów: Górnictwa i Energetyki, Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego oraz Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 23 marca 1987 r. w sprawie krajowych norm ubytków naturalnych paliw stałych (Monitor Polski Nr 12, poz. 103),

d) dla artykułów wyszczególnionych w lp. 16 i 17 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia - w rubryce 6 tej tabeli;

2) jeżeli uzgodniono pomiędzy uczestnikami procesu transportowego tzw. transport podwójnie łamany lub z czasowym składowaniem ładunku w porcie, to do ustalonej normy ubytku dla danego artykułu w rubryce 5 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia dodaje się wysokość dodatkowej normy ubytku naturalnego określonej:

a) dla artykułów wyszczególnionych w lp. 1-3 i 8 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia - w rubryce 6 tej tabeli,

b) dla sortymentów rud żelaza wyszczególnionych w lp. 4-7 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia - w odpowiednich lp. tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 16 września 1985 r. w sprawie krajowych norm ubytków naturalnych importowanych rud żelaza, manganu i chromu (Monitor Polski Nr 30, poz. 206),

c) dla sortymentów paliw stałych wyszczególnionych w lp. 9-15 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia - w poz. "Załadunek, przeładunek i składowanie na składowiskach pośrednich o podłożu utwardzonym" tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia Ministrów Górnictwa i Energetyki, Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego oraz Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 23 marca 1987 r. w sprawie krajowych norm ubytków naturalnych paliw stałych (Monitor Polski Nr 12, poz. 103),

d) dla artykułów wyszczególnionych w lp. 16 i 17 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia - w rubryce 6 tej tabeli.

5. Dopuszczalną wysokość ubytków naturalnych w transporcie wodnym śródlądowym oblicza się odrębnie dla każdej przesyłki według wzoru:

W x N

U = ---------------

100

gdzie:

U ubytek naturalny w granicach normy (kg),

W masa przesyłki stwierdzona przy nadaniu (kg),

N ustalona norma ubytku naturalnego dla danego artykułu w rubryce 5 tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do zarządzenia.

6. W razie zalania ładunku, przyjęcie do przewozu zamoczonego ładunku lub w innych awaryjnych przypadkach należy stosować komisyjne postępowanie dla wyjaśnienia powstałych różnic wagowych, z uwzględnieniem wyników laboratoryjnych zawartości wilgoci przemijającej na początku i na końcu procesu przewozowego.

7. Rzeczywiste ubytki wykraczające poza wysokości wynikające z norm ubytków naturalnych należy traktować jako ubytki ponad normę, w odniesieniu do których należy prowadzić postępowanie wyjaśniające.

8. Niedozwolone jest:

1) odpisywanie z góry ubytków naturalnych przed faktem ich powstania oraz bez uprzednio udokumentowanego ich stwierdzenia;

2) odpisywanie ubytków naturalnych w wysokości przekraczającej ubytki rzeczywiście stwierdzone.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1987.20.174

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Krajowe normy ubytków naturalnych niektórych artykułów w transporcie wodnym śródlądowym.
Data aktu: 22/06/1987
Data ogłoszenia: 23/07/1987
Data wejścia w życie: 23/07/1987