Służba bezpieczeństwa i higieny pracy.

UCHWAŁA Nr 36
RADY MINISTRÓW
z dnia 1 lutego 1974 r.
w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

Na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U. Nr 13, poz. 91) Rada Ministrów na wniosek Centralnej Rady Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Służba bezpieczeństwa i higieny pracy, zwana dalej "służbą BHP", działa:
1)
w produkcyjnych i usługowych zakładach pracy, zwanych dalej "zakładami pracy",
2)
w jednostkach nadrzędnych nad zakładami pracy wymienionymi w pkt 1, zwanych dalej "jednostkami nadrzędnymi",
3)
w ministerstwach, którym podlegają lub przez które są nadzorowane zakłady pracy wymienione w pkt 1.
2.
Służba BHP podporządkowana jest odpowiednio kierownikom lub zastępcom kierowników jednostek organizacyjnych wymienionych w ust. 1.
3.
Ministrowie w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych mogą powołać służbę BHP w innych jednostkach organizacyjnych niż wymienione w ust. 1 oraz określić jej zadania i organizację w dostosowaniu do potrzeb i warunków pracy w podległych lub nadzorowanych zakładach pracy.
§  2.
1.
Służbę BHP stanowią wyodrębnione komórki organizacyjne obejmujące zespół pracowników, składający się ze specjalistów w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy lub innych pracowników. Służba BHP może również działać jako samodzielne stanowisko pracy w określonej komórce organizacyjnej.
2.
Ministrowie nadzorujący zakłady pracy, w których procesy produkcyjne lub funkcje usługowe stwarzają szczególne zagrożenie toksyczne, wybuchowe lub pożarowe, mogą w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych włączyć do służby BHP inne komórki organizacyjne i utworzyć specjalistyczną służbę, zapewniającą bezpieczną organizację procesów produkcyjnych lub działalności usługowej.
§  3.
1.
Specjalistami w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy mogą być osoby, które posiadają wykształcenie wyższe o kierunku odpowiadającym danemu rodzajowi produkcji lub usług oraz odpowiednią praktykę zawodową określoną w taryfikatorze kwalifikacyjnym.
2.
Specjalistami w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy w jednostkach nadrzędnych nad zakładami pracy i ministerstwach powinny być osoby posiadające kwalifikacje w zakresie wykształcenia i stażu pracy odpowiadające zakresowi działania ministerstwa, określone dla takich specjalistów w podległych lub nadzorowanych zakładach pracy.
3.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach zainteresowani ministrowie w uzgodnieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych mogą ustalić dla specjalistów w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy inne wymagania kwalifikacyjne niż określone w ust. 1.
4.
Pracownikami służby BHP nie będącymi specjalistami w dziedzinie BHP mogą być osoby, które posiadają co najmniej średnie wykształcenie odpowiednie ze względu na rodzaj produkcji lub usług i odpowiednią praktykę zawodową określoną w taryfikatorze kwalifikacyjnym.
5.
Przepisy uchwały nie naruszają odrębnych przepisów określających szczególne wymagania w zakresie wykształcenia i praktyki zawodowej.
§  4.
1.
Ministrowie w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz w uzgodnieniu z zarządami głównymi właściwych związków zawodowych wprowadzą do ustalonych przez nich taryfikatorów kwalifikacyjnych oraz tabel stanowisk i płac stanowiska specjalistów w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy i innych pracowników BHP oraz określą dla nich wymagania kwalifikacyjne.
2.
Zmiany i uzupełnienia do taryfikatorów kwalifikacyjnych oraz tabel i stanowisk płac (ust. 1) mogą następować w ramach posiadanego funduszu płac.
§  5.
1.
Za stan bezpieczeństwa i higieny pracy ponoszą odpowiedzialność kierownicy wszystkich jednostek organizacyjnych.
2.
Zadaniem służby BHP jest organizowanie przedsięwzięć mających na celu zapobieganie zagrożeniom życia i zdrowia pracowników oraz poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, jak też kontrola wykonania zadań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy ustalonych przez kierowników wymienionych w ust. 1.
§  6.
1.
Do zadań służby BHP w zakładach pracy należy w szczególności:
1)
systematyczna kontrola warunków pracy oraz przestrzeganie przez pracowników zasad i przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy,
2)
dokonywanie okresowych ocen oraz analiz stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem stanowisk, na których występują zagrożenia wypadkowe oraz narażenia na powstawanie chorób zawodowych,
3)
przedkładanie kierownikowi zakładu pracy informacji o stanie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy oraz o źródłach zagrożeń zawodowych wraz z wnioskami zmierzającymi do usuwania występujących zagrożeń,
4)
udział w opracowywaniu i kontrola realizacji planów poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy,
5)
występowanie do kierowników komórek organizacyjnych o uwzględnienie w planach pracy tych komórek zadań związanych z poprawą bezpieczeństwa i higieny pracy,
6)
opiniowanie instrukcji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na poszczególnych stanowiskach pracy,
7)
zgłaszanie wniosków dotyczących wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy opracowywaniu przez zakład pracy założeń i dokumentacji inwestycyjnych i modernizacyjnych,
8)
udział w ocenie dokumentacji inwestycyjnych oraz w odbiorach technicznych nowo budowanych lub przebudowywanych obiektów, urządzeń produkcyjnych oraz innych urządzeń mających wpływ na warunki bezpieczeństwa i higieny pracy,
9)
udział w opracowywaniu wniosków wynikających z badań przyczyn i okoliczności wypadków przy pracy oraz zachorowań na choroby zawodowe i kontrola realizacji tych wniosków,
10)
współpraca ze służbą pracowniczą w szczególności w zakresie adaptacji nowo przyjętych pracowników i przy organizowaniu szkolenia zawodowego pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
11)
współdziałanie z przemysłową służbą zdrowia w ocenie stanu zdrowotności załogi oraz w prowadzeniu działalności profilaktycznej, a w szczególności przy organizowaniu badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia pracowników oraz czasowego przenoszenia pracowników ze stanowisk szkodliwych na zastępcze stanowiska pracy,
12)
inicjowanie i rozwijanie różnych form popularyzacji zagadnień dotyczących ochrony pracy.
2.
Służba BHP w zakładzie pracy jest obowiązana:
1)
występować z wnioskami do kierowników komórek organizacyjnych o usunięcie stwierdzonych uchybień w zakresie należącym do kompetencji tych kierowników oraz informować kierownika zakładu pracy o realizacji tych wniosków,
2)
w razie stwierdzenia bezpośrednich zagrożeń dla życia lub zdrowia pracowników występować do kierowników komórek organizacyjnych i kierownika zakładu pracy z wnioskami o wstrzymanie pracy na stanowisku pracy, grupie stanowisk lub w zagrożonym obiekcie,
3)
występować do kierownika zakładu pracy o zastosowanie sankcji w stosunku do osób odpowiedzialnych za zaniedbania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, dopuszczenie pracowników do pracy na zagrożonych stanowiskach oraz za niezgłoszenie wypadku przy pracy,
4)
występować do kierownika zakładu pracy z wnioskami o nagradzanie pracowników wyróżniających się w działalności na rzecz poprawy warunków pracy załóg.
§  7.
Do zadań służby BHP w jednostkach nadrzędnych oraz w ministerstwach należy w szczególności:
1)
współdziałanie w właściwymi komórkami organizacyjnymi w zakresie uwzględniania problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy w działalności tych komórek,
2)
opracowywanie wspólnie z zainteresowanymi komórkami specjalistycznymi branżowych i resortowych programów i planów likwidacji zagrożeń życia pracowników oraz poprawy warunków pracy,
3)
dokonywanie okresowych kontroli i oceny działalności podległych zakładów pracy w zakresie realizacji przez nie obowiązków w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy i przygotowywanie dla kierowników jednostek nadrzędnych (ministerstw) wniosków w tych sprawach,
4)
inicjowanie i koordynowanie przedsięwzięć zmierzających do poprawy warunków pracy w jednostkach podległych i nadzorowanych oraz organizowanie wymiany doświadczeń między zakładami pracy i udzielanie fachowej pomocy służbie BHP w zakładach pracy,
5)
współudział w opracowywaniu projektów branżowych i resortowych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
§  8.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych koordynuje sprawy doskonalenia działalności służb BHP i podnoszenia ich kwalifikacji oraz inicjuje wymianę doświadczeń dotyczących poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy.
§  9.
Przepisy uchwały dotyczące ministrów i ministerstw stosuje się odpowiednio do kierowników urzędów centralnych i urzędów centralnych.
§  10.
Traci moc uchwała nr 333 Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Monitor Polski Nr 51, poz. 356).
§  11.
Uchwała wchodzi w życie z dniem 1 marca 1974 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.7.51

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Służba bezpieczeństwa i higieny pracy.
Data aktu: 01/02/1974
Data ogłoszenia: 27/02/1974
Data wejścia w życie: 01/03/1974