Podnoszenie w formach pozaszkolnych kwalifikacji zawodowych robotników zatrudnionych w jednostkach gospodarki uspołecznionej.

UCHWAŁA Nr 35
RADY MINISTRÓW
z dnia 1 lutego 1974 r.
w sprawie podnoszenia w formach pozaszkolnych kwalifikacji zawodowych robotników zatrudnionych w jednostkach gospodarki uspołecznionej.

Na podstawie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. o rozwoju systemu oświaty i wychowania (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 160, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i z 1972 r. Nr 16, poz. 114) Rada Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
Przepisy uchwały stosuje się do robotników pełnoletnich, zatrudnionych w jednostkach gospodarki uspołecznionej, zwanych dalej "zakładami pracy".
§  2.
1.
Celem podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników jest:
1)
stwarzanie warunków do powierzania robotnikom prac bardziej złożonych i odpowiedzialnych, co wiąże się z możliwością otrzymania wyższej grupy zaszeregowania osobistego,
2)
umożliwienie przenoszenia lub przekwalifikowania robotników, zgodnie z potrzebami zakładów pracy, przy uwzględnieniu warunków oraz zainteresowań robotników,
3)
stałe podnoszenie standardu jakościowego produkcji,
4)
utrzymanie stanowisk pracy w stałej gotowości do wdrażania postępu technicznego i szybkiej realizacji zadań związanych z tym postępem,
5)
uzupełnianie i pogłębianie wiadomości z zakresu przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
2.
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych robotników polega na:
1)
uzupełnianiu wiadomości i umiejętności w zakresie wykonywanego zawodu, w szczególności w związku ze zmianami procesów technologicznych i organizacji pracy,
2)
doskonaleniu umiejętności zawodowych w celu osiągnięcia tytułu mistrza w zawodzie,
3)
zdobywaniu kolejnego (pokrewnego lub nowego) zawodu lub specjalności zgodnie z potrzebami zakładu pracy.
§  3.
1.
Podnoszenie kwalifikacji zawodowych robotników odbywa się w następujących formach pozaszkolnych:
1)
szkolenia wewnątrzzakładowego (przywarsztatowego, kursów zawodowych),
2)
kursów zawodowych, organizowanych poza zakładami pracy,
3)
praktyk zawodowych.
2.
Szkolenie przywarsztatowe odbywa się na stanowisku pracy w systemie indywidualnym lub brygadowym i kończy się złożeniem przez robotnika egzaminu przed zakładową komisją kwalifikacyjną.
3.
Kursy zawodowe prowadzone są na podstawie ustalonych programów nauczania i kończą się egzaminem lub inną formą sprawdzenia wiadomości. Kursy zawodowe mogą być w uzasadnionych wypadkach łączone ze szkoleniem przywarsztatowym.
4.
Praktyka zawodowa polega na oddelegowaniu robotnika przez macierzysty zakład pracy do zakładu pracy przodującego w wytwarzaniu danego rodzaju wyrobów lub w danym rodzaju produkcji, w celu zapoznania go z nową technologią lub organizacją produkcji. Praktyka zawodowa powinna trwać co najmniej 14 dni.
5.
Zakłady pracy mogą wprowadzić również inne niż wymienione w ust. 1 formy podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników.
6.
Zasady organizowania i finansowania szkolenia przywarsztatowego oraz kursów i praktyk zawodowych, o których mowa w ust. 1, a także zasady i formy podnoszenia kwalifikacji z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy regulują odrębne przepisy.
§  4.
Podnoszeniem kwalifikacji zawodowych powinni być objęci robotnicy, bez względu na poziom posiadanego wykształcenia, którzy:
1)
zajmują stanowiska pracy objęte obowiązkiem okresowego podnoszenia kwalifikacji zawodowych, zgodnie z wykazem stanowisk ustalonym przez zakład pracy, o którym mowa w § 11 ust. 1 i 2,
2)
zajmują stanowiska pracy, na których wprowadza się nową technologię lub organizację, albo przewidziani są do zatrudnienia w nowo uruchamianych zakładach produkcyjnych o zbliżonej technologii,
3)
przewidziani są do objęcia nowych, bardziej odpowiedzialnych stanowisk pracy,
4)
zamierzają przystąpić do egzaminu na tytuł robotnika wykwalifikowanego lub mistrza w zawodzie albo do egzaminu eksternistycznego w odpowiedniej szkole zawodowej lub szkole ogólnokształcącej,
5)
przewidziani są, ze względu na stan zdrowia lub z innych przyczyn, do przesunięcia okresowo lub na stałe na inne stanowiska,
6)
ze względu na wykonywaną pracę i potrzeby zakładu pracy powinni zdobyć kolejny (pokrewny lub nowy) zawód,
7)
zajmują stanowiska pracy, na których w związku z wprowadzeniem nowej technologii lub organizacji pracy zmieniły się warunki bezpieczeństwa i higieny pracy.
§  5.
1.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych sprawuje koordynację prac w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników, w tym także w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
2.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Ministrem Oświaty i Wychowania ustala w szczególności:
1)
wytyczne dotyczące programowania i planowania w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników,
2)
wytyczne dotyczące wymagań w zakresie ukończenia przez robotnika odpowiednich kursów zawodowych, niezależnie od wymagań ustalonych w taryfikatorach kwalifikacyjnych,
3)
uprawnienia robotników podnoszących kwalifikacje zawodowe.
§  6.
Minister Oświaty i Wychowania:
1)
sprawuje kontrolę nad realizacją resortowych programów i planów podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników,
2)
opracowuje wytyczne w sprawie kwalifikacji i doboru wykładowców kursów dla robotników,
3)
opracowuje program szkolenia pedagogicznego wykładowców kursów i instruktorów praktycznej nauki zawodu,
4)
koordynuje prace badawcze w zakresie podnoszenia kwalifikacji robotników.
§  7.
Minister Oświaty i Wychowania określa zasady i warunki, na jakich może nastąpić uznawanie ukończenia kursów zawodowych za równoważne z ukończeniem nauki lub części nauki w zakresie programu szkoły zawodowej.
§  8.
Właściwi ministrowie zapewnią:
1)
opracowanie zbiorczych programów i planów podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników w skali zjednoczeń i jednostek równorzędnych,
2)
pełne wykorzystanie istniejącej bazy przyzakładowych szkół zawodowych dla podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników oraz jej unowocześnienie i rozbudowę w ramach posiadanych środków,
3)
zgodność kierunków szkolenia z kierunkami rozwoju techniki, a zwłaszcza z planami modernizacji i unowocześniania procesów wytwórczych w zakładzie pracy oraz z wymaganiami bezpieczeństwa i higieny pracy,
4)
ustalenie potrzeb ilościowych w zakresie szkolenia pedagogicznego wykładowców kursów i instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz organizowanie ich dokształcania i doskonalenia,
5)
zgodnie z wytycznymi, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 2, ustalenie wymagań w zakresie ukończenia przez robotników odpowiednich kursów,
6)
wykorzystanie międzyresortowych, resortowych i branżowych ośrodków szkolenia i doskonalenia kadr dla prowadzenia kursowego szkolenia robotników.
§  9.
Ministrowie sprawujący koordynację międzyresortową w określonych gałęziach (dziedzinach) gospodarki narodowej w porozumieniu z Ministrem Oświaty i Wychowania oraz zainteresowanymi ministrami zapewnią:
1)
opracowanie ramowych, jednolitych programów nauczania dla kursowego szkolenia robotników w typowych zawodach, uwzględniając w szczególności:
a)
treść (przedmiot) szkolenia zawodowego,
b)
czas trwania kursu,
2)
opracowanie i wydanie jednolitych dla typowych zawodów i określonych poziomów szkolenia kursowego podręczników i skryptów oraz innych pomocy nauczania.
§  10.
1.
Zjednoczenia lub inne jednostki nadrzędne nad zakładami pracy udzielą niezbędnej pomocy zakładom pracy zwłaszcza w zakresie:
1)
doskonalenia zakładowych systemów szkolenia i podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników,
2)
organizowania szkolenia robotników o wąskich specjalnościach, dla których zakład pracy nie ma możliwości prowadzenia szkolenia we własnym zakresie.
2.
Zjednoczenia i jednostki nadrzędne:
1)
zatwierdzają zakładowe programy i plany podnoszenia kwalifikacji robotników oraz nadzorują i kontrolują ich realizację,
2)
dokonują oceny form, metod i programów nauczania pod względem dostosowania ich do nowych procesów technologicznych,
3)
współdziałają ze Związkiem Zakładów Doskonalenia Zawodowego i innymi organizacjami uprawnionymi do prowadzenia szkolenia w zakresie organizowania dokształcania i doskonalenia kwalifikacji zawodowych robotników zatrudnionych w tych zakładach pracy, które nie prowadzą szkolenia we własnym zakresie.
§  11.
1.
Kierownicy zakładów pracy mogą wprowadzić obowiązek podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników, zajmujących stanowiska pracy, na których szybki rozwój techniki wymaga uzupełnienia i aktualizacji określonych wiadomości i umiejętności.
2.
Zakłady pracy, wprowadzające obowiązek podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników, opracowują wykaz stanowisk pracy, o których mowa w ust. 1, oraz ustalają w porozumieniu z jednostką nadrzędną częstotliwość szkolenia i kolejność jego wprowadzania.
§  12.
1.
Zakłady pracy, zgodnie z wytycznymi Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 1, opracują i przedłożą do zatwierdzenia zjednoczeniom lub innym jednostkom nadrzędnym:
1)
plan podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników na 1975 r.,
2)
program podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników na lata 1976-1980, uwzględniający perspektywiczny rozwój zakładów.
2.
Zakłady pracy dokonują w terminie do dnia 31 stycznia każdego roku weryfikacji programów podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników w celu dostosowania ich do bieżących potrzeb.
3.
Opracowanie planów i programów, o których mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone szczegółową analizą aktualnego poziomu kwalifikacji kadr, ich rozmieszczenia i wykorzystania, ustaleniem źródeł dopływu nowych kadr kwalifikowanych oraz określeniem potrzeb w zakresie podnoszenia kwalifikacji robotników.
§  13.
1.
Zaleca się Związkowi Zakładów Doskonalenia Zawodowego oraz innym organizacjom uprawnionym do prowadzenia szkolenia w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych robotników opracowywanie rocznych i wieloletnich programów udziału tych organizacji w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych robotników w formach pozaszkolnych.
2.
Program, o którym mowa w ust. 1, powinien być uzgodniony z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych i Ministrem Oświaty i Wychowania.
§  14.
Zaleca się centralnym organizacjom spółdzielczym i społecznym stosowanie przepisów uchwały w podległych zakładach pracy.
§  15.
Ilekroć w uchwale mówi się o ministrach, należy przez to rozumieć również kierowników urzędów centralnych.
§  16.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.7.50

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Podnoszenie w formach pozaszkolnych kwalifikacji zawodowych robotników zatrudnionych w jednostkach gospodarki uspołecznionej.
Data aktu: 01/02/1974
Data ogłoszenia: 27/02/1974
Data wejścia w życie: 27/02/1974