Zakres działania spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowych.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 5 września 1974 r.
w sprawie zakresu działania spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowych.

Na podstawie art. 32 ust. 2 i art. 33 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o prawie bankowym (Dz. U. z 1960 r. Nr 20, poz. 121, z 1964 r. Nr 8, poz. 50, z 1966 r. Nr 24, poz. 151, z 1972 r. Nr 53, poz. 340 i z 1974 r. Nr 27, poz. 157) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Spółdzielnie oszczędnościowo-pożyczkowe (SOP):
1)
gromadzą oszczędności pieniężne ludności,
2)
udzielają pożyczek osobom fizycznym oraz osobom prowadzącym działalność gospodarczą zaliczaną do pozarolniczej gospodarki nie uspołecznionej, zamieszkałym na terenie działania SOP lub prowadzącym na tym terenie gospodarstwo rolne,
3)
prowadzą obsługę kasową budżetów gminnych rad narodowych oraz jednostek i zakładów budżetowych objętych budżetami gminnych rad narodowych - na zasadach określonych w odrębnych przepisach,
4)
prowadzą obsługę kasowo-rozliczeniową instytucji zajmujących się kontraktacją i skupem produkcji rolnej, zaopatrzeniem wsi oraz świadczeniem usług - na zasadach określonych przez Centralny Związek Spółdzielni Oszczędnościowo-Pożyczkowych.
2.
SOP mogą prowadzić rachunki bankowe (główne, pomocnicze i specjalne).
§  2.
1.
W zakresie gromadzenia oszczędności pieniężnych SOP mogą prowadzić rachunki wkładów oszczędnościowych i rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe.
2.
Posiadaczem rachunku wkładów oszczędnościowych może być:
1)
osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, a także osoba małoletnia lub ubezwłasnowolniona, jeżeli nie sprzeciwi się temu ich ustawowy przedstawiciel, opiekun lub kurator,
2)
organizacja społeczna i zawodowa uprawniona do lokowania wolnych środków pieniężnych na książeczkach oszczędnościowych w SOP na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Posiadaczami rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych mogą być rolnicy oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą zaliczaną do pozarolniczej gospodarki nie uspołecznionej.
§  3.
SOP mogą organizować szkolne kasy oszczędności oraz spółdzielcze szkolne kasy oszczędności w szkołach znajdujących się na ich terenie działania.
§  4.
1.
SOP i ich placówki mogą prowadzić rachunki i wystawiać imienne książeczki oszczędnościowe na następujące rodzaje wkładów oszczędnościowych:
1)
wkłady oszczędnościowe płatne na każde żądanie,
2)
wkłady oszczędnościowe terminowe na zadeklarowany z góry okres,
3)
wkłady oszczędnościowe celowe na budownictwo,
4)
wkłady oszczędnościowe premiowane premiami rzeczowymi; rodzaje prowadzonych wkładów premiowych ustala Centralny Związek Spółdzielni Oszczędnościowo-Pożyczkowych za zgodą Ministra Finansów.
2.
Wprowadzenie innych niż wymienione w ust. 1 form oszczędzania wymaga zgody Ministra Finansów.
3.
Wpłaty na książeczki oszczędnościowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być dokonywane we wszystkich SOP i ich placówkach na terenie całego kraju. Wypłaty z tych książeczek mogą być dokonywane:
1)
w SOP prowadzącej rachunek wkładcy lub jej placówkach - do wysokości wkładu,
2)
w innych SOP i ich placówkach - do wysokości zł 3.000 dziennie, a powyżej tej kwoty po potwierdzeniu wysokości wkładu przez SOP prowadzącą rachunek wkładcy.
4.
Wpłaty i wypłaty z książeczek oszczędnościowych SOP mogą być również dokonywane za pośrednictwem urzędów pocztowych na zasadach, które ustali Centralny Związek Spółdzielni Oszczędnościowo-Pożyczkowych w porozumieniu z państwowym przedsiębiorstwem Polska Poczta, Telegraf i Telefon.
5.
Wkłady, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, mają charakter wkładów umiejscowionych. Wpłaty i wypłaty tych wkładów mogą być realizowane wyłącznie przez SOP lub ich placówki prowadzące rachunek wkładcy.
6.
Środki na rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych mają charakter wkładów płatnych na każde żądanie i w związku z tym stosuje się do nich przepisy dotyczące tych wkładów oraz przepisy szczególne dotyczące zapłaty czekami należności za towary i usługi.
§  5.
1.
SOP udzielają pożyczek na zasadach określonych przez Ministra Finansów.
2.
W szczególności SOP udzielają pożyczek:
1)
obrotowych i inwestycyjnych indywidualnym rolnikom, osobom mającym warunki do prowadzenia niektórych rodzajów produkcji roślinnej lub zwierzęcej, a ponadto pracownikom zatrudnionym w jednostkach związanych z rolnictwem i leśnictwem,
2)
obrotowych i inwestycyjnych jednostkom pozarolniczej gospodarki nie uspołecznionej,
3)
członkom SOP na różne potrzeby płatnicze,
4)
rolnikom i innym osobom na zakup towarów i usług objętych ratalną sprzedażą,
5)
gotówkowych dla ludności zamieszkałej na terenie działania SOP.
3.
Pożyczki udzielane są w ramach planu kredytowego ze środków własnych i ze zgromadzonych środków ludności.
4.
SOP mogą korzystać z kredytu refinansowego w Banku Rolnym, jeżeli środki, o których mowa w ust. 3, nie wystarczają na sfinansowanie pożyczek.
§  6.
1.
SOP mogą prowadzić rachunki główne dla:
1)
osób fizycznych zamieszkałych na terenie działania SOP, mających obywatelstwo polskie oraz pełną zdolność do czynności prawnych,
2)
jednostek gospodarki nie uspołecznionej,
3)
jednostek organizacyjnych organizacji politycznych, społecznych i zawodowych mających siedzibę na terenie działania SOP z wyłączeniem:
a)
jednostek, których działalność eksploatacyjną finansuje bank państwowy,
b)
zarządów głównych organizacji dotowanych z budżetu Państwa,
4)
związków wyznaniowych i ich jednostek organizacyjnych,
5)
komitetów utworzonych za zgodą właściwych organów administracji państwowej w celu wykonywania działalności o charakterze społecznym,
6)
jednostek, które zwolnione zostały od obowiązku przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem rachunku bankowego, a które uznają potrzebę posiadania takiego rachunku,
7)
zakładów budżetowych oraz dla jednostek budżetowych w zakresie funduszów celowych, gospodarstw pomocniczych, środków specjalnych i sum obcych,
8)
osób fizycznych lub osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej, wynajmujących lokale użytkowe lub mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność - w zakresie wpływów z czynszu.
2.
Do prowadzenia rachunków głównych jednostek wymienionych w ust. 1 pkt 2 właściwa jest SOP, na której terenie działania znajduje się siedziba jednostki, a w odniesieniu do osób wynajmujących lokale, o których mowa w ust. 1 pkt 8, właściwa jest SOP, na której terenie działania położona jest nieruchomość, niezależnie od miejsca zamieszkania (siedziby) osoby wynajmującej.
§  7.
1.
Rachunek pomocniczy SOP może prowadzić dla jednostki gospodarki uspołecznionej za zgodą banku, w którym otwarty jest rachunek główny danej jednostki.
2.
SOP otwiera rachunek specjalny dla jednostki gospodarki uspołecznionej mającej w danej SOP rachunek główny, jeżeli odrębne przepisy nakładają obowiązek wydzielenia środków pieniężnych lub rozliczeń na odrębnych rachunkach.
§  8.
1.
Przepisy zarządzenia nie naruszają uprawnień:
1)
Narodowego Banku Polskiego, Powszechnej Kasy Oszczędności i Banku Rolnego - w zakresie prowadzenia rachunków głównych dla organizacji politycznych, społecznych i zawodowych,
2)
Powszechnej Kasy Oszczędności - w zakresie gromadzenia i obsługi wkładów oszczędnościowych oraz prowadzenia rachunków głównych i pomocniczych,
3)
Banku Rolnego i Powszechnej Kasy Oszczędności - w zakresie udzielania pożyczek.
2.
Jeżeli stosownie do uprawnień, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3:
1)
rachunek bankowy (nie wyłączając rachunku wkładów oszczędnościowych) może być prowadzony przez spółdzielnie oszczędnościowo-pożyczkowe lub Powszechną Kasę Oszczędności - prawo wyboru należy do osoby (jednostki) ubiegającej się o otwarcie rachunku,
2)
pożyczki mogą być udzielane przez Powszechną Kasę Oszczędności lub SOP - prawo wyboru należy do osoby uprawnionej do uzyskania pożyczki, z tym że pożyczkobiorca nie może korzystać z pożyczek, o których mowa w § 5 ust. 2 pkt 4 i 5, jednocześnie w Powszechnej Kasie Oszczędności i w SOP.
§  9.
Traci moc zarządzenie Ministra Finansów z dnia 3 października 1963 r. w sprawie zakresu działania spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowych (Monitor Polski Nr 79, poz. 386).
§  10.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1974.32.190

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zakres działania spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowych.
Data aktu: 05/09/1974
Data ogłoszenia: 24/09/1974
Data wejścia w życie: 24/09/1974