Zasady przyjmowania pracowników do pracy oraz racjonalizacja zatrudnienia w uspołecznionych zakładach pracy.

UCHWAŁA Nr 110
RADY MINISTRÓW
z dnia 11 maja 1973 r.
w sprawie zasad przyjmowania pracowników do pracy oraz racjonalizacji zatrudnienia w uspołecznionych zakładach pracy.

Rada Ministrów w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych uchwala, co następuje:
§  1.
1.
Uchwała ustala:
1)
zasady przyjmowania do pracy w przedsiębiorstwach państwowych, zwanych dalej "przedsiębiorstwami",
2)
kierunki działania zjednoczeń, przedsiębiorstw oraz prezydiów rad narodowych w zakresie dalszej racjonalizacji zatrudnienia.
2.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych może zastosować w całości lub w części przepisy uchwały do innych zakładów pracy nie będących przedsiębiorstwami.
§  2.
1.
Przedsiębiorstwa mogą przyjmować do pracy tylko:
1)
kandydatów skierowanych przez wydział zatrudnienia prezydium właściwej rady narodowej lub kandydatów własnych - za zgodą tego wydziału,
2)
po sprawdzeniu w dowodzie osobistym kandydata do pracy adnotacji o rozwiązaniu stosunku pracy,
3)
po sprawdzeniu w pracowniczej legitymacji ubezpieczeniowej kandydata do pracy wpisu dotyczącego sposobu rozwiązania stosunku pracy w poprzednim miejscu zatrudnienia.
2.
Pośrednictwo pracy wydziałów zatrudnienia w przyjmowaniu do pracy nie dotyczy:
1)
kandydatów na niektóre stanowiska pracy oraz grup pracowniczych określonych przez Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych,
2)
przedsiębiorstw, które otrzymały zezwolenie z wydziału zatrudnienia na przyjmowanie pracowników we własnym zakresie.
§  3.
1.
Przedsiębiorstwo przed zgłoszeniem do wydziału zatrudnienia zapotrzebowania na nowych pracowników powinno:
1)
ustalić, czy zamierzony wzrost zatrudnienia nie spowoduje pogorszenia relacji pomiędzy podstawowymi wskaźnikami ekonomicznymi,
2)
przeanalizować możliwości wykonania zamierzonych zadań bez wzrostu zatrudnienia, lecz w drodze podniesienia planowanej wydajności pracy przez wykorzystanie rezerw wewnętrznych,
3)
zarezerwować stanowiska pracy dla:
a)
absolwentów szkół wyższych, którzy mają być przyjęci do pracy na podstawie umowy o stypendium fundowane, umowy przedwstępnej lub skierowania do pracy,
b)
uczniów szkoły przyzakładowej bądź szkoły dokształcającej, którzy mają ukończyć w danym roku praktyczną naukę zawodu,
c)
absolwentów szkół zawodowych dla młodzieży nie pracującej, którzy powinni być przyjęci do pracy na podstawie skierowania wydziału zatrudnienia lub umów przedwstępnych.
2.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych może ustalić obszary kraju oraz okresy, w których przedsiębiorstwa mogą przyjmować pracowników do pracy tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
§  4.
1.
Dyrektorzy przedsiębiorstw są obowiązani zwracać szczególną uwagę na możliwości ograniczenia przyrostu zatrudnienia przez wprowadzenie usprawnień organizacyjnych, postęp techniczny i lepsze wykorzystywanie czasu pracy.
2.
Dyrektorzy przedsiębiorstw zapewnią współpracę z wydziałami zatrudnienia prezydiów rad narodowych w zakresie:
1)
organizowania niezbędnego dopływu kandydatów do pracy,
2)
zawierania umów przedwstępnych z uczniami szkół zawodowych,
3)
organizowania kursów szkoleniowych dla kandydatów do pracy, w szczególności kobiet,
4)
zatrudniania kobiet na dostępnych dla nich stanowiskach pracy,
5)
inicjowania przenoszenia niektórych operacji produkcyjnych do pracy nakładczej, jeśli jest to uzasadniona rachunkiem ekonomicznym,
6)
organizowania informacji zawodowej.
3.
Dyrektorzy przedsiębiorstw powinni podejmować środki niezbędne do poprawy stabilizacji załóg, zwracając szczególną uwagę na:
1)
zapewnianie każdemu pracownikowi odpowiedniego przydziału pracy z uwzględnieniem jego kwalifikacji zawodowych i stanu zdrowia,
2)
prawidłowy przebieg adaptacji społeczno-zawodowej nowo przyjmowanych pracowników ze szczególnym uwzględnieniem absolwentów szkół zawodowych i wyższych,
3)
badanie przyczyn konfliktów pomiędzy pracownikami i ich przełożonymi oraz przeciwdziałanie sytuacjom konfliktowym,
4)
stosowanie systemu ocen pracowników oraz preferowanie pracowników wyróżniających się w pracy,
5)
systematyczne organizowanie dokształcania i doskonalenia kadr.
4.
Dyrektorzy przedsiębiorstw są odpowiedzialni za zapewnienie:
1)
stosowania sankcji za naruszanie dyscypliny pracy bądź przepisów o gospodarce czasem pracy i funduszem płac,
2)
wnikliwej analizy wniosków o wydawanie zezwoleń na pracę w godzinach nadliczbowych.
§  5. 1
(uchylony).
§  6.
1.
Prezydia wojewódzkich rad narodowych i rad narodowych miast wyłączonych z województw oraz powiatowych i miejskich rad narodowych koordynują oraz nadzorują na terenie swego działania realizację założeń ogólnokrajowych oraz lokalnych programów polityki zatrudnienia.
2.
Prezydia rad narodowych powinny dokonywać systematycznej oceny gospodarki kadrami w zakładach pracy oraz sytuacji na rynku pracy ze zwróceniem szczególnej uwagi na:
1)
utrzymywanie prawidłowych relacji ekonomicznych pomiędzy wzrostem zatrudnienia, produkcji i wydajności pracy,
2)
osiąganie dalszej poprawy struktury zatrudnienia przez wzrost zatrudnienia kadr kwalifikowanych,
3)
organizowanie niezbędnego dopływu pracowników do wielkich i priorytetowych zakładów pracy oraz do przedsiębiorstw objętych ogólnokrajowym planem werbunku,
4)
zapewnianie miejsc pracy dla absolwentów szkół wyższych nie objętych planowym zatrudnieniem, absolwentów zasadniczych i średnich szkół zawodowych oraz szkół ogólnokształcących,
5)
podejmowanie środków przeciwdziałających nadmiernej płynności pracowników,
6)
organizowanie dla młodzieży i rodziców orientacji zawodowej, a dla kandydatów do pracy - wszechstronnej informacji zawodowej,
7)
stosowanie - na terenach i w zawodach, w których występuje niedobór miejsc pracy, zwłaszcza dla kobiet, pierwszeństwa w kierowaniu do pracy jedynych żywicielek rodzin oraz osób z rodzin o niskich dochodach.
3.
Prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) spowodują opracowanie w terminie do dnia 31 maja 1973 r. wojewódzkich programów wzmocnienia organizacyjno-kadrowego wydziałów zatrudnienia i poprawy ich sytuacji lokalowej - stosownie do wytycznych Szefa Urzędu Rady Ministrów w tej sprawie oraz uwzględniając aktualny zakres działania tych wydziałów, ustalony przez Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.
§  7.
1.
Przedsiębiorstwo ustala wynagrodzenie pracownika, który porzucił pracę w poprzednim miejscu pracy lub z którym umowa o pracę została rozwiązana bez wypowiedzenia z jego winy, w najniższej stawce (kategorii) przewidzianej dla danego stanowiska pracy.
2.
Wynagrodzenie pracownika, o którym mowa w ust. 1, może być po upływie roku ustalone ponownie, jeżeli w tym okresie pracownik uzyskał należyte wyniki pracy, a po 6 miesiącach, jeżeli pracownik wykazał się szczególnymi osiągnięciami w pracy.
3.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do osób zatrudnionych przy pracach dorywczych lub sezonowych albo przyjętych na okres wykonania określonej roboty.
4.
Wynagrodzenie pracownika, który rozwiązał umowę o pracę za wypowiedzeniem w poprzednim zakładzie pracy, nie może być na tym samym stanowisku pracy w nowym przedsiębiorstwie wyższe przez okres 6 miesięcy.
§  8.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych:
1)
ustala wytyczne co do zasad awansowania i przeszeregowywania pracowników przedsiębiorstw,
2)
ustala sposób wykorzystywania adnotacji w pracowniczych legitymacjach ubezpieczeniowych przez zakłady pracy przy przyjmowaniu pracowników oraz przez wydziały zatrudnienia przy kierowaniu kandydatów do pracy, a także tryb postępowania w razie zagubienia legitymacji ubezpieczeniowej.
§  9.
Zaleca się centralnym organizacjom spółdzielczym oraz społecznym stosowanie przepisów niniejszej uchwały w podległych zakładach pracy.
§  10.
W przedsiębiorstwach objętych niniejszą uchwałą nie stosuje się § 6 uchwały nr 20 Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1968 r. w sprawie wzmocnienia i zabezpieczenia dyscypliny pracy i płac w uspołecznionych zakładach pracy (Monitor Polski Nr 3, poz. 17).
§  11.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 5 uchylony przez § 14 pkt 5 uchwały nr 250 z dnia 9 listopada 1973 r. w sprawie służby pracowniczej w państwowych jednostkach organizacyjnych (M.P.73.53.297) z dniem 1 marca 1974 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1973.22.130

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady przyjmowania pracowników do pracy oraz racjonalizacja zatrudnienia w uspołecznionych zakładach pracy.
Data aktu: 11/05/1973
Data ogłoszenia: 19/05/1973
Data wejścia w życie: 19/05/1973