Największe dopuszczalne dawki promieniowania jonizującego oraz inne wskaźniki z zakresu ochrony przed promieniowaniem.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ ORAZ PEŁNOMOCNIKA RZĄDU DO SPRAW WYKORZYSTANIA ENERGII JĄDROWEJ
z dnia 15 grudnia 1969 r.
w sprawie największych dopuszczalnych dawek promieniowania jonizującego oraz innych wskaźników z zakresu ochrony przed promieniowaniem.

Na podstawie § 28 i 29 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1968 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy stosowaniu promieniowania jonizującego (Dz. U. Nr 20, poz. 122) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Narządy i części ciała ludzkiego, zwane dalej "narządami", pod względem wrażliwości organizmu człowieka na promieniowanie jonizujące zalicza się do następujących grup:
1)
grupa I - gonady i szpik czerwony,
2)
grupa II - mięśnie, tkanka tłuszczowa, wątroba, śledziona, nerki, przewód pokarmowy, płuca, soczewki oczu i inne poszczególne narządy ciała, z wyjątkiem zaliczonych do grupy I, III lub IV,
3)
grupa III - kości, tarczyca i skóra całego ciała,
4)
grupa IV - ręce, przedramiona i stopy.
2.
Przy ustalaniu dopuszczalnej dawki promieniowania jonizującego dla całego ciała ludzkiego przyjmuje się dawkę dopuszczalną dla narządów zaliczonych do grupy I.
§  2.
Ustala się następujące kategorie narażenia biorąc pod uwagę największe dopuszczalne dawki promieniowania jonizującego:
1)
kategoria A - dotycząca osób dorosłych narażonych bezpośrednio na wpływ promieniowania jonizującego z tytułu pracy ze źródłami promieniowania,
2)
kategoria B - dotycząca osób dorosłych narażonych na wpływ promieniowania jonizującego z tytułu pracy w sąsiedztwie źródeł promieniowania.
§  3.
1.
Całkowita dawka zakumulowana w okresie pracy pracownika zatrudnionego w warunkach narażenia kategorii A nie powinna przekraczać w całym ciele lub w narządach zaliczonych do grupy I wartości obliczonej według następującego wzoru podstawowego:

D = 5 (N-18),

w którym D oznacza liczbę wyrażającą całkowitą zakumulowaną dawkę w remach, a N - wiek pracownika podany w latach.

2.
Dawka w narządach zaliczonych do grupy I w ciągu kwartału nie powinna przekraczać 3 remów, z tym że w razie konieczności dawka ta może być dawką jednorazową.
3.
Dawka w narządach jamy brzusznej dla kobiet w okresie rozrodczym w ciągu kwartału nie powinna przekraczać 1,3 rema, z tym że w razie konieczności dawka ta może być dawką jednorazową.
§  4.
Jeżeli brak danych dla określenia dawki, jaką otrzymał pracownik w poprzednim okresie pracy, należy przyjąć, że otrzymał on największe dopuszczalne dawki określone w § 3.
§  5.
Największe dopuszczalne dawki promieniowania jonizującego w odniesieniu do pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia kategorii A dla narządów zaliczonych do grup II-IV wynoszą:
Grupa narządów Kwartalna dawka (w remach) Roczna dawka (w remach)
II 4 15
III 8 30
IV 20 75
§  6.
1.
W razie napromienienia wyjątkowego w rozumieniu Polskiej Normy łączna dawka napromienienia dla pracownika nie może przekraczać 12 remów dla całego ciała i narządów zaliczonych do grupy I.
2.
Jeżeli w razie napromienienia wyjątkowego występuje zagrożenie skażeń wewnętrznych przy nieistotnym zagrożeniu promieniowaniem zewnętrznym, całkowita aktywność wchłoniętych przez organizm substancji promieniotwórczych nie powinna przekraczać aktywności dopuszczalnej do wchłonięcia w ciągu jednego roku w normalnych warunkach pracy.
§  7.
Największe dopuszczalne dawki promieniowania jonizującego dla pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia kategorii B wynoszą:
Grupa narządów Roczna dawka (w remach)
I 1,5
II 5
III 10
IV 25
§  8.
Pracownie stosujące promieniowanie jonizujące powinny posiadać tego rodzaju urządzenia zabezpieczające, aby:
1)
dla pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia kategorii A dawka tygodniowa nie przekraczała 0,1 rema,
2)
dla pracowników zatrudnionych w warunkach narażenia kategorii B dawka tygodniowa nie przekraczała 0,03 rema.
§  9.
Największe dopuszczalne dawki promieniowania jonizującego dla osób dorosłych znajdujących się na terenie i w otoczeniu zakładów, otrzymywane w wyniku stosowania w tych zakładach promieniowania jonizującego, wynoszą:
Grupa narządów Roczna dawka (w remach)
I 0,5
II 1,5
III 3,0
IV 7,5
§  10.
Przepisów § 2, 3, 6, 11-19 oraz 25-27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 czerwca 1968 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy stosowaniu promieniowania jonizującego (Dz. U. Nr 20, poz. 122) nie stosuje się przy pracy z substancjami promieniotwórczymi:
1)
o aktywności sumarycznej nie przekraczającej w poszczególnych grupach radiotoksyczności następujących wartości:
Grupa radiotoksyczności Aktywność sumaryczna (µCi)
1 0,1
2 1
3 10
4 100
2)
należącymi do różnych grup radiotoksyczności, których aktywność sumaryczna obliczona według wzoru:

A = 10 A1 + A2 + 0,1 A3 + 0,01 A4

nie przekracza 1 µCi (A1, A2, A3, A4 oznaczają sumaryczną aktywność izotopów odpowiednich grup radiotoksyczności),

3)
o aktywności właściwej nie przekraczającej:

- 0,01 µCi/g - w odniesieniu do naturalnych substancji promieniotwórczych w postaci ciała stałego oraz

- 0,002 µCi/g - w odniesieniu do pozostałych substancji promieniotwórczych,

4)
znajdującymi się w urządzeniach i aparatach, w których substancje promieniotwórcze są zabezpieczone przed rozproszeniem i bezpośrednim kontaktem z otoczeniem, a moc dawki w odległości 0,1 m od zewnętrznej powierzchni urządzenia (aparatu) nie przekracza 0,1 mrem/godz. i aktywność źródła nie przekracza 10 mCi, jeżeli zostały dopuszczone do użytkowania przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Wykorzystania Energii Jądrowej.
§  11.
Wskaźniki z zakresu ochrony przed promieniowaniem jonizującym określają załączniki do zarządzenia:
1)
załącznik nr 1 - podstawowe wartości stężeń poszczególnych substancji promieniotwórczych w wodzie i w powietrzu,
2)
załącznik nr 2 - największe dopuszczalne zawartości izotopów promieniotwórczych w poszczególnych narządach i częściach ciała ludzkiego,
3)
załącznik nr 3 - największe dopuszczalne poziomy skażeń powierzchni,
4)
załącznik nr 4 - podział na klasy pracowni stosujących substancje promieniotwórcze w postaci źródeł otwartych,
5)
załącznik nr 5 - współczynniki jakości promieniowania QF w zależności od rodzaju promieniowania,
6)
załącznik nr 6 - wartości dawki ekspozycyjnej, przepływu energii, przepływu elektronów i przepływu neutronów, odpowiadające równoważnikowi dawki 0,1 rema.
§  12.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIKI
..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Grafiki zostały zamieszczone wyłącznie w Internecie. Obejrzenie grafik podczas pracy z programem Lex wymaga dostępu do Internetu.

..................................................

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

PODSTAWOWE WARTOŚCI STĘŻEŃ POSZCZEGÓLNYCH SUBSTANCJI PROMIENIOTWÓRCZYCH W WODZIE I W POWIETRZU

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

NAJWIĘKSZE DOPUSZCZALNE ZAWARTOŚCI IZOTOPÓW PROMIENIOTWÓRCZYCH W POSZCZEGÓLNYCH NARZĄDACH I CZĘŚCIACH CIAŁA LUDZKIEGO

ZAŁĄCZNIK  Nr 3

NAJWIĘKSZE DOPUSZCZALNE POZIOMY SKAŻEŃ POWIERZCHNI

ZAŁĄCZNIK  Nr 4

PODZIAŁ NA KLASY PRACOWNI STOSUJĄCYCH SUBSTANCJE PROMIENIOTWÓRCZE W POSTACI ŹRÓDEŁ OTWARTYCH

ZAŁĄCZNIK  Nr 5

Współczynniki jakości promieniowania QF w zależności od rodzaju promieniowania.

ZAŁĄCZNIK  Nr 6

Wartości dawki ekspozycyjnej, przepływu energii, przepływu elektronów i przepływu neutronów odpowiadające równoważnikowi dawki 0,1 rema.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1970.1.7

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Największe dopuszczalne dawki promieniowania jonizującego oraz inne wskaźniki z zakresu ochrony przed promieniowaniem.
Data aktu: 15/12/1969
Data ogłoszenia: 13/01/1970
Data wejścia w życie: 13/01/1970