Społeczna kontrola handlu, gastronomii i niektórych usług.

UCHWAŁA
RADY MINISTRÓW I CENTRALNEJ RADY ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH
z dnia 7 października 1964 r.
w sprawie społecznej kontroli handlu, gastronomii i niektórych usług.

W celu:
- lepszego zabezpieczenia interesów konsumentów i odbiorców usług handlowych, gastronomicznych i niektórych innych usług świadczonych ludności,

- usprawnienia pracy i usunięcia niedociągnięć w działalności handlowej i usługowej oraz

- pomocy w wykrywaniu nadużyć w tym zakresie na szkodę państwa i ludności, a także usuwaniu przyczyn ich powstawania

Rada Ministrów i Centralna Rada Związków Zawodowych postanawiają, co następuje:

§  1.
1.
Związki zawodowe organizują społeczną kontrolę handlu, gastronomii i niektórych usług według zasad ustalonych w uchwale.
2.
Przedmiotem kontroli społecznej jest działalność na rzecz ludności handlu detalicznego, przemysłu gastronomicznego i zakładów usługowych.
3.
Zakres kontroli społecznej usług określi Centralna Rada Związków Zawodowych w porozumieniu z Ministrami Handlu Wewnętrznego oraz Gospodarki Komunalnej, Przewodniczącym Komitetu Drobnej Wytwórczości i zarządami właściwych centralnych związków spółdzielczych.
4.
Do zakresu działania kontroli społecznej należy:
1)
kontrolowanie jednostek handlu, przemysłu gastronomicznego i usług dla ludności we wszystkich miejscach, gdzie wykonywane są czynności sprzedaży i usługi, oraz postulowanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i przyczyn ich powstawania,
2)
udział w kontroli wykonywanej przez państwowe organy kontroli,
3)
przekazywanie zainteresowanym instytucjom informacji o rezultatach kontroli.
5.
W uzasadnionych wypadkach kontrola może być przeprowadzana także w jednostkach hurtu i w zakładach produkcyjnych.
6.
Podstawowym zadaniem kontroli jest ujawnianie i pomoc w usuwaniu nadużyć na szkodę ludności, w usuwaniu braków w zaopatrzeniu rynku, asortymentach oraz w jakości towarów, wyrobów i usług, w organizacji obsługi oraz kulturze handlu i usług, a także poziomie sanitarno-higienicznym wykonywanej działalności, pod kątem ochrony i w interesie odbiorców indywidualnych.
§  2.
1.
Kontrola wykonywana jest przez kontrolerów społecznych powoływanych na czas określony przez wojewódzkie komisje związków zawodowych spośród osób o nieposzlakowanej przeszłości, odznaczających się wysokimi zaletami społeczno-etycznymi. Kontrolerami społecznymi, obok robotników, powinni być pracownicy umysłowi i renciści.
2.
Kontrolę zarządza właściwa dla danego terenu instancja związków zawodowych (wojewódzka lub powiatowa komisja związków zawodowych) po porozumieniu z prezydium właściwej rady narodowej lub organem Państwowej Inspekcji Handlowej.
3.
Kontrola może być przeprowadzona z inicjatywy instancji związkowej lub innej organizacji społecznej, komitetu blokowego albo kontrolera społecznego.
§  3.
Kontroli podlegają uspołecznione i nie uspołecznione jednostki handlowe, gastronomiczne i usługowe (§ 1 ust. 4).
§  4.
1.
Organizację kontroli, a w szczególności sposób powoływania kontrolerów społecznych oraz tworzenia grup kontrolerów społecznych i zlecanie im zadań kontrolnych, określi Centralna Rada Związków Zawodowych.
2.
Zakres i metody pracy kontrolerów społecznych, sposób załatwiania wniosków pokontrolnych oraz inne sprawy związane z funkcjonowaniem kontroli określi Centralna Rada Związków Zawodowych w porozumieniu z Ministrami Handlu Wewnętrznego oraz Gospodarki Komunalnej, Przewodniczącym Komitetu Drobnej Wytwórczości i zarządami właściwych centralnych związków spółdzielczych.
3.
Tryb współdziałania kontrolerów społecznych, z Państwową Inspekcją Handlową, a w szczególności włączania kontrolerów społecznych do inspekcji przeprowadzanych przez organy Państwowej Inspekcji Handlowej, regulują odrębne przepisy.
§  5.
1.
Kontrola społeczna może być wykonywana doraźnie lub okresowo.
2.
Kontrole przeprowadzane są co najmniej dwuosobowo.
§  6.
Kontrolerzy społeczni wykonują funkcje w godzinach wolnych od pracy zawodowej. W wypadkach ściśle określonych w instrukcji Centralnej Rady Związków Zawodowych kontrola może być przeprowadzona w godzinach pracy zawodowej kontrolera. Zwolnienie kontrolera na ten okres odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami na wniosek powiatowej lub wojewódzkiej komisji związków zawodowych.
§  7.
Dokumenty upoważniające do przeprowadzenia kontroli i dokumenty niezbędne do wykonywania czynności kontrolnych wydają na wniosek właściwej instancji związkowej właściwe organy prezydiów rad narodowych lub organy Państwowej Inspekcji Handlowej.
§  8.
Kierownicy kontrolowanych jednostek obowiązani są zapewnić warunki umożliwiające sprawne wykonanie czynności przez kontrolerów społecznych.
§  9.
Przy wykonywaniu kontroli w jednostkach spółdzielczych należy zapewnić współudział samorządu spółdzielczego na zasadach określonych w instrukcji Centralnej Rady Związków Zawodowych, uzgodnionej z zarządami właściwych centralnych związków spółdzielczych.
§  10.
Kontrolerzy społeczni są obowiązani objąć swoimi wnioskami pokontrolnymi również uzasadnione postulaty załóg kontrolowanych jednostek, dotyczące polepszenia działalności oraz warunków pracy w tych jednostkach.
§  11.
Właściwe instancje związkowe powinny być zawiadamiane o sposobie załatwienia wniosków pokontrolnych.
§  12.
1.
Instancje związkowe w porozumieniu z innymi organizacjami społecznymi (komitetami Frontu Jedności Narodu, Ligą Kobiet itp.) oraz komisjami rad narodowych powinny organizować spotkania z konsumentami w obecności przedstawicieli właściwych organizacji handlu, gastronomii i usług oraz przedstawicieli właściwych organów prezydiów rad narodowych, w celu omówienia sposobów wykorzystania wyników kontroli społecznej.
2.
Rady zakładowe powinny popularyzować osiągnięcia kontrolerów społecznych, informując załogi o wykorzystaniu ich pracy kontrolnej dla poprawy funkcjonowania jednostek handlu, przemysłu gastronomicznego i usług.
§  13.
1.
Minister Handlu Wewnętrznego oraz właściwe organy prezydiów wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) zapewnią fachowy instruktaż i pomoc w organizacji kontroli społecznej.
2.
Minister Handlu Wewnętrznego wyznaczy spośród pracowników Państwowej Inspekcji Handlowej stałych pracowników do ścisłej współpracy z wojewódzkimi (powiatowymi) komisjami związków zawodowych w sprawach kontroli społecznej.
§  14.
Wykonanie uchwały porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Ministrom Handlu Wewnętrznego oraz Gospodarki Komunalnej, Przewodniczącemu Komitetu Drobnej Wytwórczości, prezydiom wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw), zarządom głównym związków zawodowych oraz wojewódzkim komisjom związków zawodowych.
§  15.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1964.70.324

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Społeczna kontrola handlu, gastronomii i niektórych usług.
Data aktu: 07/10/1964
Data ogłoszenia: 21/10/1964
Data wejścia w życie: 21/10/1964