Wzmożenie kontroli nad zamawianiem i montażem maszyn.

UCHWAŁA Nr 189
RADY MINISTRÓW
z dnia 1 czerwca 1962 r.
w sprawie wzmożenia kontroli nad zamawianiem i montażem maszyn.

W celu zapobieżenia przedwczesnemu zamawianiu, a w szczególności zbyt wczesnemu importowi maszyn, urządzeń i środków transportowych, zapewnienia terminowego montażu oraz oddania do eksploatacji tych maszyn i urządzeń Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§  1.
Przez użyte w dalszej treści uchwały określenie:
1)
"maszyny" należy rozumieć maszyny, urządzenia i środki transportu zarówno indywidualne, jak i stanowiące wyposażenie kompletnych obiektów,
2)
"banki" należy rozumieć właściwe banki finansujące inwestycje.
§  2.
Inwestor (zamawiający) w zamówieniach na dostawę maszyn niezbędnych dla realizacji inwestycji - niezależnie od obowiązku zachowania szczegółowych przepisów ustalających warunki, tryb i terminy składania zamówień - powinien dokładnie sprecyzować przedmiot dostawy, określając w szczególności nazwę maszyn, ich podstawowe parametry techniczne i w razie potrzeby wymagania specjalne. Określenie przedmiotu zamówienia powinno być zgodne lub wynikać z zatwierdzonego stadium całości lub części dokumentacji projektowo-kosztorysowej inwestycji. Zamówienie kompletnego obiektu produkcyjnego powinno opierać się na zatwierdzonym projekcie wstępnym.
§  3.
W razie zakupu za granicą dokumentacji kompletnego obiektu zamówienie maszyn może być oparte na dokumentacji zagranicznej, jeżeli zakres tej dokumentacji umożliwia prawidłowe pod względem technicznym określenie przedmiotu dostawy i pod warunkiem uprzedniej akceptacji tej dokumentacji przez organ właściwy do zatwierdzenia danego projektu wstępnego w kraju.
§  4.
1.
Jeżeli opracowanie projektu wstępnego inwestycji uzależnione jest od zakupu konkretnych maszyn za granicą, kontraktacja maszyn może nastąpić na podstawie zatwierdzonych założeń inwestycji, jeżeli założenia te zawierają specyfikację tych maszyn.
2.
W razie gdy dokumentacja techniczna maszyn zamawianych za granicą jest potrzebna krajowym jednostkom projektowym do opracowania dokumentacji projektowo-kosztorysowej inwestycji, zamówienia na te maszyny powinny być lokowane przez centrale handlu zagranicznego z takim wyprzedzeniem, aby jednostki projektowe mogły otrzymać niezbędną dokumentację techniczną zamówionych maszyn w terminie wynikającym z harmonogramu prac projektowych. W zamówieniach tych należy ustalić terminy dostaw oddzielnie dla dokumentacji zamawianych maszyn i oddzielnie dla samych maszyn.
§  5.
1.
Wszystkie zamówienia składane w przedsiębiorstwach handlu zagranicznego na zakup maszyn za granicą powinny być uprzednio zakwalifikowane do realizacji przez właściwą komisję, powołaną przez Ministra Przemysłu Ciężkiego w trybie przewidzianym zarządzeniem nr 225 Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 września 1957 r. w sprawie wyeliminowania z importu kompletnych obiektów, maszyn, urządzeń, sprzętu technicznego oraz części zamiennych, które mogą być zastąpione dostawami krajowymi (Monitor Polski Nr 75, poz. 457) i zarządzeniem nr 173 Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1958 r. w sprawie wyeliminowania z importu towarów, które mogą być zastąpione dostawami krajowymi (Monitor Polski Nr 66, poz. 392).
2.
Komisje, o których mowa w ust. 1 kwalifikują zamówienia na zakup za granicą maszyn dla celów inwestycyjnych po przedstawieniu przez inwestora (zamawiającego) opinii właściwego banku - w razie gdy opinia taka jest wymagana - zgodnie z zasadami ustalonymi na podstawie § 7.
3.
Przepis ust. 1 nie dotyczy zamówień na maszyny wzorcowe i doświadczalne, które podlegają jedynie zarejestrowaniu przez komisje wymienione w tym ustępie.
§  6.
1.
Zobowiązuje się banki do opiniowania na wniosek inwestora (zamawiającego) zamówień na zakup za granicą maszyn dla celów inwestycyjnych w zakresie i według zasad ustalonych na podstawie § 7.
2.
Niezależnie od obowiązków wynikających z przepisów o finansowaniu inwestycji i kapitalnych remontów, banki opiniując zamówienia obowiązane są stwierdzić, czy postulowane przez inwestora terminy dostaw maszyn odpowiadają terminom, w których zgodnie z harmonogramami realizacji inwestycji inwestor będzie miał warunki do zamontowania i uruchomienia maszyn zgodnie z ich przeznaczeniem.
3.
W razie opiniowania zamówień na zakup za granicą maszyn, których specyfikacja została ustalona na podstawie zatwierdzonych założeń inwestycji (§ 4 ust. 1), banki są uprawnione do żądania od inwestora (zamawiającego) przedstawienia dodatkowego oświadczenia potwierdzonego przez jednostkę nadrzędną co do określenia terminu wprowadzenia inwestycji do planu inwestycyjnego i harmonogramu jej realizacji.
4.
Nie wymagają opinii banku zamówienia na maszyny budowlane i drogowe oraz środki transportowe nie wymagające montażu, stanowiące wyposażenie przedsiębiorstw budowlanych.
§  7.
1.
Minister Finansów i Minister Handlu Zagranicznego określą w porozumieniu z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i ministrami wymienionymi w § 14 szczegółowe zasady współpracy banków z inwestorami, komisjami i przedsiębiorstwami handlu zagranicznego oraz szczegółowy zakres opinii i wartość jednostkową zamawianych za granicą maszyn, podlegających opiniowaniu przez banki, jak również zasady, tryb i terminy rozliczeń odsetek za zwłokę, o których mowa w §§ 11 i 12.
2.
Szczegółowy tryb wydawania opinii przez banki określą instrukcje bankowe. Szczegółowy tryb postępowania inwestorów określą instrukcje banków, zatwierdzone przez Ministra Finansów w porozumieniu z Przewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów.
§  8.
1.
Przedsiębiorstwa handlu zagranicznego mogą realizować zamówienia na zakup za granicą maszyn dla celów inwestycyjnych tylko po uprzednim przedstawieniu przez inwestora (zamawiającego) opinii właściwej komisji kwalifikującej zamówienie do realizacji za granicą i zawierającej omówienie stanowiska właściwego banku.
2.
W wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach Minister Handlu Zagranicznego może, na wniosek zainteresowanego ministerstwa i po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Banku Polskiego lub naczelnego dyrektora banku, zezwolić przedsiębiorstwu handlu zagranicznego na realizację zamówienia za granicą z pominięciem negatywnej opinii właściwej komisji lub banku.
§  9.
Zaleca się zainteresowanym ministrom rozważenie celowości zwiększenia kar umownych za opóźnienie dostaw i za niekompletne dostawy maszyn oraz przedstawienie Komitetowi Ekonomicznemu Rady Ministrów wniosków w powyższej sprawie w terminie 3 miesięcy od daty powzięcia niniejszej uchwały.
§  10.
1.
Wprowadza się obowiązek przestrzegania normatywów określających czasokresy oddawania maszyn do montażu lub eksploatacji od dnia dostawy tych maszyn (normatywów czasowych).
2.
Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów wyda wytyczne dotyczące ustalania normatywów czasowych oddawania maszyn do montażu i eksploatacji oraz normatywów czasowych oddawania do eksploatacji maszyn nie wymagających montażu. Wytyczne te powinny opierać się na zasadzie, że montaż, uruchomienie i wypróbowanie maszyny powinno nastąpić przed upływem okresu gwarancyjnego przewidzianego w umowie z dostawcą, a w szczególności z dostawcą zagranicznym.
3. 1
Właściwi ministrowie w ciągu trzech miesięcy od dnia otrzymania wytycznych, o których mowa w ust. 2, ustalą normatywy czasowe oddawania maszyn do montażu i eksploatacji, uwzględniając specyfikę inwestycyjną resortu. Ministrowie mogą upoważnić dyrektorów zjednoczeń (jednostek równorzędnych) do ustalania tych normatywów dla inwestorów zgrupowanych w zjednoczeniu (jednostce równorzędnej).
§  11.
1.
Przekroczenie normatywu czasowego, o którym mowa w § 10, powoduje obowiązek uiszczenia na rzecz budżetu odsetek za zwłokę w wysokości 8% w stosunku rocznym od wartości nie oddanych do montażu i eksploatacji maszyn pochodzenia krajowego oraz 12% od wartości nie oddanych do montażu i eksploatacji maszyn zakupionych za granicą.
2.
Zobowiązuje się inwestorów do prowadzenia ewidencji terminów nadejścia i przekazywania maszyn do montażu i eksploatacji oraz do uiszczania w bankach odsetek za zwłokę w okresach kwartalnych i prowadzenia wykazów rozliczeń z tego tytułu.
§  12.
1.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w naliczaniu odsetek za zwłokę bank uprawniony jest do podwojenia wysokości należnych odsetek.
2.
W wyjątkowych i uzasadnionych przypadkach bank może na wniosek inwestora obniżyć wysokość odsetek, aż do całkowitej ich bonifikaty.
§  13.
Odsetki za zwłokę, o których mowa w §§ 11 i 12, obciążają rachunek strat i zysków przedsiębiorstw, a w przedsiębiorstwach w budowie - rachunek strat inwestycyjnych. O kwotę naliczonych odsetek za zwłokę zmniejsza się równocześnie w przedsiębiorstwach dodatkowy fundusz premiowy, a w przedsiębiorstwach w budowie - fundusz premiowy, nie wyżej jednak niż do wysokości 30% utworzonego funduszu.
§  14.
1.
Przepisy niniejszej uchwały dotyczą inwestorów nadzorowanych przez Ministrów: Przemysłu Ciężkiego, Przemysłu Chemicznego, Górnictwa i Energetyki, Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych, Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego, Przemysłu Lekkiego, Przemysłu Spożywczego i Skupu, Łączności, Komunikacji oraz Żeglugi.
2.
Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów w porozumieniu z właściwymi ministrami może rozciągnąć przepisy niniejszej uchwały na innych inwestorów, nie wymienionych w ust. 1.
§  15.
1.
Naliczanie odsetek, o których mowa w § 11, obowiązuje od dnia 1 stycznia 1963 r. dla całości zapasu maszyn, znajdujących się u inwestora, z zachowaniem obowiązujących normatywów czasowych.
2.
Nie podlegają oprocentowaniu maszyny zbędne, wykazane na dzień 31 grudnia 1961 r.
§  16.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 10 ust. 3 zmieniony przez § 1 uchwały nr 253 z dnia 22 listopada 1971 r. w sprawie uproszczenia działalności naczelnych i centralnych organów administracji (M.P.71.54.354) z dniem 29 listopada 1971 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1962.51.249

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Wzmożenie kontroli nad zamawianiem i montażem maszyn.
Data aktu: 01/06/1962
Data ogłoszenia: 27/06/1962
Data wejścia w życie: 27/06/1962