Wysokość dodatków specjalnych dla pracowników gospodarczych i obsługi, zatrudnionych w zakładach społecznych służby zdrowia i zakładach pomocy społecznej w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia oraz zasady wypłacania dodatków.

ZARZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA
z dnia 25 sierpnia 1959 r.
w sprawie wysokości dodatków specjalnych dla pracowników gospodarczych i obsługi, zatrudnionych w zakładach społecznych służby zdrowia i zakładach pomocy społecznej w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia oraz zasad wypłacania tych dodatków.

Na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 1959 r. w sprawie wynagradzania niektórych pracowników gospodarczych i obsługi, zatrudnionych w zakładach społecznych służby zdrowia, w kolumnach transportu sanitarnego oraz w zakładach pomocy społecznej (Dz. U. Nr 50, poz. 304) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
W zależności od uciążliwości i szkodliwości warunków pracy dla zdrowia ustala się stawki dodatków specjalnych: A, B, C i D.
2.
Kwoty stawek dodatków specjalnych określa załącznik do zarządzenia.
3.
Kwoty stawek dodatków specjalnych określone w załączniku do zarządzenia przysługują pracownikom zatrudnionym w wymiarze godzin uzasadniającym pobieranie pełnej stawki wynagrodzenia zasadniczego.
4.
W razie zatrudnienia w wymiarze większym lub mniejszym niż określony w ust. 3 za każdą godzinę pracy wypłaca się stawkę dodatku specjalnego obliczoną przy zastosowaniu odpowiedniego dzielnika ustalonego do obliczania przysługującej za jedną godzinę pracy kwoty wynagrodzenia zasadniczego.
§  2.
Dodatek specjalny według stawki A przysługuje:
1)
pracownikom zatrudnionym w stacjach sanitarno-epidemiologicznych, kolumnach sanitarnych, zakładach sanitarnych oraz w instytutach stanowiących aparat naukowo-badawczy służby sanitarno-epidemiologicznej:
a)
w pralni, jeżeli mają styczność z brudną bielizną,
b)
w kąpielisku, jeżeli są zatrudnieni przy obsłudze osób korzystających z kąpieli,
c)
w charakterze sprzątaczek oraz hodowców zwierząt doświadczalnych;
2)
sprzątaczkom zatrudnionym w szpitalach (sanatoriach) psychiatrycznych, na oddziałach (pododdziałach, przy łóżkach wydzielonych na odrębnych salach) przeznaczonych dla chorych na gruźlicę;
3)
sprzątaczkom zatrudnionym na oddziałach psychiatrii sądowej.
§  3.
1.
Dodatek specjalny według stawki B przysługuje pracownikom zatrudnionym:
1)
w szpitalach, klinikach i oddziałach (pododdziałach, przy łóżkach wydzielonych na odrębnych salach) zakaźnych;
2)
w zakładach lub komórkach organizacyjnych przeznaczonych wyłącznie dla chorych na gruźlicę, jaglicę, choroby psychiczne lub epilepsję);
3)
w zakładach lub komórkach organizacyjnych przeznaczonych wyłącznie dla rehabilitowanych po przebytej chorobie Heinego-Medina bądź z zespołem Little'a, jeżeli swoje podstawowe obowiązki wykonują w pomieszczeniach, w których przebywają tacy chorzy;
4)
w zakładach, w których praca jest połączona z narażeniem na działanie promieni radu lub innych ciał promieniotwórczych;
5)
w Lecznicy Ministerstwa Zdrowia;
6)
w Instytucie Gruźlicy;
7)
w ambulatoriach (ambulansach, kolumnach) ruchomych, jeżeli do ich podstawowych obowiązków należy uczestniczenie w zespołach wyjazdowych;
8)
w zakładach (pracowniach) anatomopatologicznych, prosektoriach oraz zakładach medycyny sądowej, w pracowniach bakteriologicznych, chemiczno-analitycznych, serologicznych, chemicznych, schorzeń jelitowych, parazytologicznych lub cytologicznych - jeżeli swoje podstawowe obowiązki wykonują w pomieszczeniach, w których są prowadzone badania, lub w zmywalni szkła laboratoryjnego;
9)
w zakładach specjalnych pomocy społecznej dla umysłowo niedorozwiniętych, psychicznie chorych chroników lub dzieci głęboko niedorozwiniętych umysłowo;
10)
w pracowniach (zakładach) rentgenologicznych - jeżeli w czasie wykonywania swych podstawowych obowiązków są narażeni na działanie promieni Roentgena.
2.
Zakładem, w którym praca jest połączona z narażeniem na działanie promieni radu lub innych ciał promieniotwórczych (ust. 1 pkt 4), jest:
1)
komórka organizacyjna, w której stosuje się promienie radu lub innych ciał promieniotwórczych dla celów diagnostyki lub terapii albo przeprowadza się badania nad radem i innymi ciałami promieniotwórczymi lub dokonuje się pomiarów ich promieni;
2)
zakład, w którym przeważająca część komórek organizacyjnych odpowiada warunkom określonym w pkt 1.
§  4.
Dodatek specjalny według stawki C przysługuje pracownikom zatrudnionym:
1)
w zakładach lub w komórkach organizacyjnych skórno-wenerologicznych;
2)
w stacjach sanitarno-epidemiologicznych, kolumnach sanitarnych oraz zakładach sanitarnych, a nie wymienionym w § 2 pkt 1.
§  5.
Dodatek specjalny według stawki D przysługuje sprzątaczkom zatrudnionym w pracowniach fizjoterapeutycznych.
§  6.
Pracownik może pobierać tylko jeden dodatek specjalny, w razie zaś zbiegu tytułów do dwóch lub więcej dodatków uprawnionemu przysługuje prawo wyboru.
§  7.
Dodatki specjalne wypłaca się miesięcznie z dołu.
§  8.
1.
Dodatek specjalny nie przysługuje pracownikowi zawieszonemu w pełnieniu obowiązków służbowych.
2.
Pracownikowi, który przez okres przekraczający trzy miesiące nie pełni obowiązków służbowych uzasadniających prawo do dodatku, może być dodatek wypłacany nadal tylko za zgodą organu sprawującego bezpośredni nadzór nad zakładem pracy.
§  9.
Pracownik zatrudniony w zakładzie, w którym dodatek specjalny przysługuje tylko w niektórych komórkach organizacyjnych, ma prawo do dodatku jedynie wówczas, gdy podstawowym jego miejscem zatrudnienia jest komórka, w której ten dodatek przysługuje.
§  10.
1.
W razie przejścia do pracy w komórce organizacyjnej, w której nie przysługuje dodatek specjalny, pracownik traci prawo do tego dodatku z dniem przeniesienia.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy przesunięcia w myśl obowiązujących przepisów kobiety do lżejszej lub nieszkodliwej dla zdrowia pracy w związku z ciążą. W takim przypadku kobiecie przysługuje dodatek specjalny do czasu ukończenia przerwy w pracy przysługującej w związku z porodem.
§  11.
1.
Pracownik zatrudniony w zakładzie (komórce organizacyjnej), przeznaczonym na okres nasilenia chorób zakaźnych na danym terenie wyłącznie dla chorych zakaźnie, ma prawo do dodatku specjalnego określonego w § 3 ust. 1 pkt 1 tylko za czas przepracowany w okresie przebywania chorych zakaźnie w tym zakładzie (komórce organizacyjnej) - z odliczeniem jednak okresu oddelegowania na szkolenie lub do innego zakładu, urlopów i nieobecności w pracy z innych powodów, z zastrzeżeniem wyjątku przewidzianego w ust. 2.
2.
W razie zachorowania w związku z zatrudnieniem na chorobę zakaźną, której przypadki są leczone w zakładzie (komórce organizacyjnej) określonym w ust. 1, pracownika zachowuje prawo do dodatku przez okres choroby.
§  12.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca 1959 r.

ZAŁĄCZNIK 

TABELA STAWEK DODATKÓW SPECJALNYCH DLA NIEKTÓRYCH PRACOWNIKÓW GOSPODARCZYCH I OBSŁUGI

..................................................

Notka Redakcji Systemu Informacji Prawnej LEX

Niniejsza treść dostępna jest wyłącznie w wersji pierwotnej treści w formacie PDF.

..................................................

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1959.76.406

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Wysokość dodatków specjalnych dla pracowników gospodarczych i obsługi, zatrudnionych w zakładach społecznych służby zdrowia i zakładach pomocy społecznej w warunkach uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia oraz zasady wypłacania dodatków.
Data aktu: 25/08/1959
Data ogłoszenia: 11/09/1959
Data wejścia w życie: 01/07/1959, 11/09/1959