Wytyczne dla wydziałów budownictwa prezydiów rad narodowych w sprawie wydawania pozwoleń na działalność zawodową w zakresie projektowania w budownictwie.

INSTRUKCJA
MINISTRA BUDOWNICTWA I PRZEMYSŁU MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH
z dnia 5 lutego 1959 r.
Wytyczne dla wydziałów budownictwa prezydiów rad narodowych w sprawie wydawania pozwoleń na działalność zawodową w zakresie projektowania w budownictwie.

W związku z art. 1 i 2 ustawy z dnia 1 lipca 1958 r. o pozwoleniach na działalność zawodową w zakresie projektowania w budownictwie (Dz. U. Nr 44, poz. 217), zwanej dalej "ustawą", ustanawia się następujące wytyczne w sprawie wydawania pozwoleń osobom fizycznym i prawnym na działalność zawodową w zakresie projektowania w budownictwie.
§  1.
1.
Pozwolenia na działalność zawodową w zakresie projektowania w budownictwie, zwane dalej "pozwoleniami", wydają wydziały budownictwa prezydiów wojewódzkich rad narodowych i rad narodowych miast wyłączonych z województw, zwane dalej "wydziałami budownictwa", w porozumieniu z wydziałem architektury i nadzoru budowlanego oraz innymi właściwymi wydziałami prezydium wojewódzkiej rady narodowej (rady narodowej miasta wyłączonego z województwa).
2.
Przez inne właściwe wydziały prezydium wojewódzkiej rady narodowej, o których mowa w ust. 1, w porozumieniu z którymi wydawane są pozwolenia, należy rozumieć np.:

- wydział gospodarki komunalnej - w razie wydawania pozwolenia w zakresie projektowania miejskich sieci wodociągowo-kanalizacyjnych;

- wydział komunikacji - w razie wydawania pozwolenia na projektowanie robót drogowych;

- wydział gospodarki wodnej - w razie wydawania pozwolenia na projektowanie budowli i urządzeń wodnych.

§  2.
1.
Pozwolenia mogą być wydawane w zakresie:
1)
prac projektowych w budownictwie, objętych rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 z późniejszymi zmianami);
2)
prac projektowych w budownictwie nie objętych przepisami prawa budowlanego, a mianowicie w zakresie:
a)
sporządzania szczegółowych planów zagospodarowania przestrzennego,
b)
zewnętrznych sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych oraz urządzeń, jak zakłady uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków, reduktornie, ciepłownie dla budownictwa ogólnego, przemysłowego i specjalnego,
c)
wewnętrznych i zewnętrznych instalacji oraz urządzeń elektrycznych silnoprądowych oraz słaboprądowych, np. radiofonicznych, telewizyjnych i telekomunikacyjnych dla budownictwa ogólnego, przemysłowego i specjalnego,
d)
komunikacyjnych robót budowlanych, np. budowa dróg publicznych i miejskich, bocznic kolejowych, mostów,
e)
budownictwa wodnego (budowle wodne, regulacja rzek i potoków, melioracja),
f)
procesów technologicznych i urządzeń mechanicznych (urządzenia fabryk i innych zakładów przemysłowych i usługowych),
g)
terenów zielonych (parki, ogrody publiczne, skwery itp.), terenów sportowych i innych o charakterze użyteczności publicznej.
2.
Wydziały budownictwa wydając pozwolenie powinny w pozwoleniu wyraźnie określić zakres działalności z powołaniem się na właściwy artykuł prawa budowlanego lub inny przepis właściwego aktu normatywnego.
§  3.
O wydanie pozwolenia na wykonywanie prac projektowych w zakresie wyszczególnionym w § 2 mogą się ubiegać:
1)
jednostki spółdzielcze;
2)
inne osoby prawne;
3)
osoby fizyczne.
§  4.
1.
Osoby wymienione w § 3 składają wnioski o wydanie pozwolenia w wydziale budownictwa właściwym według miejsca siedziby strony zainteresowanej.
2.
We wniosku należy podać:
1)
imię i nazwisko osoby fizycznej lub pełną nazwę osoby prawnej;
2)
rodzaj i zakres prac projektowych, o których wykonywanie ubiega się strona zainteresowana;
3)
miejsce, w którym ma być wykonywana działalność zawodowa w zakresie projektowania w budownictwie;
4)
dowód posiadania kwalifikacji fachowych, o których mowa w art. 2 ust. 4 ustawy, z tym zastrzeżeniem, że osoby prawne powinny wykazać się dowodem posiadania tych kwalifikacji przez kierownika jednostki projektującej oraz zatrudnionych pracowników projektantów, a osoby prawne będące w okresie organizacji - projektantów przewidzianych do zatrudnienia; stwierdzenie posiadania wymaganych kwalifikacji fachowych dla uzyskania pozwolenia może nastąpić tylko na podstawie przedstawionych oryginalnych dokumentów lub ich odpisów uwierzytelnionych przez notariusza; w aktach sprawy powinny pozostać odpisy dokumentów, uwierzytelnione przez notariusza;
5)
opinię okręgowego organu właściwego stowarzyszenia naukowo-technicznego w zakresie działalności zawodowej, ubiegającego się o pozwolenie.
3.
Kwalifikacje, o których mowa w ust. 2 pkt 4, powinni posiadać również kierownik oddziału terenowego spółdzielczej jednostki projektowania i projektanci tam zatrudnieni.
4.
Opinie, o których mowa w ust. 2 pkt 5, przedstawiają spółdzielnie tylko dla kierowników spółdzielni i ich oddziałów terenowych oraz dla projektantów (kierowników pracowni) odpowiedzialnych za prace projektowe w specjalności objętej pozwoleniem.
§  5.
1.
Przy rozpatrywaniu wniosku wydział budownictwa powinien wziąć pod uwagę:
1)
wyniki dotychczasowej działalności zawodowej ubiegających się o wydanie pozwolenia;
2)
zapotrzebowanie na prace projektowe dla danego terenu lub dla danej specjalności;
3)
liczbę państwowych jednostek projektujących na danym terenie oraz ich specjalizację;
4)
liczbę spółdzielczych jednostek projektujących na danym terenie, mających już pozwolenie na działalność zawodową;
5)
liczbę, rodzaj i zakres pozwoleń wydanych osobom fizycznym;
6)
inne okoliczności wypływające z warunków lokalnych.
2.
Nowo powstające spółdzielcze jednostki projektowania powinny przedstawić wydziałowi budownictwa zaświadczenie wojewódzkiego związku spółdzielni pracy stwierdzające uzasadnioną potrzebę jej utworzenia.
§  6.
1.
Pozwolenie powinno określać:
1)
terytorialny zasięg działania;
2)
zakres i rodzaj prac projektowych;
3)
czas ważności pozwolenia;
4)
w razie potrzeby obowiązek stosowania wskazanych w pozwoleniu zasad ustalonych dla państwowych biur projektów.
2.
Spółdzielczym jednostkom projektowania, działającym przy centralnych i krajowych organach spółdzielczości i wykonującym prace projektowe dla spółdzielczości w całym kraju, należy wydawać pozwolenia, obejmujące terytorialnie cały kraj.
§  7.
1 Wydanie decyzji o udzieleniu lub odmowie udzielenia pozwolenia powinno nastąpić w terminie 30-dniowym od daty wniesienia wniosku.
2.
Od decyzji wydziału budownictwa służy stronie odwołanie w terminie 14 dni do Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. Odwołanie należy złożyć w wydziale budownictwa.
§  8.
1.
Stowarzyszenia, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 5, wydają opinie w zasadzie w zakresie przewidzianym w § 5 ust. 1 instrukcji. Opinie wydają stowarzyszenia właściwe dla danej specjalności, a więc np.:
1)
Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP) - w zakresie architektury,
2)
Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa (PZITB) - w zakresie konstrukcji budowlanych oraz innych robót inżynierskich,
3)
Polski Związek Inżynierów i Techników Sanitarnych (PZITS) - w zakresie instalacji sanitarnych ogrzewniczych itp.,
4)
Stowarzyszenie Elektryków Polskich (SEP) - w zakresie instalacji i urządzeń elektrycznych.
2.
Jeżeli pozwoleniem mają być objęte wszystkie wymienione w ust. 1 specjalności, należy żądać przedstawienia opinii wydanych przez wszystkie wymienione w ust. 1 pkt 1-4 stowarzyszenia.
§  9.
1.
Wydziały budownictwa powinny prowadzić rejestr osób prawnych i fizycznych, którym wydały pozwolenie.
2.
Do rejestru, o którym mowa w ust. 1, mogą być wpisane również osoby prawne i fizyczne, które otrzymały pozwolenia od wydziałów budownictwa w innych województwach (miastach wyłączonych z województw); od wniosków o wpisanie do rejestru osób prawnych i fizycznych nie pobiera się opłat przewidzianych w art. 2 ust. 5 ustawy.
3.
Spółdzielcze organizacje projektowania, posiadając oddziały terenowe ubiegające się o wpis do rejestru, o którym mowa w ust. 1, powinny dołączyć do wniosku o wpis do rejestru zaświadczenie wydziału budownictwa, który wydał pozwolenie, stwierdzające posiadanie przez kierownika oddziału i projektantów tam zatrudnionych kwalifikacji zawodowych, wymaganych w myśl art. 2 ust. 4 ustawy.
§  10.
1.
Wydając decyzję o cofnięciu pozwolenia na podstawie art. 3 ustawy wydział budownictwa określi równocześnie termin zaprzestania działalności w zakresie projektowania, który nie może przekroczyć 3 miesięcy.
2.
O cofnięciu wydanego pozwolenia osobie prawnej i fizycznej wydział budownictwa zawiadomi wydziały budownictwa wszystkich wojewódzkich rad narodowych i rad narodowych miast wyłączonych z województw oraz Ministerstwo Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych.
§  11.
1.
Wydziały budownictwa przeprowadzą w terminie do 3 miesięcy od daty ogłoszenia niniejszej instrukcji kontrolę, czy osoby prawne i fizyczne, które nie zgłosiły w ustawowym terminie wniosku o wydanie pozwolenia, zaprzestały działalności zawodowej w zakresie projektowania w budownictwie.
2.
W razie stwierdzenia przypadków, o których mowa w ust. 1, wydziały budownictwa wydadzą odpowiednie polecenia, zmierzające do wykonania dyspozycji, wynikających z art. 8 ust. 1 ustawy.
§  12.
Traci moc instrukcja nr 3 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 4 września 1958 r. - Wytyczne dla wydziałów budownictwa prezydiów rad narodowych w sprawie wydawania pozwoleń na działalność zawodową w zakresie projektowania w budownictwie (Dz. Urz. Ministerstwa Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych Nr 10, poz. 82).
§  13.
Instrukcja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 5 lutego 1959 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1959.22.102

Rodzaj: Instrukcja
Tytuł: Wytyczne dla wydziałów budownictwa prezydiów rad narodowych w sprawie wydawania pozwoleń na działalność zawodową w zakresie projektowania w budownictwie.
Data aktu: 05/02/1959
Data ogłoszenia: 14/03/1959
Data wejścia w życie: 14/03/1959, 05/02/1959