Zakres i sposób przeprowadzania przez Polski Komitet Normalizacyjny kontroli prac normalizacyjnych w resortach i stosowania norm oraz prowadzenie sprawozdawczości w tym zakresie.

ZARZĄDZENIE
PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO
z dnia 19 maja 1955 r.
w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania przez Polski Komitet Normalizacyjny kontroli prac normalizacyjnych w resortach i stosowania norm oraz prowadzenia sprawozdawczości w tym zakresie.

Na podstawie art. 26 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o normach i o Polskim Komitecie Normalizacyjnym (Dz. U. Nr 15, poz. 61) zarządza się, co następuje:
§  1.
Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) jest uprawniony do przeprowadzania kontroli prac normalizacyjnych i stosowania norm w ministerstwach (centralnych urzędach) i podległych im jednostkach oraz w centralach spółdzielni, związkach spółdzielni i spółdzielniach - w zakresie ustalonym niniejszym zarządzeniem.
§  2.
W zakresie kontroli prac normalizacyjnych PKN sprawdza w szczególności:
1)
czy przestrzegany jest obowiązujący tryb opracowywania, uzgadniania i ustanawiania norm,
2)
czy normy objęte planami prac normalizacyjnych są opracowywane w terminach ustalonych w planach,
3)
czy inne czynności, wchodzące w zakres obowiązków komórek normalizacyjnych, a zwłaszcza prowadzenia rejestru norm, przeprowadzania kontroli wprowadzania i stosowania norm, jak również prowadzenie okresowej sprawozdawczości, są wykonywane właściwie i terminowo,
4)
czy organizacja, obsada i zakres działania komórek normalizacyjnych są zgodne z zasadami ustalonymi w obowiązujących przepisach.
§  3.
1.
W zakresie kontroli stosowania norm PKN sprawdza w szczególności:
1)
czy przy wykonywaniu przez uspołecznione zakłady pracy ich zadań stosowane są właściwe normy państwowe, resortowe i zakładowe oraz warunki techniczne i czy postanowienia tych norm i warunków technicznych są w pełni przestrzegane,
2)
czy w przypadku uzyskania zezwolenia na odstąpienie od normy obowiązującej przestrzegane są warunki określone w zezwoleniu,
3)
czy dokumentacja techniczna, którą posługują się działy pracy, a zwłaszcza kontrola techniczna, zgodna jest z obowiązującymi normami.
2.
Kontrola stosowania norm obejmuje zarówno gotowe wyroby, jak i poszczególne fazy ich produkcji, opakowanie, znakowanie, przechowywanie i transport towarów, metody badań oraz wszelkie inne czynności wchodzące w zakres danych norm.
§  4.
Kontrolę, o której mowa w § 1, przeprowadza PKN z własnej inicjatywy, na wniosek Ministra Kontroli Państwowej lub na polecenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego przez swoich pracowników, każdorazowo do tego upoważnionych, zwanych w dalszym ciągu zarządzenia inspektorami.
§  5.
Inspektor PKN przed rozpoczęciem czynności kontrolnych powinien okazać kierownikowi jednostki kontrolowanej legitymację służbową oraz przedstawić upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podpisane przez Prezesa PKN lub jego zastępcę.
§  6.
Inspektor PKN powinien odstąpić od przeprowadzenia kontroli, jeżeli kierownik kontrolowanej jednostki, osoba odpowiedzialna za produkcję, kontrolę techniczną produkcji lub kierownik komórki normalizacyjnej jest w takim do niego stosunku, że może powstać wątpliwość co do jego bezstronności, a w szczególności gdy jest jego:
1)
małżonkiem,
2)
wstępnym,
3)
zstępnym,
4)
bratem lub siostrą albo ich zstępnym.
§  7.
Przeprowadzanie kontroli powinno zasadniczo odbywać się w obecności kierownika kontrolowanej jednostki lub jego zastępcy. Nieobecność tych osób nie stanowi przeszkody w przeprowadzaniu kontroli.
§  8.
Upoważniony do przeprowadzenia kontroli inspektor ma prawo wstępu do zakładów i pomieszczeń jednostki kontrolowanej oraz żądania potrzebnych danych, wyjaśnień i informacji ustnych lub piśmiennych, dokonywania oględzin materiałów i wyrobów oraz miejsc ich produkcji i składowania.
§  9.
1.
W związku z przeprowadzoną kontrolą inspektor nie może wydawać organom i pracownikom kontrolowanego zakładu pracy zarządzeń ani poleceń.
2.
Jeżeli inspektor stwierdzi, że przy wykonywaniu przez zakład pracy jego zadań nie są stosowane obowiązujące normy, obowiązany jest zawiadomić o tym niezwłocznie kierownika zakładu pracy, a w przypadku gdyby na skutek niestosowania norm mogły wyniknąć poważne straty - zażądać zaprzestania wykonywania czynności niezgodnych z obowiązującymi normami.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, inspektor obowiązany jest ustalić rozmiary czynności, przy wykonywaniu których obowiązujące normy nie są stosowane (np. ilość i wartość wadliwej produkcji), oraz zamieścić w protokole czynności kontrolnych wzmiankę o żądaniu zaprzestania wykonywania czynności.
§  10.
1.
Z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor PKN sporządza na miejscu protokół w niezbędnej ilości egzemplarzy, który powinien zawierać stwierdzenie faktów i okoliczności ustalonych w czasie kontroli, i przedstawia go do podpisu kierownikowi kontrolowanej jednostki. Do protokołu powinny być w razie potrzeby dołączone niezbędne materiały dowodowe.
2.
Kierownik kontrolowanej jednostki może wnieść do protokołu swoje zastrzeżenia. W razie braku zastrzeżeń należy uczynić o tym wzmiankę w protokole. W przypadku gdy kierownik kontrolowanej jednostki odmówi podpisania protokołu, przeprowadzający kontrolę czyni o tym wzmiankę w protokole, a kierownik jednostki obowiązany jest złożyć pisemne wyjaśnienie co do przyczyn odmowy.
3.
Jeden egzemplarz protokołu przeprowadzający kontrolę pozostawia u kierownika jednostki kontrolowanej, a pozostałe egzemplarze zatrzymuje w aktach.
§  11.
1.
Po zakończeniu kontroli PKN przesyła niezwłocznie odpis protokołu kontroli kierownikowi jednostki nadrzędnej nad jednostką kontrolowaną. Jeżeli kontrola przeprowadzona była na wniosek Ministra Kontroli Państwowej, PKN przesyła odpis protokołu również Ministrowi Kontroli Państwowej.
2.
W przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli uchybień w zakresie prac normalizacyjnych prowadzonych przez jednostkę kontrolowaną lub uchybień w zakresie stosowania norm, PKN występuje do właściwego ministra (kierownika centralnego urzędu) lub właściwej centrali (związku) spółdzielni z wnioskiem o usunięcie stwierdzonych uchybień, wskazując odpowiedni termin ich usunięcia. W razie potrzeby PKN przedstawia odpowiednie wnioski Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.
3.
O wydaniu zarządzeń w celu usunięcia uchybień i o ich wykonaniu właściwy minister (kierownik centralnego urzędu) lub centrala (związek) spółdzielni zawiadamia PKN.
§  12.
W razie stwierdzenia popełnienia przestępstwa zagrożonego sankcjami karnymi przewidzianymi w dekrecie z dnia 4 marca 1953 r. o normach i o Polskim Komitecie Normalizacyjnym (Dz. U. Nr 15, poz. 61) Polski Komitet Normalizacyjny zawiadamia o popełnionym przestępstwie w ciągu 15 dni właściwy organ prokuratury, a odpis zawiadomienia przesyła resortowemu ministrowi (kierownikowi centralnego urzędu) lub właściwej centrali (związkowi) spółdzielni, oraz Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.
§  13.
1.
PKN przeprowadza kontrole w sposób planowy. Plany kwartalne zatwierdza Prezes PKN.
2.
Z przeprowadzonych kontroli PKN składa Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego kwartalne sprawozdania w ciągu 45 dni po upływie każdego kwartału.
§  14.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1955.49.479

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Zakres i sposób przeprowadzania przez Polski Komitet Normalizacyjny kontroli prac normalizacyjnych w resortach i stosowania norm oraz prowadzenie sprawozdawczości w tym zakresie.
Data aktu: 19/05/1955
Data ogłoszenia: 31/05/1955
Data wejścia w życie: 31/05/1955