Tryb ustalania wzorów druków akcydensowych (formularzy).

ZARZĄDZENIE NR 14
PRZEWODNICZĄCEGO PAŃSTWOWEJ KOMISJI PLANOWANIA GOSPODARCZEGO
z dnia 21 stycznia 1952 r.
w sprawie trybu ustalania wzorów druków akcydensowych (formularzy).

W celu usprawnienia techniki pracy we wszystkich urzędach, instytucjach i przedsiębiorstwach gospodarki uspołecznionej, a jednocześnie zlikwidowania nadmiernego zużywania papieru, na podstawie § 3 uchwały Nr 40 Prezydium Rządu z dnia 24 stycznia 1951 r. w sprawie zaopatrywania urzędów, instytucji publicznych, organizacji społecznych oraz przedsiębiorstw gospodarki uspołecznionej w druki akcydensowe zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Ministerstwa i urzędy centralne oraz centrale spółdzielni zorganizują i w uzgodnieniu z przedsiębiorstwem państwowym "Centrala Wydawnicza Druków (CWD)" prowadzić będą stałe prace nad ujednolicaniem wzorów formularzy używanych w zakresie ich właściwości.
2.
Postanowienie ust. 1 nie dotyczy formularzy powszechnego użytku, wprowadzonych na mocy szczególnych przepisów prawnych (np. kart meldunkowych, formularzy Głównego Urzędu Statystycznego).
3.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) w porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa wydadzą w terminie dwumiesięcznym od daty wejścia w życie zarządzenia szczegółowe przepisy normujące tryb ujednolicania formularzy na zasadach ustalonych w instrukcji załączonej do zarządzenia.
§  2.
Prezydium Rady Ministrów (Biuro do Spraw Papieru) ustali w terminie dwumiesięcznym od daty wejścia w życie zarządzenia warunki zużycia papieru na wykonanie formularzy, o których mowa w § 1, przyjmując jako zasadę realizowanie jedynie tych zamówień, które zostały zaaprobowane przez CWD.
§  3.
Ministerstwa i urzędy centralne projektujące wydanie zarządzeń, z którymi związane jest wprowadzenie nowych formularzy, powinny już w toku opracowywania projektów tych zarządzeń uzgodnić z CWD terminowe wykonanie tych formularzy.
§  4.
Powierza się CWD zorganizowanie i prowadzenie prac nad ujednolicaniem formularzy w skali międzyresortowej w porozumieniu z właściwymi władzami naczelnymi.
§  5.
Koordynację prac oraz rozstrzyganie sporów w przedmiocie wykonania zarządzenia pomiędzy ministerstwami, urzędami centralnymi a CWD powierza się Centralnemu Urzędowi Wydawnictw, Przemysłu Graficznego i Księgarstwa.
§  6.
Ujednolicanie formularzy prowadzone jest niezależnie od akcji racjonalizacji, która należy do Głównego Instytutu Pracy (Zakład Środków Technicznych Pracy Biurowej).
§  7.
Zarządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 2 stycznia 1952 r.

ZAŁĄCZNIK 

INSTRUKCJA W SPRAWIE UJEDNOLICANIA DRUKÓW MANIPULACYJNYCH (FORMULARZY) W URZĘDACH, INSTYTUCJACH ORAZ WE WSZYSTKICH JEDNOSTKACH GOSPODARKI USPOŁECZNIONEJ.

§ 1.
1.
Przez słowo "formularz" należy rozumieć karty papieru z usystematyzowanymi polami przeznaczonymi do wypełniania.
2.
Przez określenie "ujednolicenie formularzy", użyte w niniejszej instrukcji, należy rozumieć:
1)
wyeliminowanie zbędnych ilości formularzy o tej samej lub podobnej treści;
2)
ustalenie jednego lub kilku wzorów nadających się do najszerszego zastosowania.
§  2.
1.
Ujednolicenie formularzy obejmuje następujące elementy:
1)
tekst;
2)
układ graficzny;
3)
format;
4)
gatunek papieru (klasa, gramatura, kolor);
5)
technikę drukarską (krój i wielkość czcionek, rodzaj i kolor druku);
6)
technikę wykonania (luzem, blok, książka itp.);
7)
wysokość nakładu.
2.
Prace związane z ujednoliceniem formularzy prowadzą komórki zajmujące się organizacją urzędów, instytucji oraz jednostek gospodarki uspołecznionej.
§  3.
Formularze będące w użyciu danej jednostki organizacyjnej należy zakwalifikować do jednej z następujących grup:
1)
formularze związane z wykonywaniem określonych czynności bez względu na rodzaj jednostki organizacyjnej oraz jej szczebel, przyjmując w zasadzie następujący podział: symbol grupa formularzy

01 planistycznych,

02 sprawozdawczo-statystycznych,

03 obrotu towarowego i gospodarki materiałowej,

04 produkcyjnych (eksploatacyjnych),

05 pomocniczo-produkcyjnych,

06 transportu,

07 obrotu pieniężnego i księgowości,

08 płac, zatrudnienia i socjalnych,

09 osobowych,

10 ogólno-administracyjnych i innych;

2)
formularze specjalne używane wyłącznie przez określoną jednostkę organizacyjną (np. wydziały pracy i pomocy społecznej prezydiów miejskich rad narodowych, miejskie przedsiębiorstwa komunikacyjne, poradnie przeciwgruźlicze itd.).
§  4.
1.
Praca nad ujednolicaniem formularzy dzieli się na następujące etapy:
1)
zebranie obecnie używanych formularzy od wszystkich jednostek organizacyjnych bądź tylko niektórych w zależności od odrębnego charakteru tych jednostek;
2)
dokonanie analizy tych formularzy i opracowanie jednolitych wzorów.
2.
Zebranie formularzy może być dokonane jednorazowo (wszystkich formularzy) bądź też może odbywać się sukcesywnie według zagadnień lub jednostek organizacyjnych.
3.
Prace nad ujednolicaniem formularzy powinny być prowadzone:
1)
przez jednostki bezpośrednio nadrzędne (np. centralne zarządy) - w zakresie formularzy używanych przez podległe im przedsiębiorstwa i inne jednostki organizacyjne;
2)
przez ministerstwa i inne urzędy centralne - w zakresie formularzy o zastosowaniu ogólnoresortowym oraz formularzy używanych przez jednostki bezpośrednio podległe ministrowi (kierownikowi urzędu centralnego).
§  5.
1.
Bezpośredni użytkownicy zbiorą po 4 egzemplarze wszystkich stosowanych przez siebie formularzy i zebrane w ten sposób materiały posegregują według wytycznych ustalonych przez właściwe władze centralne zgodnie z § 3.
2.
Posegregowane formularze powinny być ostemplowane pieczątką jednostki stosującej dany formularz i zaopatrzone w symbol i Nr według wykazu, o którym mowa niżej.
3.
Dla formularzy zebranych w sposób podany w ust. 2 należy sporządzić wykaz według niżej podanych rubryk, który wraz z czterema egzemplarzami wzorów formularzy należy przesłać do jednostek prowadzących prace nad ujednolicaniem formularzy zgodnie z § 4 ust. 3.
Symbol Nr Nazwa formularza Wykonanie: luźne kartki, bloki itp. Sposób wypełniania: atramentem, ołówkiem, maszynowo Z iloma przebitkami Zużycie kwartalne kart, luźnych bloków W jakiej komórce organizacyjnej używane UWAGI
1 2 3 4 5 6 7 8 9
według § 3 (bieżący formularza)
§  6.
1.
Jednostki organizacyjne, które przez właściwe władze naczelne zostaną wyznaczone do zebrania wszystkich wzorów (np. w skali wojewódzkiej, grupy centralnych zarządów itp.), posegregują zebrany materiał analogicznie jak bezpośredni użytkownicy i po przeprowadzeniu analizy i selekcji sporządzą wykaz według niżej podanego wzoru.
2.
Selekcja polega na wyeliminowaniu formularzy stosowanych wyłącznie przez jedną jednostkę organizacyjną i wybraniu z pozostałych formularzy o tej samej lub pokrewnej treści jednego lub kilku wzorów typowych, które zdaniem jednostki selekcjonującej mogą być uważane za najbardziej właściwe.
Symbol Nr Nazwa formularza Ilość załączonych wzorów Ilość jednostek stosujących dany wzór Sposób wypełniania Wykonanie: luźne kartki, bloki itp. Globalne zużycie kwartalne UWAGI
1 2 3 4 5 6 7 8 9
3.
Wykaz wraz z trzema egzemplarzami formularzy oraz objaśnieniami i ewentualnymi wnioskami jednostki wymienione w ust. 1 przekazują ministerstwom lub jednostkom wskazanym przez właściwego ministra.
§  7.
Ministerstwa mogą zlecić przesłanie zbioru formularzy bezpośrednio od użytkowników z pominięciem ogniw pośrednich (np. zjednoczeń, centralnych zarządów).
§  8.
1.
Opracowane przez władze naczelne projekty jednolitych wzorów przekazywane są w dwóch egzemplarzach do CWD. CWD przeprowadza dalsze ujednolicanie tych wzorów w skali ogólnokrajowej, zleca wykonanie zamówionego nakładu i wprowadza formularze do swego katalogu.
2.
W zakresie racjonalizacji formularzy CWD współpracuje z Głównym Instytutem Pracy.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

M.P.1952.A-13.145

Rodzaj: Zarządzenie
Tytuł: Tryb ustalania wzorów druków akcydensowych (formularzy).
Data aktu: 21/01/1952
Data ogłoszenia: 11/02/1952
Data wejścia w życie: 11/02/1952, 02/01/1952