Wprowadzenie programu zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła na 2021 r.

Dz.U.2021.59
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1
z dnia 31 grudnia 2020 r.
w sprawie wprowadzenia programu zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła na 2021 r.
Na podstawie art. 57 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 1421) zarządza się, co następuje:
§  1.  Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się program zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła (Bovine spongiform encephalopathy - BSE) na 2021 r., stanowiący załącznik do rozporządzenia.
§  2.  Program, o którym mowa w § 1, stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r.
§  3.  Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
ZAŁĄCZNIK

PROGRAM ZWALCZANIA GĄBCZASTEJ ENCEFALOPATII BYDŁA (BOVINE SPONGIFORM ENCEPHALOPATHY - BSE) NA 2021 R.

1. Identyfikacja programu zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła (Bovine spongiform encephalopathy - BSE)

Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska

Choroba: gąbczasta encefalopatia bydła (Bovine spongiform encephalopathy - BSE)

Okres realizacji programu: 1 stycznia 2021 r. - 31 grudnia 2021 r.

2. Opis programu zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła (Bovine spongiform encephalopathy - BSE) na 2021 r.

Celem realizacji programu zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła (Bovine spongiform encephalopathy - BSE) na 2021 r., zwanego dalej "programem", jest wykrycie każdego przypadku gąbczastej encefalopatii bydła, zwanej dalej "BSE", w populacji bydła w Rzeczypospolitej Polskiej. Prowadzenie badań jest nieodzownym elementem systemu kontroli przenośnych gąbczastych encefalopatii przeżuwaczy (TSE).

Kontrola BSE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej polega na prowadzeniu aktywnego nadzoru, przez który rozumie się badanie bydła w wieku powyżej 48 miesiąca życia zaliczanego do następujących grup ryzyka:

1) zwierzęta poddane ubojowi z konieczności;

2) zwierzęta wykazujące nietypowe objawy w trakcie badania przedubojowego, w tym zwierzęta, które doznały urazów w trakcie transportu lub w rzeźni;

3) zwierzęta padłe;

4) zwierzęta, które zostały zabite w ramach zwalczania choroby zakaźnej zwierząt;

5) zwierzęta ze stad, w których stwierdzono stosowanie niedozwolonych w żywieniu bydła białek pochodzenia zwierzęcego określonych w rozporządzeniu Parlamentu

Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającym zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasażowalnych gąbczastych encefalopatii (Dz. Urz. WE L 147 z 31.05.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 32, str. 289), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 999/2001".

Prowadzony jest również bierny nadzór, przez który rozumie się badanie bydła w każdym wieku, w przypadku gdy zachowanie zwierzęcia wskazuje na podejrzenie wystąpienia В SE.

Zapobieganie, kontrola i zwalczanie BSE są przeprowadzane zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu nr 999/2001, z uwzględnieniem zasad, o których mowa w decyzji Komisji 2009/719/WE z dnia 28 września 2009 r. upoważniającej niektóre państwa członkowskie do zmiany swoich rocznych programów monitorowania BSE (Dz. Urz. UE L 256 z 29.09.2009, str. 35, z późn. zm.).

Przy zwalczaniu BSE jest istotne zidentyfikowanie przeżuwaczy pozostałych w gospodarstwie, w którym przebywało bydło, u którego stwierdzono BSE, a także potomstwa samicy, u której stwierdzono chorobę, urodzonego w okresie dwóch lat przed wystąpieniem objawów klinicznych albo stwierdzeniem BSE u bydła oraz zidentyfikowanie bydła należącego do kohorty. W celu identyfikacji wszystkich zagrożonych BSE zwierząt znajdujących się w gospodarstwie przyjmuje się, że kohorta bydła oznacza grupę bydła:

1) urodzonego w tym samym stadzie, co bydło zakażone BSE w okresie do 12 miesięcy poprzedzających urodzenie albo następujących po urodzeniu bydła;

2) hodowanego w dowolnym okresie pierwszego roku swego życia razem z bydłem zakażonym BSE w pierwszym roku życia tego bydła.

W rozporządzeniu nr 999/2001 zobowiązano każde państwo członkowskie Unii Europejskiej do przeprowadzania rocznych programów monitorowania TSE na podstawie aktywnego i biernego nadzoru, zgodnie z załącznikiem III do rozporządzenia nr 999/2001.

Dnia 4 lutego 2013 r. weszła w życie decyzja wykonawcza Komisji 2013/76/UE zmieniająca decyzję 2009/719/WE upoważniająca niektóre państwa członkowskie do zmiany swoich rocznych programów monitorowania BSE (Dz. Urz. UE L 35 z 06.02.2013, str. 6), zwana dalej "decyzją wykonawczą Komisji 2013/76/UE". Daje ona państwom członkowskim możliwość zmiany rocznych programów monitorowania.

3. Opis sytuacji epidemiologicznej związanej z BSE

Regularne monitorowanie BSE, zgodnie z wymaganiami obowiązującymi w Unii Europejskiej, rozpoczęło się w listopadzie 2001 r. W pierwszych dwóch miesiącach od wprowadzania programu monitorowania (listopad - grudzień 2001 r.) zbadano 30 309 sztuk bydła, w 2002 r. - 286 592, w 2003 r. - 455 413, w 2004 r. - 481 116, w 2005 r. - 515 976, w 2006 r. - 594 121, w 2007 r. - 603 810, w 2008 r. - 611 566, w 2009 r. - 638 072, w 2010 r. - 637 240, w 2011 r. - 475 906, w 2012 r. - 326 280, w 2013 r. - 318 849, w 2014 r. - 207 503, w 2015 r. - 222 821, w 2016 r. - 169 187, w 2017 r. - 162 206, w 2018 r. - 39 715, a w 2019 r. - 60 196.

W latach 2001-2019 wykryto 76 przypadków BSE na 6 836 878 wykonanych badań. W 2019 r. wykryto jeden przypadek atypowej formy BSE. Wykrycie atypowej formy BSE nie ma wpływu na status epizootyczny kraju w odniesieniu do tej choroby, gdyż uważa się ją za występującą spontanicznie we wszystkich populacjach bydła na bardzo niskim poziomie. Dzięki korzystnej sytuacji epizootycznej odnośnie do BSE w Rzeczypospolitej Polskiej i skutecznemu systemowi monitorowania choroby - począwszy od 2018 r. zwierzęta poddawane ubojowi jako zdrowe nie są badane w kierunku BSE. Obowiązkiem badania w kierunku BSE objęte pozostaną nadal zwierzęta należące do grupy ryzyka oraz zwierzęta będące w każdym wieku w przypadku, gdy ich zachowanie nasuwa podejrzenie wystąpienia BSE.

Spadek liczby badań w 2011 r. był związany z podwyższeniem wieku bydła badanego w kierunku BSE do 72 miesięcy życia, w związku z zakwalifikowaniem Rzeczypospolitej Polskiej do grupy państw członkowskich upoważnionych do zmiany systemu monitorowania BSE, zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2011/358/UE z dnia 17 czerwca 2011 r. zmieniającą decyzję 2009/719/WE upoważniającą niektóre państwa członkowskie do zmiany swoich rocznych programów monitorowania BSE (Dz. Urz. UE L 161 z 21.06.2011, str. 29).

Spadek liczby badań w 2014 r. był związany z podwyższeniem wieku bydła badanego w kierunku BSE do 96 miesięcy życia, w związku z zakwalifikowaniem Rzeczypospolitej Polskiej do grupy państw członkowskich upoważnionych do zmiany systemu monitorowania BSE, zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2013/76/UE.

Spadek liczby badań w 2016 r. był związany z podwyższeniem wieku bydła badanego w kierunku BSE do 108 miesięcy życia, w związku z zakwalifikowaniem Rzeczypospolitej Polskiej do grupy państw członkowskich upoważnionych do zmiany systemu monitorowania BSE, zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2013/76/UE.

Dane dotyczące bydła objętego monitorowaniem w latach 2001-2019 przedstawia tabela 1. Tabela 1.

Okres Bydło poddane ubojowi jako zdrowe Bydło poddane ubojowi z konieczności Bydło poddane ubojowi jako chore lub podejrzane o chorobę Bydło padłe Bydło podejrzane

o

ВSE i zabite w ramach zwalczania ВSE

Ogółem
2001 29 882 347 0 80 0 30 309
XI - XII
2002 278 709 4 709 1 183 1 944 47 286 592
I-XII
2003 428 452 9 401 2 757 14 715 88 455 413
I-XII
2004 445 198 9 259 2 134 24 449 76 481 116
I-XII
2005 472 028 10 495 648 32 552 253 515 976
I-XII
2006 540 148 10 035 382 43 328 228 594 121
I-XII
2007 546 243 9 529 61 47 883 94 603 810
I-XII
2008 556 583 8 758 7 46 196 22 611 566
I-XII
2009 587 339 6 811 9 43 900 13 638 072
I-XII
2010 590 171 310 1 46 752 6 637 240
I-XII
2011 *) 440 856 190 887 33 964 9 475 906
I-XII
2012 299 682 384 1 501 24 691 22 326 280
I-XII
2013 280 145 899 588 37 179 38 318 849
I-XII
2014 **) 172 139 1 469 463 33 407 25 207 503
I-XII
2015 184 427 4 076 440 33 866 12 222 821
I-XII
2016 ***) 131 825 4 388 456 32 498 20 169 187
2017 124 492 3 624 670 33 407 13 162 206
2018 0 4 261 544 34 900 10 39 715
2019 2 10 692 714 48 753 35 60 196
*) Począwszy od dnia 1 lipca 2011 r. zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2011/358/UE z dnia 17 czerwca 2011 r. zmieniającą decyzję 2009/719/WE upoważniającą niektóre państwa członkowskie do zmiany swoich rocznych programów monitorowania BSE zmianie uległ wiek bydła badanego w kierunku BSE.

**) Począwszy od dnia 1 stycznia 2014 r. zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2013/76/UE, zmianie uległ wiek bydła badanego w kierunku BSE.

***) Począwszy od dnia 1 stycznia 2016 r. zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2013/76/UE, zmianie uległ wiek bydła badanego w kierunku BSE.

Pierwszy przypadek BSE wykryto w Rzeczypospolitej Polskiej w 2002 r. W tym też roku wykryto 4 przypadki BSE. W 2003 r. wykryto 5 przypadków, a w 2004 r. - 11 przypadków. W 2005 r. wykryto 20 przypadków BSE, co stanowi największą liczbę przypadków BSE wykrytych rocznie w Rzeczypospolitej Polskiej. Od 2006 r. ta liczba wyraźnie spadała, aż do 2011 r. W 2006 r. stwierdzono 10 przypadków BSE, w 2007 r. - 9 przypadków, w 2008 r. - 5 przypadków, w 2009 r. - 4 przypadki, w 2010 r. - 2 przypadki, w 2011 r. - 1 przypadek, w 2012 r. - 3 przypadki, natomiast w 2013 r. - 1 przypadek. W latach 2014-2018 nie stwierdzono żadnego przypadku BSE. W 2019 r. stwierdzono jeden przypadek atypowej formy BSE.

Zestawienie występowania przypadków В SE z podziałem na lata oraz województwa przedstawia tabela 2.

Tabela 2.

grafika

Największą liczbę przypadków BSE wykryto w ramach aktywnego nadzoru w odniesieniu do grupy zdrowego bydła kierowanego do uboju. W ramach biernego nadzoru wykryto 3 przypadki BSE.

Poszczególne grupy bydła, w których stwierdzono przypadki BSE, przedstawia tabela 3.

Tabela 3.

Rok Liczba przypadków BSE Bydło poddane ubojowi jako zdrowe Bydło poddane ubojowi z konieczności Bydło z objawami klinicznymi BSE Bydło padłe Kohorta
2002 4 3 0 1 0 0
2003 5 4 0 1 0 0
2004 11 8 2 0 1 0
2005 20 16 0 1 2 1
2006 10 7 0 0 3 0
2007 9 6 1 0 2 0
2008 5 3 2 0 0 0
2009 4 3 0 0 1 0
2010 2 2 0 0 0 0
2011 1 1 0 0 0 0
2012 3 3 0 0 0 0
2013 1 1 0 0 0 0
2014 0 0 0 0 0 0
2015 0 0 0 0 0 0
2016 0 0 0 0 0 0
2017 0 0 0 0 0 0
2018 0 0 0 0 0 0
2019 0 0 0 0 1*) 0
Suma 76*) 57 5 3 10 1

* W 2019 r. wykryto jeden przypadek atypowej formy BSE; wykrycie atypowej formy BSE nie ma wpływu na status epizootyczny kraju.

Wszystkie sztuki bydła, u których wykryto В SE, były urodzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dochodzenia epizootyczne prowadzone w celu wyjaśnienia dróg zakażeń wskazywały, iż tylko w nielicznych przypadkach potwierdzono, że najbardziej prawdopodobną drogą zakażenia BSE było spożycie paszy zawierającej białko pochodzące od ssaków lub preparatów mlekozastępczych zawierających tłuszcz zwierzęcy.

Z analizy wieku bydła, u którego stwierdzono BSE, można zauważyć, że najwyższą liczbę przypadków zakażeń BSE zaobserwowano u bydła urodzonego od 1995 r. do 2000 r. Najwyższy odsetek zakażeń dotyczył bydła urodzonego w 1996 r. i 1999 r. Zestawienie liczby przypadków BSE w odniesieniu do roku urodzenia zakażonego bydła przedstawiono w tabeli 4 oraz na wykresie 1.

Tabela 4.

Rok urodzenia bydła Liczba przypadków BSE
1990 1
1991 0
1992 3
1993 1
1994 5
1995 9
1996 10
1997 8
1998 6
1999 11
2000 9
2001 4
2002 0
2003 5
2004 1
2005 2
2006 0
2007 1*)
SUMA: 76*)
* W 2019 r. wykryto jeden przypadek atypowej formy ВSE u krowy urodzonej w 2007 r.; wykrycie atypowej formy BSE nie ma wpływu na status epizootyczny kraju.

Wykres 1. Liczba przypadków BSE w odniesieniu do roku urodzenia bydła

grafika

Najwięcej przypadków BSE stwierdzono u bydła mającego od 5 do 9 lat życia. Zestawienie liczby przypadków BSE w odniesieniu do wieku bydła przedstawia tabela 5 oraz wykres 2.

Tabela 5.

Wiek

(w latach)

Liczba przypadków BSE
2 1
3 1
4 3
5 7
6 8
7 9
8 12
9 13
10 4
11 3
12*) 7
13 3
14 2
15 1
16 1
17 1
SUMA 76*)
* W 2019 r. wykryto jeden przypadek atypowej formy ВSE u krowy urodzonej w 2007 r.; wykrycie atypowej formy BSE nie ma wpływu na status epizootyczny kraju.

Wykres 2. Liczba przypadków BSE w odniesieniu do wieku bydła

grafika
4. Środki przewidziane w programie
4.1 Władza centralna odpowiedzialna za nadzór nad realizacją programu i jego koordynację

Za realizację programu będą odpowiedzialne organy Inspekcji Weterynaryjnej szczebla powiatowego i wojewódzkiego. Zgodnie z art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, Główny Lekarz Weterynarii nadzoruje realizację programu. W przypadku programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej Główny Lekarz Weterynarii informuje Komisję Europejską o postępach w jego realizacji.

4.2 Opis i określenie obszarów geograficznych i administracyjnych, na których będzie realizowany program

Program będzie realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na terytorium tym funkcjonuje 16 organów Inspekcji Weterynaryjnej szczebla wojewódzkiego (wojewódzcy lekarze weterynarii) oraz 305 organów Inspekcji Weterynaryjnej szczebla powiatowego (powiatowi lekarze weterynarii). Wojewódzki lekarz weterynarii kieruje działaniem Inspekcji Weterynaryjnej na obszarze województwa.

Podział Rzeczypospolitej Polskiej na województwa ilustruje rysunek 1.

Rysunek 1.

grafika
4.3 Regulacje prawne dotyczące rejestracji siedzib stad utrzymujących bydło

Siedziby stad, w których jest utrzymywane bydło w Rzeczypospolitej Polskiej, są rejestrowane w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, prowadzonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Ponadto podjęcie działalności w zakresie utrzymywania zwierząt gospodarskich w celu umieszczenia na rynku tych zwierząt lub produktów pochodzących z tych zwierząt lub od tych zwierząt wymaga zgłoszenia właściwemu miejscowo powiatowemu lekarzowi weterynarii. Kwestie te są uregulowane w następujących aktach prawnych:

1) ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2020 r. poz. 1206, z późn. zm.);
2) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 1421);
3) ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 2001, z późn. zm.).
4.4. Regulacje prawne dotyczące systemu identyfikacji i rejestracji bydła

Identyfikacja i rejestracja bydła na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są prowadzone na podstawie następujących przepisów:

1) ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt;
2) rozporządzenia Komisji (WE) nr 494/98 z dnia 27 lutego 1998 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 820/97 w odniesieniu do stosowania minimalnych sankcji administracyjnych w ramach systemu identyfikacji i rejestracji bydła (Dz. Urz. WE L 60 z 28.02.1998, str. 78, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 12);
3) rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. Urz. WE L 204 z 11.08.2000, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 30, str. 248);
4) rozporządzenia Komisji (WE) nr 911/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie kolczyków, paszportów i rejestrów gospodarstw (Dz. Urz. UE L 163 z 30.04.2004, str. 65, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 242).

System identyfikacji i rejestracji zwierząt w Polsce obejmuje, w przypadku zwierząt z gatunku bydło, następujące elementy:

1) rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt prowadzony przez ARiMR w systemie informatycznym;
2) znaki identyfikacyjne zwierząt: kolczyki;
3) paszporty bydła;
4) księgi rejestracji bydła prowadzone w siedzibach stada utrzymujących bydło.

Posiadacz zwierzęcia gospodarskiego z gatunku bydło jest obowiązany zgłosić kierownikowi biura powiatowego ARiMR siedzibę stada, w celu nadania numeru siedziby stada, nie później niż w dniu wprowadzenia pierwszego zwierzęcia do siedziby stada. Zgłoszenia dokonuje się pisemnie na formularzu udostępnionym przez ARiMR lub elektronicznie. Numer siedziby stada składa się z liter PL, dziewięciu cyfr oznaczających numer identyfikacyjny posiadacza zwierzęcia gospodarskiego (numer producenta) oraz trzech cyfr oznaczających kolejny numer siedziby stada.

Właściciele zwierząt z gatunku bydło są obowiązani do zgłaszania do Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (SIRZ), prowadzonego przez ARiMR wszystkich zdarzeń dotyczących tych zwierząt, takich jak: przemieszczenie (np. kupno, sprzedaż, wywóz), urodzenie, ubój lub padnięcie, w terminie 7 dni od dnia wystąpienia zdarzenia. Posiadacz zwierząt może dokonać zgłoszenia przedmiotowych zdarzeń przez wypełnienie druków udostępnianych przez ARiMR albo elektronicznie.

W Rzeczypospolitej Polskiej zwierzęta z gatunku bydło znakuje się indywidualnie przez umieszczenie na obu małżowinach usznych zwierzęcia kolczyków z indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Numer identyfikacyjny składa się z 14 znaków:

1) symbolu kraju - w przypadku Polski są to litery PL;
2) 12 cyfr, z których:
a) dwie pierwsze - to cyfry oznaczające numer serii kolczyka,
b) dziewięć następnych - to cyfry oznaczające numer zwierzęcia,
c) ostatni znak - to cyfra kontrolna.

Na kolczyku dla bydła znajduje się oprócz 14 - znakowego numeru identyfikacyjnego zwierzęcia również kod kreskowy oraz znak graficzny ARiMR.

Obowiązek identyfikacji zwierząt spoczywa na posiadaczu tych zwierząt. Posiadacz bydła jest obowiązany do założenia tym zwierzętom kolczyków oraz do zgłoszenia do ARiMR faktu oznakowania zwierzęcia w każdym przypadku przed opuszczeniem przez to zwierzę siedziby stada, w której się urodziło, nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia urodzenia tego zwierzęcia.

Ponadto, każda sztuka bydła musi posiadać paszport, który jest niezbędny w trakcie transportu zwierzęcia. Instytucją właściwą w sprawach związanych z paszportem bydła jest ARiMR. W paszporcie są zawarte dane dotyczące indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz siedziby stada zwierzęcia, jego płci i rasy, numeru identyfikacyjnego matki zwierzęcia, daty i miejsca urodzenia zwierzęcia.

Księga rejestracji jest prowadzona przez posiadacza bydła, odrębnie dla każdego stada, w formie książkowej albo elektronicznej.

Jeżeli posiadacz zwierzęcia uzyskał dostęp do systemu teleinformatycznego ARiMR i wyłącznie za jego pośrednictwem dokonuje zgłoszeń zdarzeń wynikających z przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, jest zwolniony z prowadzenia księgi rejestracji w formie papierowej. W takim przypadku uważa się, że księga rejestracji prowadzona jest w formie elektronicznej.

Posiadacz zwierzęcia, który nie zdecyduje się na wyłączne korzystanie z systemu teleinformatycznego ARiMR, prowadzi dla siedziby stada księgę rejestracji w formie papierowej zgodnie z zasadami i ze wzorami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 grudnia 2018 r. w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz (Dz. U. poz. 2505).

W księdze rejestracji bydła prowadzonej w siedzibie stada, w której jest utrzymywane bydło, są umieszczane informacje dotyczące siedziby stada oraz - nie później niż 7 dni od dnia wystąpienia zdarzenia - dane dotyczące zwierząt przebywających w siedzibie stada, w tym dane dotyczące siedzib stad, z których i do których zwierzęta zostały przemieszczone.

Dane zwierzęcia, zawarte w księdze rejestracji lub wydrukach, przechowuje się przez okres co najmniej 3 lat od dnia ubycia tego zwierzęcia ze stada.

4.5. Regulacje prawne dotyczące obowiązku powiadamiania o podejrzeniu BSE

W Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek powiadamiania o podejrzeniu BSE wynika bezpośrednio z następujących przepisów:

1) rozporządzenia nr 999/2001;
2) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt określono obowiązek zgłaszania podejrzenia wystąpienia chorób zakaźnych zwierząt. Zgodnie z art. 42 ww. ustawy, podejrzenie wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt, w tym wystąpienie objawów neurologicznych u zwierząt, które mogą nasuwać podejrzenie BSE, podlega obowiązkowi niezwłocznego zgłoszenia organowi Inspekcji Weterynaryjnej albo najbliższemu podmiotowi świadczącemu usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej, albo wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Ponadto posiadacz bydła ma obowiązek natychmiastowego informowania powiatowego lekarza weterynarii o każdym przypadku padnięcia bydła.

4.6. Badania
4.6.1. Szybkie testy u bydła, o których mowa w rozdziale C pkt 4 załącznika X do rozporządzenia nr 999/2001.
Wiek

(w miesiącach), powyżej którego zwierzęta poddaje się badaniu

Szacowana liczba zwierząt do zbadania Szacowana liczba szybkich testów, w tym stosowanych do potwierdzenia wyników badania
Bydło określone w ust. 2.1, 3 i 4 w części I w rozdziale A załącznika III do rozporządzenia nr 999/2001 48 60 196 60 246
4.6.2. Badania potwierdzające, inne niż szybkie testy, o których mowa w rozdziale C pkt 4 załącznika X do rozporządzenia nr 999/2001
Szacunkowa liczba badań potwierdzających, które zostaną przeprowadzone u bydła 3

Założenia określone w ust. 4.6.1. i 4.6.2. przyjęto na podstawie danych z realizacji programu w 2019 r. i latach poprzednich.

4.7. Środki podejmowane po stwierdzeniu przypadku BSE

Działania lekarzy weterynarii podejmowane w związku z wystąpieniem przypadku BSE w Rzeczypospolitej Polskiej regulują następujące przepisy:

1) rozporządzenie nr 999/2001;
2) ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

W przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania laboratoryjnego w kierunku BSE, przeprowadza się co najmniej następujące czynności:

1) niszczy się wszystkie części ciała zakażonego zwierzęcia;
2) w przypadku bydła poddanego ubojowi w rzeźni niszczy się wszystkie części tuszy zakażonego zwierzęcia oraz wszystkie części tuszy zwierząt sąsiadujących z zakażoną tuszą na linii ubojowej (co najmniej jedna przed i dwie po);
3) przeprowadza się szczegółowe dochodzenie epizootyczne.

Dochodzenie epizootyczne ma na celu:

1) ustalenie źródła zakażenia BSE;
2) określenie liczby i zidentyfikowanie wszystkich sztuk przeżuwaczy w gospodarstwie pochodzenia zwierzęcia zakażonego BSE;
3) ustalenie historii zwierzęcia zakażonego BSE oraz określenie miejsca pobytu potomstwa krowy zakażonej BSE;
4) ustalenie kohorty dla zwierzęcia zakażonego BSE;
5) ustalenie możliwej drogi przeniesienia BSE;
6) ustalenie innych zwierząt zarówno przebywających w gospodarstwie, w którym stwierdzono ВSE, jak i przebywających w innych gospodarstwach, które mogły mieć kontakt z tym samym źródłem zakażenia ВSE, co zwierzę zakażone В SE;
7) ustalenie, czy przemieszczenie potencjalnie zakażonej paszy lub innych czynników mogło być przyczyną zakażenia w gospodarstwie. Wszystkie zwierzęta, które zostały w trakcie dochodzenia epizootycznego uznane za potencjalnie zakażone ВSE, zabija się, a następnie niszczy ich zwłoki, zaś produkty uznane za potencjalnie skażone ВSE - niszczy.
4.7.1. Szacunkowa liczba zwierząt, które należy zabić po stwierdzeniu przypadku BSE
Szacunkowa liczba zwierząt, które należy

zabić, zgodnie z ust. 2.1 w rozdziale В

załącznika VII do rozporządzenia

nr 999/2001

7

Założenie określone w ust. 4.7.1. przyjęto na podstawie uśrednionych danych uzyskanych za lata 2017-2019.

5. Koszty
5.1. Szczegółowa analiza kosztów programu w 2021 r.

Program jest realizowany ze środków budżetowych państwa.

Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych w części 83 - rezerwy celowe, dział 758 - różne rozliczenia, rozdział 75818 - rezerwy ogólne i celowe, poz. 12 przeznaczonej na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt (w tym finansowanie programów zwalczania), badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt, produktach pochodzenia zwierzęcego i paszach, finansowanie zadań zleconych przez Komisję Europejską oraz dofinansowanie kosztów realizacji zadań Inspekcji Weterynaryjnej, w tym na wypłatę wynagrodzeń dla lekarzy wyznaczonych na podstawie art. 16 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1557, z późn. zm.) oraz środków budżetowych określonych w części 85 - budżety wojewodów, dział 010 - rolnictwo i łowiectwo, rozdział 01022 - zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt i produktach pochodzenia zwierzęcego.

Szacunkowe ogólne koszty realizacji programu w 2021 r. wyniosą 715 133,82 zł.

Wyżej wymienione wydatki są ponoszone przez Inspekcję Weterynaryjną. W ramach realizacji programu nie przewiduje się ponoszenia kosztów przez posiadaczy bydła.

5.2. Zestawienie kosztow*) w 2021 r.
Przeznaczenie kosztów Wyszczególnienie Liczba jednostek**) Koszt jednostkowy w zł Ogółem kwota w zł
1. Badania laboratoryjne w kierunku BSE1)
1.1 Szybkie testy Tesť1) 60 246 11,29 680 177,34
1.2 Badania laboratoryjne potwierdzające TesT1) 3 170,27 510,81
1.3 Badania laboratoryjne bydła podejrzanego о ВSE lub zabitego w ramach zwalczania ВSE (kohorta, potomstwo) 21 170,27 3 575,67
2. Obowiązkowe zabicie
2.1 Odszkodowanie za bydło, które ma zostać zabite zgodnie

z załącznikiem VII z rozdziałem В

7 4 410 30 870
z ust. 2.1 rozporządzenia nr 999/20014)
Razem: 715 133,82

1) Określone w ust. 4.6. programu.

2) Dowolny spośród szybkich testów wymienionych w załączniku X do rozporządzenia nr 999/2001 w rozdziale C w pkt 4 w odniesieniu do bydła.

3) Jedna z metod potwierdzających wymieniona w załączniku X do rozporządzenia nr 999/2001 w rozdziale C w pkt 3.1.

4) Określone w ust. 4.7.1. programu.

*) Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w projekcie ustawy budżetowej na rok 2021 w ramach limitu wydatków właściwych części budżetowych. Finansowanie programu odbywa się ze środków budżetowych określonych w części 83 - rezerwy celowe, dział 758 - różne rozliczenia, rozdział 75818 - rezerwy ogólne i celowe, poz. 12 przeznaczonej na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt (w tym finansowanie programów zwalczania), badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt, produktach pochodzenia zwierzęcego i paszach, finansowanie zadań zleconych przez Komisję Europejską oraz dofinansowanie kosztów realizacji zadań Inspekcji Weterynaryjnej, w tym na wypłatę wynagrodzeń dla lekarzy wyznaczonych na podstawie art. 16 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej oraz środków budżetowych określonych w części 85 - budżety wojewodów, dział 010 - rolnictwo i łowiectwo, rozdział 01022 - zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt oraz badania monitoringowe pozostałości chemicznych i biologicznych w tkankach zwierząt i produktach pochodzenia zwierzęcego.

**) Liczbę szybkich testów bydła z grupy ryzyka, liczbę badań laboratoryjnych potwierdzających oraz liczbę badań laboratoryjnych bydła podejrzanego o BSE lub zabitego w ramach zwalczania BSE oszacowano na podstawie danych uzyskanych za 2019 r. Liczbę bydła, za które zostanie przyznane odszkodowanie, określono na podstawie uśrednionych danych uzyskanych za lata 2017-2019.

1 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1721 i 1928).

Zmiany w prawie

Ograniczenie ulgi abolicyjnej nie dotyczy dochodów z 2020 roku

Przepisy dotyczące ograniczenia możliwości korzystania z tzw. ulgi abolicyjnej weszły w życie w 1 stycznia 2021 roku. Oznacza to, że limit odliczenia ulgi ma zastosowanie do dochodów osiąganych od początku 2021 roku. Limit będzie więc stosowany dopiero na etapie rozliczenia rocznego za 2021 rok, czyli w 2022 roku.

Krzysztof Koślicki 13.01.2021
Ciężarówki będą mogły jeździć po drogach publicznych bez zezwoleń

Pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 ton będą mogły jeździć po drogach publicznych bez zezwoleń. Ograniczenia w ruchu ciężarówek wprowadzą zarządcy drogi, także samorządy, po spełnieniu jednocześnie dwóch ustawowo określonych warunków.

Katarzyna Kubicka-Żach 11.01.2021
Formularze do rozliczania ryczałtowego CIT już opublikowane

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowe wzory formularzy dotyczących opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek kapitałowych (estoński CIT). Druki należy stosować począwszy od roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2020 roku.

Krzysztof Koślicki 08.01.2021
Branża targowa skorzysta z tarczy 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju

Firmy z branży targowej będą mogły skorzystać z pomocy przewidzianej w Tarczy PFR 2.0. Zmiana to efekt rozszerzenia listy PKD przedsiębiorstw zakwalifikowanych do wsparcia sektorowego. Wcześniej rząd wykluczył branżę z przewidzianego w tzw. „Tarczach” programu wsparcia sektorowego.

Katarzyna Kubicka-Żach 07.01.2021
Wkrótce duże zmiany w podatku u źródła

Ministerstwo Finansów kolejny raz odroczyło obowiązywanie tzw. procedury WHT refund w poborze podatku u źródła – tym razem do 30 czerwca 2021 roku. Stosowne rozporządzenia są już w Dzienniku Ustaw. Resort zapowiada dodatkowo, że wkrótce zakończy też prace nad kompleksową reformą opodatkowania rozliczeń zagranicznych.

Krzysztof Koślicki 07.01.2021
Prawo przewiduje możliwość zastrzeżenia zamówienia publicznego dla spółdzielni socjalnych

Nowe prawo zamówień publicznych przewiduje zmiany związane z aspektami społecznymi. Oprócz możliwości zastrzeżenia zamówienia dla spółdzielni socjalnych, rozszerzono katalog osób społecznie marginalizowanych. Wprowadza też zasadę efektywności - zamawiający nie będzie kierował się jedynie najniższą ceną, ale ma uwzględniać aspekty społeczne czy znaczenie dla środowiska.

Katarzyna Kubicka-Żach 05.01.2021
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2021.59

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wprowadzenie programu zwalczania gąbczastej encefalopatii bydła na 2021 r.
Data aktu: 31/12/2020
Data ogłoszenia: 11/01/2021
Data wejścia w życie: 01/01/2021, 12/01/2021