Zm.: rozporządzenie w sprawie regulaminów pracy oraz zasad usprawiedliwiania nieobecności w pracy i udzielania zwolnień od pracy.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 1 października 1991 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie regulaminów pracy oraz zasad usprawiedliwiania nieobecności w pracy i udzielania zwolnień od pracy.

Na podstawie art. 104 § 2 i 3 Kodeksu pracy zarządza się, co następuje:
§  1. 
W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie regulaminów pracy oraz zasad usprawiedliwiania nieobecności w pracy i udzielania zwolnień od pracy (Dz. U. Nr 49, poz. 299, z 1975 r. Nr 27, poz. 141, z 1976 r. Nr 35, poz. 209, z 1977 r. Nr 10, poz. 41, z 1981 r. Nr 22, poz. 110, z 1982 r. Nr 37, poz. 247, z 1983 r. Nr 40, poz. 181, z 1985 r. Nr 1, poz. 1 i z 1989 r. Nr 49, poz. 272) wprowadza się następujące zmiany:
1)
rozdział 3 otrzymuje brzmienie:

"Rozdział 3

Zwolnienia od pracy

§ 12. Zwolnienia od pracy są udzielane na zasadach określonych w Kodeksie pracy, rozporządzeniu oraz odrębnych przepisach.

§ 13. 1. Zakład pracy jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika w celu stawienia się na wezwanie organu administracji państwowej, organu samorządu terytorialnego, sądu, prokuratury, policji albo kolegium do spraw wykroczeń oraz wykonywania powszechnego obowiązku obrony na wezwanie organu właściwego w tej sprawie. Za czas tych zwolnień pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, chyba że organ wzywający wypłacił pracownikowi równowartość utraconego wynagrodzenia.

2. Za czas zwolnień od pracy, o których mowa w ust. 1, nie przysługuje wynagrodzenie w razie stawienia się przed sądem w charakterze oskarżonego i przed kolegium do spraw wykroczeń w charakterze obwinionego. Jednakże wynagrodzenie przysługuje, jeżeli oskarżony lub obwiniony został uniewinniony lub postępowanie zostało umorzone.

§ 14. Zakład pracy jest obowiązany zwolnić od pracy - bez zachowania prawa do wynagrodzenia - pracownika powołanego w charakterze biegłego na czas niezbędny, nie dłuższy niż 6 dni w roku, do wykonywania czynności biegłego w postępowaniu administracyjnym, karnym przygotowawczym i sądowym, a także członka rady nadzorczej jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, również na czas nie dłuższy niż 6 dni w roku, do wykonywania czynności członka tej rady.

§ 15. Zakład pracy jest obowiązany zwolnić od pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, pracownika w celu wzięcia udziału w charakterze strony w posiedzeniu zakładowej komisji pojednawczej oraz komisji pojednawczej przy sądzie pracy.

§ 16. 1. Zakład pracy jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika w celu przeprowadzenia badań przewidzianych przepisami w sprawie obowiązkowych badań lekarskich lub szczepień albo badań stanu zdrowia osób wykonujących niektóre zajęcia zarobkowe, jeżeli nie jest możliwe przeprowadzenie badań lub szczepień w czasie wolnym od pracy.

2. Za czas zwolnień przewidzianych w ust. 1 pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wypadkach i granicach ustalonych odrębnymi przepisami.

§ 17. Zakład pracy jest obowiązany zwolnić od pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, pracownika powołanego przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli lub dyrektora delegatury Najwyższej Izby Kontroli do wykonywania czynności inspektora-rzeczoznawcy w wymiarze nie przekraczającym 20 dni w roku.

§ 18. Zakład pracy jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w celu pełnienia funkcji członka komisji społecznej lub innego społecznego organu konsultacyjnego, powoływanych przez naczelne organy władzy państwowej albo Radę Ministrów lub Prezesa Rady Ministrów, a także funkcji członka komisji Komitetu Badań Naukowych.

§ 19. 1. Zakład pracy jest obowiązany zwolnić od pracy pracownika:

1) do wykonywania zadań członka ochotniczej lub obowiązkowej straży pożarnej w celu uczestniczenia w akcji gaszenia pożaru, a ponadto - w wymiarze nie przekraczającym 6 dni w roku - na szkolenie pożarnicze i do wykonywania kontroli zabezpieczenia przeciwpożarowego poza zakładem pracy, w którym jest zatrudniony,

2) ratownika Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego na czas niezbędny do wykonywania funkcji ratownika i do wypoczynku koniecznego po zakończeniu akcji ratowniczej,

3) do udziału w bezpośredniej ochronie przed powodzią,

4) w celu oddania krwi i na okresowe badania lekarskie na czas oznaczony przez stację krwiodawstwa.

2. Zwolnienie pracownika na szkolenie pożarnicze i do wykonywania kontroli zabezpieczenia przeciwpożarowego poza zakładem pracy, w którym jest zatrudniony, następuje na wniosek właściwego terenowego organu administracji rządowej, a do udziału w akcji gaszenia pożaru, w akcji ratowniczej Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, jak również w akcji bezpośredniej ochrony przed powodzią, następuje w trybie przyjętym do organizowania tych akcji.

3. Za czas zwolnień od pracy, o których mowa w ust. 1, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

§ 20. 1. Pracownikom pełniącym funkcję wykładowców w szkołach zawodowych, w szkołach wyższych oraz w samodzielnych placówkach naukowych, naukowo-badawczych i naukowo-dydaktycznych przysługuje zwolnienie od pracy na czas niezbędny do prowadzenia zajęć, w wymiarze nie przekraczającym 6 godzin tygodniowo lub 24 godzin w miesiącu, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

2. Przepis ust. 1 stosuje się również do pracowników będących wykładowcami na kursach zawodowych prowadzonych przez:

1) ministerstwa oraz urzędy centralne, a także terenowe organy administracji rządowej i jednostki im podległe,

2) jednostki organizacyjne Ministerstwa Edukacji Narodowej,

3) stowarzyszenia i organizacje społeczne, które na podstawie obowiązujących przepisów uzyskały zezwolenie Ministra Edukacji Narodowej albo właściwego organu administracji państwowej na prowadzenie kursów na zlecenie uspołecznionych jednostek organizacyjnych.

§ 21. Pracownik może być zwolniony od pracy na czas niezbędny do załatwienia ważnych spraw osobistych lub rodzinnych, które wymagają załatwienia w godzinach pracy. Czas zwolnienia może być odpracowany przez pracownika, a odpracowanie to nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych.

§ 22. Pracownikowi przysługuje zwolnienie od pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w razie:

1) ślubu pracownika - przez 2 dni,

2) urodzenia się dziecka pracownika - przez 2 dni,

3) ślubu dziecka - przez 1 dzień,

4) zgonu i pogrzebu małżonka, dziecka, ojca lub matki - przez 2 dni,

5) zgonu i pogrzebu siostry lub brata, teściowej lub teścia,

babki lub dziadka albo innej osoby pozostającej na

utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką - przez 1 dzień.

§ 23. Zakład pracy może udzielić pracownikowi odbywającemu szkolenie w związku z pełnieniem funkcji członka zarządu zakładowej organizacji związkowej lub rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego oraz społecznego inspektora pracy - zwolnienia od pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, w celu wzięcia udziału w konsultacjach i egzaminach w wymiarze nie przekraczającym 10 dni w czasie kadencji. Wymiar ten dotyczy również wypadków, gdy pracownik łączy wymienione funkcje społeczne.";

2)
skreśla się § 28.
§  2. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1991.92.409

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zm.: rozporządzenie w sprawie regulaminów pracy oraz zasad usprawiedliwiania nieobecności w pracy i udzielania zwolnień od pracy.
Data aktu: 01/10/1991
Data ogłoszenia: 16/10/1991
Data wejścia w życie: 16/10/1991