Zm.: niektóre ustawy regulujące zasady funkcjonowania terenowych organów władzy i administracji państwowej.

USTAWA
z dnia 16 czerwca 1988 r.
o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady funkcjonowania terenowych organów władzy i administracji państwowej.

Art.  1.

W dekrecie z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. Nr 50, poz. 321 i z 1975 r. Nr 20, poz. 106) w art. 2:

a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Komendanta wojewódzkiego straży pożarnych powołuje i odwołuje terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego spośród funkcjonariuszy pożarnictwa, w trybie określonym w art. 139 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 i Nr 62, poz. 286, z 1984 r. Nr 21, poz. 100 i Nr 31, poz. 173, z 1985 r. Nr 14, poz. 60, z 1986 r. Nr 47, poz. 227, z 1987 r. Nr 14, poz. 83 i Nr 33, poz. 181 oraz z 1988 r. Nr 7, poz. 54). Powołanie komendanta wojewódzkiego straży pożarnych wymaga porozumienia z Komendantem Głównym Straży Pożarnych.",

b)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Komendanta rejonowego straży pożarnych mianuje terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego spośród kandydatów przedstawionych przez komendanta wojewódzkiego straży pożarnych.",

c)
dodaje się ust. 10 w brzmieniu:

"10. Odwołanie ze stanowisk, o których mowa w ust. 3, nie powoduje rozwiązania stosunku służbowego. Funkcjonariuszowi przysługuje prawo powrotu na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem zajmowanym przed powołaniem."

Art.  2.

W ustawie z dnia 12 czerwca 1975 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 20, poz. 106) wprowadza się następujące zmiany:

1)
art. 18 otrzymuje brzmienie:

"Art. 18. 1. Terenowym organem administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw ochrony przeciwpożarowej stopnia wojewódzkiego jest komendant wojewódzki straży pożarnych.

2. Komendant wojewódzki straży pożarnych wykonuje swoje zadania przy pomocy komendantów rejonowych straży pożarnych i podległych im zawodowych straży pożarnych.

3. Komendant rejonowy straży pożarnych wykonuje zadania operacyjno-techniczne ochrony przeciwpożarowej w rejonie obejmującym obszar jednej lub więcej jednostek podziału terytorialnego stopnia podstawowego.

4. Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego określają organizację komendy wojewódzkiej straży pożarnych w trybie przewidzianym w przepisach wydanych na podstawie art. 141 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 i Nr 62, poz. 286, z 1984 r. Nr 21, poz. 100 i Nr 31, poz. 173, z 1985 r. Nr 14, poz. 60, z 1986 r. Nr 47, poz. 227, z 1987 r. Nr 14, poz. 83 i Nr 33, poz. 181 oraz z 1988 r. Nr 7, poz. 54).

5. Tryb powoływania komendanta wojewódzkiego i rejonowego straży pożarnych regulują odrębne przepisy.

6. Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji określi, w drodze rozporządzenia, siedziby i terytorialny zasięg działania komend rejonowych straży pożarnych.";

2)
art. 19 otrzymuje brzmienie:

"Art. 19. 1. Terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia podstawowego może do wykonywania określonych czynności operacyjno-technicznych ochrony przeciwpożarowej powołać komendanta gminnego straży pożarnych.

2. Terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia podstawowego do spraw ochrony przeciwpożarowej może - na zasadach określonych w art. 137 ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 18 ust. 4 - powierzyć komendantowi rejonowemu straży pożarnych prowadzenie niektórych spraw należących do jego właściwości.

3. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowe zasady powoływania komendantów, o których mowa w ust. 1."

Art.  3.

W ustawie z dnia 26 kwietnia 1979 r. o terenowych funduszach odnowy zabytków (Dz. U. Nr 8, poz. 46) art. 6 otrzymuje brzmienie:

"Art. 6. 1. Dysponentami funduszów odnowy zabytków są właściwe rady narodowe.

2. Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej opracowują i przedstawiają do uchwalenia właściwej radzie narodowej projekty programów odnowy zabytków i innych przedsięwzięć finansowanych ze środków terenowych funduszów ochrony zabytków, a także przedstawiają sprawozdania z realizacji tych programów.

3. Terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej przed przedstawieniem radzie narodowej projektów programów, o których mowa w ust. 2, zasięgają opinii organizacji społecznych i stowarzyszeń społeczno-kulturalnych, podejmujących inicjatywy społeczne w dziedzinie odnowy zabytków.

4. Środkami funduszu administrują właściwe terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej, zgodnie z programem odnowy zabytków, uchwalonym przez właściwą radę narodową."

Art.  4.

W ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 187 i Nr 31, poz. 214 oraz z 1983 r. Nr 5, poz. 33) w art. 92:

a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Tryb powoływania i odwoływania kuratorów oraz inspektorów oświaty i wychowania, będących organami administracji państwowej o właściwości szczególnej, określają przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 i Nr 62, poz. 286, z 1984 r. Nr 24, poz. 100 i Nr 31, poz. 173, z 1985 r. Nr 14, poz. 60, z 1986 r. Nr 47, poz. 227, z 1987 r. Nr 14, poz. 83 i Nr 33, poz. 181 oraz z 1988 r. Nr 7, poz. 54).",

b)
ust. 3 skreśla się.
Art.  5.

W ustawie z dnia 4 maja 1982 r. o Narodowej Radzie Kultury oraz o Funduszu Rozwoju Kultury (Dz. U. Nr 14, poz. 111) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 12 w ust. 3 po wyrazach "terenowe organy administracji państwowej" dodaje się wyrazy "o właściwości ogólnej";
2)
w art. 13:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Środkami funduszów wojewódzkich, miejskich, miejsko-gminnych i gminnych dysponują właściwe rady narodowe.",

b)
dodaje się ust. 3 i 4 w brzmieniu:

"3. Funduszem administruje terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej, zgodnie z planem uchwalonym przez radę narodową.

4. Rada narodowa sprawuje kontrolę wykonania zadań oraz wydatków funduszu.";

3)
w art. 14 w ust. 4 po wyrazach "terenowe organy administracji państwowej" dodaje się wyrazy "o właściwości ogólnej".
Art.  6.

W ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214 i z 1984 r. Nr 35, poz. 187) art. 45 otrzymuje brzmienie:

"Art. 45. 1. Przepisów ustawy dotyczących nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy nie stosuje się do osób powoływanych do pełnienia funkcji organów administracji państwowej oraz na inne stanowiska kierownicze w administracji państwowej, w trybie określonym w przepisach szczególnych.

2. Osobie odwołanej z funkcji lub stanowiska, określonych w ust. 1, która przed powołaniem na tę funkcję lub stanowisko była urzędnikiem państwowym mianowanym, przysługuje prawo do mianowania na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed powołaniem, jeżeli osoba ta spełnia wymogi, o których mowa w art. 3 pkt 4."

Art.  7.

W ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 268, z 1984 r. Nr 52, poz. 269 oraz z 1986 r. Nr 42, poz. 202) w art. 13 ust. 2 skreśla się.

Art.  8.

W ustawie z dnia 29 grudnia 1982 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. Nr 45, poz. 289, z 1985 r. Nr 12, poz. 50 i Nr 50, poz. 262 oraz z 1987 r. Nr 3, poz. 18 i Nr 33, poz. 180) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 9:
a)
po ust. 5 dodaje się ust. 5a w brzmieniu:

"5a. Izby skarbowe realizują wytyczne polityki finansowej, ustalane przez wojewódzkie rady narodowe w zakresie spraw należących do władczej właściwości rad narodowych.",

b)
ust. 8 skreśla się;
2)
po art. 9 dodaje się art. 9a w brzmieniu:

"Art. 9a. 1. Izby skarbowe przedstawiają Ministrowi Finansów sprawozdania ze swojej działalności.

2. Izby skarbowe przedstawiają wojewódzkim radom narodowym roczne informacje o realizacji wytycznych, o których mowa w art. 9 ust. 5a, oraz okresowe sprawozdania o ustalaniu i poborze podatków oraz innych należności stanowiących dochody budżetów terenowych.

3. Urzędy skarbowe przedstawiają, na żądanie zainteresowanych rad narodowych stopnia podstawowego, okresowe sprawozdania o ustalaniu i poborze podatków oraz innych należności stanowiących dochody budżetów tych rad."

Art.  9.

W ustawie z dnia 6 kwietnia 1984 r. o gospodarce energetycznej (Dz. U. Nr 21, poz. 96 i z 1987 r. Nr 33, poz. 180) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 6 w ust. 1 na początku zdania wyrazy "Terenowe organy administracji państwowej" zastępuje się wyrazami "Rady narodowe";
2)
użyte w art. 10 ust. 2, art. 18 ust. 2, art. 19 i art. 27 ust. 1 ustawy wyrazy "wojewoda (prezydent miasta stopnia wojewódzkiego)" zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami "terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej w sprawach gospodarki energetycznej."
Art.  10.

W ustawie z dnia 26 kwietnia 1984 r. o upowszechnianiu kultury oraz o prawach i obowiązkach pracowników upowszechniania kultury (Dz. U. Nr 26, poz. 129) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 11 w ust. 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:

"2) terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej, na podstawie uchwały właściwej rady narodowej,";

2)
w art. 13 w ust. 7 po wyrazach "terenowy organ administracji państwowej" dodaje się wyrazy "o właściwości szczególnej w sprawach kultury i sztuki";
3)
w art. 17 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Rady narodowe stosownie do swojej właściwości utrzymują oraz kontrolują działalność instytucji i placówek upowszechniania kultury, tworzonych na podstawie ich uchwał, nadzorują działalność instytucji i placówek upowszechniania kultury prowadzonych przez jednostki gospodarki uspołecznionej, jak też inne osoby prawne oraz osoby fizyczne na ich terenie."

Art.  11.

W ustawie z dnia 3 lipca 1984 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. Nr 34, poz. 181) w art. 44:

a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Środkami Centralnego Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej dysponuje Komitet do Spraw Młodzieży i Kultury Fizycznej, a środkami terenowych funduszów rozwoju kultury fizycznej - właściwe rady narodowe.",

b)
po ust. 2 dodaje się ust. 2a i 2b w brzmieniu:

"2a. Środkami funduszu terenowego administruje terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej, zgodnie z planem uchwalonym przez radę narodową.

2b. Projekty planów funduszów terenowych oraz roczne sprawozdania z wykonania planów przedstawiają radzie narodowej terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej."

Art.  12.

W ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o funduszu gminnym i funduszu miejskim (Dz. U. Nr 52, poz. 269) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 2 w ust. 1 w pkt 3 wyrazy " pomoc społeczną i" skreśla się;
2)
w art. 3 w ust. 1 w pkt 2 wyrazy "do 20 tys. mieszkańców" skreśla się;
3)
w art. 5:
a)
w ust. 1 pkt 2 skreśla się, a dotychczasowy pkt 3 oznacza się jako pkt 2,
b)
dodaje się ust. 3 w brzmieniu:

"3. Rada narodowa stopnia podstawowego może, z zastrzeżeniem przepisu ust. 2, określać przeznaczenie środków funduszu również na inne cele związane z występującymi na terenie jej właściwości lokalnymi potrzebami społecznymi.";

4)
w art. 6 ust. 3 skreśla się.
Art.  13.

W ustawie z dnia 31 stycznia 1985 r. o drobnej wytwórczości (Dz. U. Nr 3, poz. 11 i z 1987 r. Nr 33, poz. 181) w art. 18:

a)
ust. 4 utrzymuje brzmienie:

"4. Dysponentami funduszów są wojewódzkie rady narodowe."

b)
po ust. 4 dodaje się ust. 4a i 4b w brzmieniu:

"4a. Środkami funduszu administruje terenowy organ administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego, zgodnie z planem uchwalonym przez radę narodową.

4b. Projekty planów funduszów oraz roczne sprawozdania z wykonania planów przedstawiają radzie narodowej terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego."

Art.  14.

W ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 12, poz. 50) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 1:
a)
dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1,
b)
dodaje się ust. 2 i 3 w brzmieniu:

"2. Rady narodowe stopnia wojewódzkiego mogą, na wniosek terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej stopnia wojewódzkiego, uzgodniony z Ministrem Finansów, wprowadzać na terenie swojej właściwości inne niż określone w ust. 1 opłaty lokalne i ustalać ich stawki oraz sposób poboru.

3. Wpływy z opłat, o których mowa w ust. 2, stanowią dochód odpowiednich funduszów gminnych i miejskich.";

2)
w art. 15 w ust. 3 wyrazy "uzgodniony z Przewodniczącym Głównego Komitetu Turystyki" skreśla się.
Art.  15.

W ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60) w art. 22 w ust. 1 wyrazy "do których zakresu działania należą sprawy gospodarki komunalnej" skreśla się.

Art.  16.

W ustawie z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. Nr 21, poz. 91) w art. 22 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Komendant Państwowej Straży Rybackiej i jego zastępca są pracownikami urzędów wojewódzkich oraz urzędów miast: stołecznego Warszawy, Krakowa i Łodzi."

Art.  17.

W ustawie z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 36, poz. 180) w art. 6 w ust. 1 na końcu zdania kropkę skreśla się i dodaje się wyrazy "lub zastępca kierownika."

Art.  18.

Rada Ministrów dostosuje w terminie do 31 grudnia 1988 r. do rozwiązań ustawy o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego zasady dysponowania i administrowania terenowymi funduszami celowymi, a w szczególności: Funduszem Gospodarki Wodnej, Funduszem Rozwoju Wodociągów i Kanalizacji w miastach oraz Funduszem Gospodarki Gruntami i Gospodarki Mieszkaniowej.

Art.  19.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1989 r., z wyjątkiem art. 18, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1988.19.132

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: niektóre ustawy regulujące zasady funkcjonowania terenowych organów władzy i administracji państwowej.
Data aktu: 16/06/1988
Data ogłoszenia: 17/06/1988
Data wejścia w życie: 01/01/1989, 17/06/1988