Zasady i sposób tworzenia ogólnokrajowych organizacji związkowych.

UCHWAŁA
RADY PAŃSTWA
z dnia 12 kwietnia 1983 r.
w sprawie zasad i sposobu tworzenia ogólnokrajowych organizacji związkowych.

Uwzględniając postulaty organizacji związkowych w zakładach pracy, zmierzające do tworzenia ogólnokrajowych organizacji związkowych, Rada Państwa - na podstawie art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 32, poz. 216) - postanawia, co następuje:
§  1.
1.
Ogólnokrajowa organizacja związkowa może być tworzona jako organizacja pracowników zatrudnionych w danej gałęzi pracy, w danym rodzaju zatrudnienia lub zawodzie, zrzeszonych w dotychczas działających organizacjach związkowych w zakładach pracy.
2.
Ogólnokrajowa organizacja związkowa może być także tworzona jako organizacja zrzeszająca związki zawodowe w zakładach pracy jednej gałęzi pracy, jednego rodzaju zatrudnienia lub zawodu.
§  2.
1.
Organizacje związkowe w zakładach pracy, zainteresowane utworzeniem ogólnokrajowej organizacji związkowej, podejmują w tej sprawie, zgodnie ze statutami, odpowiednie uchwały i wybierają swoich przedstawicieli do grupy założycielskiej.
2.
W skład grupy założycielskiej wchodzą przedstawiciele tych związków, które są zainteresowane utworzeniem ogólnokrajowej organizacji związkowej.
3.
Organizacje związkowe w zakładach pracy z danego województwa (okręgu) mogą się porozumieć w sprawie utworzenia wspólnej reprezentacji do grupy założycielskiej ogólnokrajowej organizacji związkowej.
4.
Grupa założycielska przeprowadza konsultacje z organizacjami związkowymi działającymi w zakładach pracy, o których mowa w § 1. Jeżeli gotowość utworzenia ogólnokrajowej organizacji związkowej wyrazi więcej niż połowa organizacji związkowych w zakładach pracy danej gałęzi pracy, danego rodzaju zatrudnienia lub zawodu, grupa założycielska złożona z przedstawicieli tych organizacji podejmuje uchwałę o założeniu ogólnokrajowej organizacji związkowej, wybiera ze swego grona komitet założycielski i uchwala statut.
§  3.
1.
Pracownicy, którzy ze względu na swą małą liczebność nie mogą utworzyć organizacji związkowych w zakładach pracy, w celu realizacji swego prawa zrzeszania się w związki zawodowe mogą tworzyć ogólnokrajowe organizacje związkowe w danej gałęzi pracy, w danym rodzaju zatrudnienia lub zawodzie.
2.
Prawo tworzenia ogólnokrajowej organizacji związkowej mają również pracownicy zatrudnieni w stowarzyszeniach wyższej użyteczności, organizacjach politycznych i społecznych, bez względu na liczbę zatrudnionych.
3.
Pracownicy, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą powołać swoich przedstawicieli do grupy założycielskiej, która wybierze komitet założycielski.
§  4.
1.
Po zarejestrowaniu ogólnokrajowej organizacji związkowej komitet założycielski organizuje wybory do władz związku w trybie przewidzianym w statucie.
2.
Wejście w skład ogólnokrajowej organizacji związkowej, o której mowa w § 1 ust. 1, i uzyskanie przez nią wpisu do rejestru powoduje zrzeczenie się osobowości prawnej przez organizacje związkowe w zakładach pracy. Organizacje związkowe zawiadamiają o powyższym właściwe sądy rejestrowe w celu wykreślenia ich z rejestru.
3.
Statutowe organy dotychczasowych organizacji związkowych w zakładach pracy stają się organami zakładowych organizacji związkowych danej ogólnokrajowej organizacji związkowej, o której mowa w § 1 ust. 1, chyba że statut związku stanowi inaczej.
§  5.
Do komitetów założycielskich i do postępowania w sprawie rejestracji ogólnokrajowych organizacji związkowych stosuje się odpowiednio przepisy uchwały Rady Państwa z dnia 12 października 1982 r. w sprawie zasad i sposobu tworzenia organizacji związkowych w zakładach pracy (Dz. U. Nr 34, poz. 222), z tym że w nazwie ogólnokrajowej organizacji związkowej należy podać zamiast określenia zakładu pracy określenie gałęzi pracy, rodzaju zatrudnienia lub zawodu; w razie przyjęcia formy, o której mowa w § 1 ust. 2, dodaje się również wyrazy: "zrzeszenie", "federacja", "federacyjny" itp.
§  6.
1.
Grupa założycielska po dokonaniu czynności, o których mowa w § 2 ust. 4, może przed dniem 31 grudnia 1983 r. wystąpić do Rady Państwa o wyrażenie zgody na rozpoczęcie działalności przez ogólnokrajową organizację związkową z dniem jej zarejestrowania.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do grup założycielskich ogólnokrajowych organizacji związkowych, o których mowa w § 3 ust. 3.
§  7.
Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1983.21.92

Rodzaj: Uchwała
Tytuł: Zasady i sposób tworzenia ogólnokrajowych organizacji związkowych.
Data aktu: 12/04/1983
Data ogłoszenia: 21/04/1983
Data wejścia w życie: 21/04/1983