Przyznawanie w drodze wyjątku emerytur lub rent kombatantom oraz pozostałym po nich członkom rodzin.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 6 grudnia 1982 r.
w sprawie przyznawania w drodze wyjątku emerytur lub rent kombatantom oraz pozostałym po nich członkom rodzin.

Na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122 i Nr 40, poz. 269) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Kombatantom, którzy nie mają prawa do renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin ani prawa do emerytury lub renty na podstawie innych przepisów dotyczących zaopatrzenia emerytalnego oraz nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Urzędu do Spraw Kombatantów może przyznać w drodze wyjątku:
1)
emeryturę, jeżeli osiągnęli wiek - 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna,
2)
rentę inwalidzką, jeżeli zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów.
2.
Członkom rodziny pozostałym po kombatancie Prezes Urzędu do Spraw Kombatantów może przyznać w drodze wyjątku rentę rodzinną, jeżeli osoby te:
1)
nie mają prawa do emerytury lub renty na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin lub na podstawie innych przepisów dotyczących zaopatrzenia emerytalnego oraz nie mają niezbędnych środków utrzymania, a ponadto
2)
odpowiadają warunkom wymaganym do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
3. 1
Emerytury i renty, o których mowa w ust. 1 i 2, przyznaje się co najmniej w wysokości najniższej emerytury, renty inwalidzkiej lub renty rodzinnej, określonej w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
§  2.
1.
Do emerytur i rent, o których mowa w § 1, przysługują dodatki:
1)
rodzinne,
2)
dla sierot zupełnych,
3)
pielęgnacyjny,
4)
z tytułu odznaczeń państwowych lub tajnego nauczania albo kombatancki.
2.
Dodatki rodzinne przysługują ba zasadach i w wysokości przewidzianych w przepisach dla zasiłków rodzinnych przysługujących pracownikom.
3.
Dodatek pielęgnacyjny i dodatek dla sierot zupełnych przysługuje na zasadach i wysokości przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
4.
Dodatek z tytułu odznaczeń państwowych lub tajnego nauczania albo kombatancki przysługuje na zasadach i w wysokości przewidzianych w przepisach ustanawiających te dodatki.
§  3.
W razie śmierci osoby pobierającej emeryturę lub rentę, o których mowa w § 1, albo członka jej rodziny przysługuje zasiłek pogrzebowy na zasadach i w wysokości przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
§  4.
Emerytury i renty, o których mowa w § 1, ulegają każdorazowo podwyższeniu w razie podwyżek najniższych emerytur, rent inwalidzkich i rent rodzinnych określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin odpowiednio o kwoty, o jakie podwyższone zostaną te świadczenia.
§  5.
1.
Wnioski o przyznanie emerytury i renty w drodze wyjątku zgłasza się do Urzędu do Spraw Kombatantów za pośrednictwem właściwego zarządu wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację lub bezpośrednio do Urzędu.
2.
Urząd do Spraw Kombatantów, rozpatrując wniosek o przyznanie emerytury lub renty w drodze wyjątku, bierze w szczególności pod uwagę warunki rodzinne i materialne wnioskodawcy, a zwłaszcza to, czy wnioskodawca ma niezbędne środki utrzymania.
3.
O przyznaniu przez Prezesa Urzędu do Spraw Kombatantów w drodze wyjątku emerytury lub renty albo o odmowie przyznania świadczenia Urząd do Spraw Kombatantów zawiadamia zainteresowanego. Urząd do Spraw Kombatantów o przyznaniu emerytury lub renty zawiadamia również właściwy oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który na tej podstawie podejmuje wypłatę świadczeń, ustalając także uprawnienia do dodatków przysługujących do tych świadczeń.
4.
Wnioski o zasiłki pogrzebowe przyjmują i prawo do tych zasiłków ustalają oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
§  6.
Do emerytur i rent przyznanych w drodze wyjątku kombatantom i pozostałym po nich członkom rodzin, w sprawach nie określonych rozporządzeniem, mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, a w szczególności w zakresie dotyczącym wypłaty świadczeń, zawieszania i ustania prawa do świadczeń, zwrotu nieprawnie pobranych świadczeń oraz dokonywania potrąceń i egzekucji ze świadczeń.
§  7.
1.
Osobom pobierającym w dniu wejścia w życie rozporządzenia emerytury lub renty przyznane albo podwyższone w drodze wyjątku na podstawie przepisów dotychczasowych przyznaje się z urzędu zamiast tych świadczeń - odpowiednie emerytury i renty w wysokości najniższych emerytur i rent inwalidzkich albo rent rodzinnych przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
2.
Emerytury i renty przyznane stosownie do ust. 1 nie mogą być niższe od kwoty emerytury lub renty pobieranej w dniu wejścia w życie rozporządzenia, łącznie z rekompensatami z tytułu podwyżek cen.
3.
Osobom pobierającym emerytury i renty przyznane w myśl ust. 1 nie przysługują od dnia wejścia w życie rozporządzenia pobierane dotychczas rekompensaty z tytułu podwyżek cen.
4.
Do emerytur i rent przyznanych lub podwyższonych w drodze wyjątku kombatantom lub pozostałym po nich członkom rodzin przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się również przepisy § 2-4.
§  8.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 1975 r. w sprawie wyjątkowego przyznawania i podwyższania emerytur oraz rent kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych oraz pozostałym po nich członkom rodzin (Dz. U. z 1975 r. Nr 45, poz. 238, z 1980 r. Nr 28, poz. 124 i z 1981 r. Nr 24, poz. 129).
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r.
1 § 1 ust. 3 zmieniony przez § 10 rozporządzenia z dnia 30 stycznia 1986 r. w sprawie szczegółowych zasad waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych (Dz.U.86.2.14) z dniem 7 lutego 1986 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1982.45.294

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Przyznawanie w drodze wyjątku emerytur lub rent kombatantom oraz pozostałym po nich członkom rodzin.
Data aktu: 06/12/1982
Data ogłoszenia: 31/12/1982
Data wejścia w życie: 01/01/1983