Złagodzenie obciążeń w podatku od spadków i darowizn.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 19 marca 1982 r.
w sprawie złagodzenia obciążeń w podatku od spadków i darowizn.

Na podstawie art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 45, poz. 228) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Zwalnia się od podatku od spadków i darowizn:
1)
nabycie w drodze spadku:
a)
przedmiotów wyposażenia mieszkania, pościeli, odzieży, bielizny oraz narzędzi pracy przeznaczonych do użytku w gospodarstwie domowym, z wyjątkiem mebli zabytkowych, futer ze skór szlachetnych zwierząt futerkowych - przez osoby zaliczone do I, II i III grupy podatkowej,
b)
dzieł sztuki będących przedmiotem twórczości spadkodawcy i materiałów bibliotecznych, jeżeli spadkodawca zajmował się twórczością lub działalnością naukową, oświatową, artystyczną, literacką lub publicystyczną,
c)
zabytków ruchomych i kolekcji wpisanych do rejestru zabytków,
2)
nabycie w drodze spadku lub darowizny zakładu rzemieślniczego, gastronomicznego, hotelu lub pensjonatu przez osobę zaliczoną do I grupy podatkowej, która złoży organowi podatkowemu właściwemu w sprawach wymiaru podatku od spadków i darowizn oświadczenie, że zakład ten będzie prowadzić nadal przez okres co najmniej 5 lat; niedotrzymanie tego warunku powoduje utratę zwolnienia od podatku, z wyjątkiem wypadków, w których - na podstawie odrębnych przepisów - uprawnienie do wykonywania rzemiosła, prowadzenia zakładu gastronomicznego, hotelu lub pensjonatu wygasa przed upływem lat pięciu lub w razie niemożności dalszego prowadzenia zakładu na skutek zdarzeń losowych; w wypadkach tych podatek obniża się proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności przez spadkobiercę lub obdarowanego,
3)
nabycie przez rzemieślnika w drodze darowizny maszyn, urządzeń i narzędzi otrzymanych z zagranicy, pod warunkiem złożenia przez nabywcę oświadczenia organowi podatkowemu, że otrzymane maszyny zainstaluje w prowadzonym przez siebie zakładzie rzemieślniczym i w ciągu 3 lat od daty otrzymania nie sprzeda ich lub nie przekaże bezpłatnie osobom trzecim; niedotrzymanie tego warunku powoduje utratę zwolnienia,
4)
nabycie przez rolnika pojazdów rolniczych i maszyn rolniczych oraz części do tych pojazdów i maszyn, pod warunkiem, że te pojazdy i maszyny rolnicze w ciągu 3 lat od daty otrzymania nie zostaną przez nabywcę sprzedane lub darowane osobom trzecim; niedotrzymanie tego warunku powoduje utratę zwolnienia,
5)
nabycie własności fizycznie wydzielonych części nieruchomości w drodze zasiedzenia przez osoby będące współwłaścicielami ułamkowych części nieruchomości - do wysokości udziału we współwłasności.
2.
Zwolnienia określone w ust. 1 stosuje się, jeżeli nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce zamieszkania albo siedzibę w Polsce.
§  2.
Podwyższa się kwoty wolne od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn:
1)
w I grupie podatkowej z 50.000 zł do 200.000 zł,
2)
w II grupie podatkowej z 30.000 zł do 150.000 zł,
3)
w III grupie podatkowej z 30.000 zł do 100.000 zł,
4)
w IV grupie podatkowej z 30.000 zł do 50.000 zł.
§  3.
1.
W razie nabycia w drodze spadku spółdzielczego prawa do lokalu, samodzielnego lokalu mieszkalnego lub budynku przyjmuje się wartość w wysokości:
1)
spółdzielczego prawa do lokalu - równowartości tego prawa ustalonej przez spółdzielnię na podstawie zasad określonych przez Zarząd Centralnego Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego w celach rozliczeń z członkami spółdzielni,
2)
samodzielnego lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębny przedmiot własności - odpowiadającej cenie sprzedaży lokalu przez Państwo, obowiązującej w dniu dokonania wymiaru podatku, z uwzględnieniem odpisów na zużycie lokalu bez odliczania przyznanych bonifikat i ulg w spłacie ustalonej ceny,
3)
domu wielomieszkaniowego - odpowiadającej odszkodowaniu ustalanemu według zasad obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości, jeżeli nabywcy nie dysponują wolnymi lokalami w tym domu, a jeżeli nabywcy dysponują wolnymi lokalami w domu wielomieszkaniowym, wartość części domu obejmującej takie lokale ustala się w sposób określony w pkt 2, w pozostałej części zaś proporcjonalnie do wysokości odszkodowania,
4)
innego budynku niż wymieniony w pkt 3, objętego obowiązkowym ubezpieczeniem - odpowiadającej kwocie szacunku tych budynków w celach obowiązkowego ubezpieczenia w roku, w którym dokonuje się wymiaru podatku.
2.
W razie nabycia w drodze spadku samochodu osobowego, samochodu osobowo-towarowego lub motocykla, na który jest ustalona cena detaliczna, wartość tego samochodu lub motocykla przyjmuje się w wysokości tej ceny z dnia złożenia zeznania podatkowego, z uwzględnieniem stopnia zużycia. W braku ceny detalicznej wartość samochodu lub motocykla przyjmuje się w wysokości wartości rynkowej.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do darowizny, jeżeli obdarowany należy do osób zaliczonych do I, II lub III grupy podatkowej.
§  4.
1.
Z podstawy opodatkowania wyłącza się wartość spółdzielczego prawa do lokalu, samodzielnego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego:
1)
nabytego w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczone do I grupy podatkowej - do łącznej wysokości 900.000 zł,
2)
nabytego w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczone do II grupy podatkowej - do łącznej wysokości 600.000 zł,
3)
nabytego w drodze spadku przez osoby zaliczone do III grupy podatkowej - do łącznej wysokości 300.000 zł.
2.
Ulgi określone w ust. 1 przysługują osobom, które:
1)
nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub samodzielnego lokalu mieszkalnego bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych albo Państwa,
2)
nie dysponują spółdzielczym prawem do lokalu, a w razie dysponowania tym prawem - przekażą je zstępnym lub pozostawią lokal do dyspozycji spółdzielni,
3)
nie są najemcami lokalu na podstawie decyzji administracyjnej bądź będąc nimi pozostawią lokal do dyspozycji terenowego organu administracji państwowej

i złożą oświadczenie, że co najmniej przez pięć lat od daty powstania obowiązku podatkowego będą zamieszkiwać w nabytym budynku lub lokalu.

3.
W razie zbycia budynku lub lokalu przed upływem terminu określonego w ust. 2 wznawia się postępowanie podatkowe i dokonuje wymiaru podatku od całej wartości przedmiotu opodatkowania ustalonej tak, jakby ulga nie przysługiwała.
4.
Nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z przyczyny określonej w ust. 3 zbycie udziału w budynku lub lokalu na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych oraz zbycie budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia.
5.
Ulgi określone w ust. 1 stosuje się, jeżeli nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce zamieszkania albo siedzibę w Polsce.
6.
Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do podatników uprawnionych do ulgi podatkowej bądź zwolnienia od podatku na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) i art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 45, poz. 228), chyba że zastosowanie ulg, o których mowa w ust. 1-5, byłoby dla nich korzystniejsze.
§  5.
Podatek od spadków i darowizn oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku według następujących skal:
Kwota nadwyżki w zł ponad do Podatek wynosi
1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej:
100.000 5% od nadwyżki
100.000- 200.000 5.000 zł i 6% od nadwyżki ponad 100.000 zł
200.000- 400.000 11.000 zł i 7% " " 200.000 zł
400.000- 600.000 25.000 zł i 9% " " 400.000 zł
600.000- 800.000 43.000 zł i 11% " " 600.000 zł
800.000-1.000.000 65.000 zł i 13% " " 800.000 zł
1.000.000-1.300.000 91.000 zł i 15% " " 1.000.000 zł
1.300.000-1.600.000 136.000 zł i 17% " " 1.300.000 zł
1.600.000 187.000 zł i 19% " " 1.600.000 zł
2) od nabywców zaliczonych do II grupy podatkowej:
50.000 7% od nadwyżki
50.000- 250.000 3.500 zł i 9% od nadwyżki ponad 50.000 zł
250.000- 450.000 21.500 zł i 10% " " 250.000 zł
450.000- 650.000 41.500 zł i 12% " " 450.000 zł
650.000- 850.000 65.500 zł i 14% " " 650.000 zł
850.000-1.050.000 93.500 zł i 16% " " 850.000 zł
1.050.000-1.350.000 125.500 zł i 19% " " 1.050.000 zł
1.350.000-1.650.000 182.500 zł i 23% " " 1.350.000 zł
1.650.000 251.500 zł i 26% " " 1.650.000 zł
3) od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej:
100.000 11% od nadwyżki
100.000- 300.000 11.000 zł i 13% od nadwyżki ponad 100.000 zł
300.000- 500.000 37.000 zł i 15% " " 300.000 zł
500.000- 700.000 67.000 zł i 18% " " 500.000 zł
700.000- 900.000 103.000 zł i 21% " " 700.000 zł
900.000-1.100.000 145.000 zł i 24% " " 900.000 zł
1.100.000-1.400.000 193.000 zł i 27% " " 1.100.000 zł
1.400.000-1.900.000 274.000 zł i 31% " " 1.400.000 zł
1.900.000 429.000 zł i 36% " " 1.900.000 zł
4) od nabywców zaliczonych do IV grupy podatkowej:
50.000 15% od nadwyżki
50.000- 150.000 7.500 zł i 20% od nadwyżki ponad 50.000 zł
150.000- 350.000 27.500 zł i 25% " " 150.000 zł
350.000- 550.000 77.500 zł i 30% " " 350.000 zł
550.000- 750.000 137.500 zł i 37% " " 550.000 zł
750.000- 950.000 211.500 zł i 45% " " 750.000 zł
950.000-1.150.000 301.500 zł i 55% " " 950.000 zł
1.150.000-1.450.000 411.500 zł i 65% " " 1.150.000 zł
1.450.000 606.500 zł i 75% " " 1.450.000 zł
§  6.
1.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 1975 r. w sprawie zwolnienia nabycia własności niektórych rzeczy i praw majątkowych od podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 1975 r. Nr 46, poz. 246 i z 1979 r. Nr 8, poz. 48).
2.
W zakresie uregulowanym w § 3 nie stosuje się przepisów § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 1975 r. w sprawie wykonania ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 1975 r. Nr 46, poz. 256 i z 1978 r. Nr 28, poz. 123).
§  7.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i ma również zastosowanie do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie, nie zakończonych decyzją ostateczną.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1982.10.77

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Złagodzenie obciążeń w podatku od spadków i darowizn.
Data aktu: 19/03/1982
Data ogłoszenia: 02/04/1982
Data wejścia w życie: 02/04/1982