Zasady sprzedaży towarów w jednostkach handlu detalicznego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA HANDLU WEWNĘTRZNEGO I USŁUG
z dnia 12 stycznia 1982 r.
w sprawie zasad sprzedaży towarów w jednostkach handlu detalicznego.

Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (Dz. U. Nr 24, poz. 124) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Wprowadza się zasady sprzedaży towarów w jednostkach handlu detalicznego.
2.
Przez jednostkę handlu detalicznego rozumie się sklep, dom towarowy, supersam, dom handlowy, jak również inne punkty sprzedaży detalicznej z dostępnym wnętrzem dla klientów oraz kioski, stragany, bufety i punkty sprzedaży obwoźnej.
§  2.
1.
W jednostce handlu detalicznego towary sprzedaje się w ilościach detalicznych.
2.
Przez ilość detaliczną rozumie się:
1)
jeżeli chodzi o towary sprzedawane na karty zaopatrzenia - ilość towaru stanowiącą normę jednomiesięczną, a jeżeli norma ustalona jest na okres dłuższy - ilość określoną tą normą dla rodziny prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe,
2)
jeżeli chodzi o towary o niedostatecznej podaży - ilość towaru wystarczającą na zaspokojenie bieżących potrzeb czteroosobowej rodziny.
3.
Sprzedaż przekraczająca ilość określoną w § 2 ust. 2 jest niedozwolona.
4.
Terenowy organ administracji państwowej, dyrektor przedsiębiorstwa (zarząd spółdzielni) oraz kierownik jednostki handlu detalicznego może w zależności od wielkości dostaw i ilości nabywców zmniejszyć ilość towaru sprzedawanego jednemu nabywcy.
§  3.
1.
Sprzedaż towarów prowadzona jest w dniach i godzinach pracy jednostki handlu detalicznego.
2.
Sprzedawca nie może odmówić sprzedaży towaru znajdującego się w jednostce handlu detalicznego w granicach ilości określonych w § 2.
3.
Zakaz ten nie dotyczy towarów przeznaczonych do sprzedaży w innej porze dnia lub dnia tygodnia oraz towarów przeznaczonych do sprzedaży odbiorcom zbiorowym, jak żłobki, przedszkola, internaty, domy dziecka, szkoły, domy opieki społecznej, na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej lub decyzji dyrektora przedsiębiorstwa (zarządu spółdzielni), a także towarów sprzedawanych na karty zaopatrzenia bez takich kart lub o niedostatecznej podaży w ilości większej niż określona w § 2.
4.
Towary zakupione przez pracowników jednostek handlu detalicznego, wykazane w ewidencji, o której mowa w § 7 ust. 5, jak również towary dostarczone do jednostek handlu detalicznego przed sprawdzeniem ich zgodności z dokumentem dostawy pod względem ilości, asortymentu i jakości nie podlegają sprzedaży.
§  4.
Kierownik jednostki handlu detalicznego może podjąć decyzję o czasowym przerwaniu sprzedaży towarów w przypadku realnego zagrożenia bezpieczeństwa powierzonego mu mienia, klientów albo pracowników.
§  5.
Sprzedaż towarów reglamentowanych bez wymaganych kart zaopatrzenia lub niezgodnie z ilością przysługującą według karty danej kategorii jest zabroniona.
§  6.
Sprzedaż towarów nabywcom indywidualnym z zaplecza lub innych pomieszczeń jednostki handlu detalicznego poza salą sprzedażową albo innym miejscem wyznaczonym do takiej sprzedaży jest zabroniona.
§  7.
1.
Pracownicy zatrudnieni w jednostkach handlu detalicznego mają prawo do zakupu towarów w jednostce handlu detalicznego, w której są zatrudnieni, w ilościach detalicznych określonych w § 2.
2.
Częstotliwość zakupu towarów o niedostatecznej podaży przez pracowników jednostek handlu detalicznego powinna być uzależniona od rodzaju towaru, jego właściwości i zużywalności. Częstotliwość zakupu poszczególnych artykułów określa dyrektor przedsiębiorstwa (zarząd spółdzielni).
3.
Przy zakupie towarów na karty zaopatrzenia pracownik, o którym mowa w ust. 1, ma prawo do wykupienia towaru również na karty zaopatrzenia członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
4.
Sprzedaż pracownikom, o których mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 5% ilości poszczególnych asortymentów towarów dostarczonych do sklepu w danym dniu.
5.
W jednostce handlu detalicznego prowadzi się ewidencję zakupu towarów przez pracowników oraz odbiorców zbiorowych, o których mowa w § 3 ust. 3, w sposób określony odrębnie. Ewidencję tę kierownik jest obowiązany udostępnić na żądanie uprawnionych organów kontrolnych i terenowych organów administracji państwowej. Nadzór nad realizacją zakupu towarów przez pracowników jednostek handlu detalicznego sprawuje oraz ewidencję tego zakupu prowadzi kierownik jednostki handlu detalicznego.
6.
Towary zakupione przez pracowników mogą pozostawać w jednostce handlu detalicznego w dniu ich zakupu.
§  8.
1.
Obsługa klientów w jednostkach handlu detalicznego powinna odbywać się w kolejności ich przybycia. Prawo do obsługi poza kolejnością mają: inwalidzi, kobiety ciężarne, kobiety z dziećmi na ręku, starcy, osoby kalekie i inne o ograniczonej możliwości poruszania się, a także opiekunowie Polskiego Czerwonego Krzyża, Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej oraz inne osoby będące jedynymi opiekunami inwalidów i przewlekle chorych, którzy nie mogą samodzielnie dokonywać zakupów.
2.
Prawo do obsługi poza kolejnością dla wszystkich osób wymienionych w ust. 1, nie dotyczy zakupu napojów alkoholowych.
§  9.
Osoby dokonujące kontroli jednostek handlu detalicznego nie mogą być obsługiwane przez jego personel poza kolejnością.
§  10.
1.
Jednostki handlu detalicznego, które prowadzą sprzedaż w systemie przedpłat, na zapisy lub według wzorów, obowiązane są do sprzedaży towarów zgodnie z kolejnością wniesionych przedpłat i zapisów.
2.
Przepis ust. 1 odnosi się również do pracowników danej jednostki handlu detalicznego.
3.
Przepisy § 7 ust. 2 i 5 stosuje się odpowiednio.
§  11.
Rozporządzenie nie dotyczy sprzedaży towarów w jednostkach handlu detalicznego Przedsiębiorstwa Eksportu Wewnętrznego "Pewex".
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życia z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1982.1.11

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady sprzedaży towarów w jednostkach handlu detalicznego.
Data aktu: 12/01/1982
Data ogłoszenia: 21/01/1982
Data wejścia w życie: 21/01/1982