Zapobieganie szerzeniu zakaźnych schorzeń jelitowych przez nosicieli.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 24 września 1980 r.
w sprawie zapobiegania szerzeniu zakaźnych schorzeń jelitowych przez nosicieli.

Na podstawie art. 2 ust. 2 i 3 oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 1963 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych (Dz. U. z 1963 r. Nr 50, poz. 279, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i z 1974 r. Nr 47, poz. 280) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Badania na nosicielstwo mają na celu ustalenie, czy w ustroju osoby badanej lub w jej wydalinach i wydzielinach znajdują się zarazki schorzeń jelitowych.
2.
Badanie na nosicielstwo przeprowadza stacja sanitarno-epidemiologiczna właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby podlegającej badaniu, a jeżeli badanie takie wymagane jest ze względu na rodzaj wykonywanej pracy, może je także przeprowadzić stacja sanitarno-epidemiologiczna właściwa ze względu na miejsce pracy tej osoby.
3.
Użyte w rozporządzeniu określenie "zarazki schorzeń jelitowych" oznacza pałeczki duru brzusznego, durów rzekomych A, B i C, inne chorobotwórcze pałeczki Salmonella odzwierzęcego pochodzenia oraz pałeczki czerwonki.
§  2.
1.
Nosiciele są obowiązani:
1)
poddawać się badaniom na nosicielstwo w terminach i w sposób wskazany przez właściwego terenowego (portowego) inspektora sanitarnego,
2)
przestrzegać zasad higieny, ustalonych przez właściwego terenowego (portowego) inspektora sanitarnego,
3)
zawiadamiać właściwego terenowego (portowego) inspektora sanitarnego o każdej zmianie miejsca zamieszkania lub zatrudnienia.
2.
Obowiązki określone w ust. 1 dotyczą również osób podejrzanych o nosicielstwo, które:
1)
przeszły chorobę wywołaną zarazkami schorzenia jelitowego lub
2)
stykały się z chorym dotkniętym schorzeniem określonym w pkt 1 lub z bezpośrednim otoczeniem takiego chorego.
3.
Terenowi (portowi) inspektorzy sanitarni prowadzą rejestr nosicieli zamieszkałych na obszarze działania danego inspektora.
§  3.
1.
Nosicielom będącym pracownikami nie wolno wykonywać zajęć:
1)
wymagających bezpośredniego stykania się z nie opakowanymi artykułami żywności przy wyrobie środków spożywczych, ich przerobie, pakowaniu, przechowywaniu, obrocie, przewozie oraz przygotowywaniu do spożycia, jak również przy myciu oraz przygotowywaniu naczyń i pojemników przeznaczonych na żywność,
2)
przy udoju i rozlewaniu mleka, wyrobie i przerobie przetworów mlecznych oraz wyrobów mięsnych i rybnych, a także przy ich przechowywaniu, przewozie i obrocie - w gospodarstwach rolnych będących w zarządzie jednostek państwowych, rolniczych spółdzielni produkcyjnych i innych spółdzielni,
3)
wymagających bezpośredniego stykania się ze zbiornikami wody, urządzeniami do oczyszczania wody i punktami rozdzielczymi wody w zakładach zaopatrujących ludność w wodę do picia i na potrzeby gospodarcze oraz w zakładach przemysłowych mających własne ujęcia wody przeznaczonej do picia i na potrzeby gospodarcze,
4)
wymagających bezpośredniego kontaktu z dziećmi w wieku do lat 6 w zakładach opiekuńczych, wychowawczych, leczniczych oraz innych zakładach przeznaczonych dla niemowląt i dzieci,
5)
stewardów na statkach powietrznych i wodnych,
6)
przy obsłudze wagonów restauracyjnych, barowych i sypialnych oraz wagonów-chłodni przeznaczonych do przewozu nie pakowanych artykułów żywności,
7)
wymagających bezpośredniego stykania się z lodem sztucznym używanym do celów spożywczych - w wytwórniach takiego lodu.
2.
Przy zajęciach określonych w ust. 1, nie wolno zatrudniać osób, które nie poddały się badaniom na nosicielstwo.
3.
Wojewódzki inspektor sanitarny może zezwolić nosicielowi na wykonywanie zajęć określonych w ust. 1, jeżeli sposób i warunki wykonywania tych zajęć przez nosiciela nie grożą niebezpieczeństwem szerzenia schorzenia jelitowego.
§  4.
1.
Nosiciele zarazków duru brzusznego i durów rzekomych A, B i C nie mogą być przyjmowani do szkół kształcących:
1)
pracowników przemysłu i handlu spożywczego lub gastronomicznego,
2)
opiekunki dziecięce, wychowawczynie przedszkoli i innych fachowych pracowników zakładów przeznaczonych dla niemowląt i dzieci w wieku przedszkolnym,
3)
położne.
2.
Kandydaci do szkół określonych w ust. 1, obowiązani są poddać się badaniom na nosicielstwo.
§  5.
Badania na nosicielstwo przeprowadza się z uwzględnieniem szczegółowych wskazań lekarskich, zawartych w instrukcji ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej.
§  6.
1.
Odpowiednio udokumentowane wyniki badań na nosicielstwo są ważne na terenie całego kraju. Przy zmianie pracy nie wymaga się przeprowadzania powtórnych badań.
2.
Właściwa stacja sanitarno-epidemiologiczna wpisuje wyniki badań na nosicielstwo osób wykonujących zajęcia określone w § 3 ust. 1 do pracowniczej książeczki zdrowia w celach sanitarno-epidemiologicznych.
§  7.
Zakład pracy, w którym są wykonywane zajęcia określone w § 3 ust. 1, jest obowiązany:
1)
ustalić wykaz tych zajęć i przedstawić go do zatwierdzenia właściwemu terenowemu (portowemu) inspektorowi sanitarnemu,
2)
okazywać organom nadzoru sanitarnego dokumenty dotyczące badań na nosicielstwo pracowników zakładu pracy.
§  8.
Terenowy (portowy) inspektor sanitarny może za zgodą wojewódzkiego inspektora sanitarnego zarządzić przeprowadzenie na określonym obszarze badania na nosicielstwo osób nie wymienionych w rozporządzeniu, jeżeli jest to konieczne ze względów epidemiologicznych.
§  9.
Stacja sanitarno-epidemilogiczna przeprowadzająca badania na nosicielstwo jest obowiązana, na żądanie osoby badanej, wydać zaświadczenie stwierdzające datę zgłoszenia się na badanie i czas przeznaczony na badanie - w celu przedstawienia w zakładzie pracy.
§  10.
1.
Jeżeli badania na nosicielstwo nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy, a także w razie konieczności przejazdu w tym celu do innej miejscowości, pracownikowi przysługuje zwrot utraconego wynagrodzenia oraz zwrot kosztów podróży według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych na obszarze kraju.
2.
Nosicielom oraz osobom określonym § 2 ust. 2, nie będącym pracownikami, skierowanym na badanie na nosicielstwo przez inspektora sanitarnego, przysługuje w razie przeprowadzania badań poza miejscem zamieszkania lub miejscem pracy zwrot kosztów przejazdu według zasad dotyczących zwracania ubezpieczonym kosztów przejazdu do zakładów leczniczych.
§  11.
Korespondencja i inne informacje w sprawach dotyczących nosicieli i badań na nosicielstwo mają charakter poufny.
§  12.
Przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiednio do osób wykonujących zajęcia określone w § 3 ust. 1 w charakterze uczniów szkół zawodowych odbywających praktyczną naukę zawodu w zakładach pracy lub warsztatach szkolnych, członków spółdzielni pracy oraz rolniczych spółdzielni produkcyjnych, a także do rzemieślników i innych osób prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek.
§  13.
Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 1958 r. w sprawie zapobiegania szerzeniu zakaźnych schorzeń jelitowych przez ich nosicieli (Dz. U. Nr 56, poz. 277).
§  14.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1980.22.85

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zapobieganie szerzeniu zakaźnych schorzeń jelitowych przez nosicieli.
Data aktu: 24/09/1980
Data ogłoszenia: 15/10/1980
Data wejścia w życie: 30/10/1980