Naprawianie szkód górniczych w drodze budownictwa zastępczego.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 2 czerwca 1978 r.
w sprawie naprawiania szkód górniczych w drodze budownictwa zastępczego.

Na podstawie art. 71 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1978 r. Nr 4, poz. 12) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa:
1)
zasady i zakres stosowania budownictwa zastępczego oraz wypadki stosowania tego budownictwa zamiast odszkodowania określonego w art. 59 Prawa górniczego,
2)
sposób pokrywania kosztów budownictwa zastępczego oraz wypadki, zasady i zakres współuczestniczenia w tych kosztach jednostek gospodarki uspołecznionej, na których rzecz realizowane jest budownictwo zastępcze.
§  2.
Budownictwo zastępcze jest realizowane jako:
1)
ekwiwalentne budownictwo zastępcze, gdy naprawienie zaistniałej szkody górniczej, łącznie z kosztami niezbędnych zabezpieczeń przed przewidywanymi szkodami górniczymi, jest technicznie lub gospodarczo nieuzasadnione,
2)
wyprzedzające budownictwo zastępcze, gdy utrzymanie, konserwacja, remonty i niezbędna modernizacja, łącznie z przewidywaną naprawą szkód górniczych, to jest usuwaniem ich i zapobieganiem spodziewanym szkodom górniczym, są technicznie lub gospodarczo nieuzasadnione.
§  3.
Budownictwo zastępcze stosuje się do budynków lub innych części składowych nieruchomości, a także obiektów i urządzeń służących do poboru, doprowadzania lub odprowadzania wody, gazu, ciepła oraz prądu elektrycznego, linii kolejowych, linii i urządzeń telekomunikacyjnych, a także innych obiektów i urządzeń połączonych z nieruchomością, zwanych dalej "przedmiotami odtwarzanymi".
§  4.
1.
Budownictwo zastępcze należy planować i realizować w taki sposób i w takich terminach, aby nie następował w związku ze szkodami górniczymi ubytek powierzchni mieszkalnej, użytkowej lub inny istotny uszczerbek w działalności gospodarczej lub społecznej użytkowników przedmiotów odtwarzanych.
2.
Zapewnienie poprzedniej użyteczności przedmiotów odtwarzanych w ramach budownictwa zastępczego polega w odniesieniu do:
1)
budownictwa mieszkaniowego - na wzniesieniu budynków o powierzchni użytkowej, zapewniającej bezpośrednie przekwaterowanie mieszkańców z budynku przeznaczonego do likwidacji, z uwzględnieniem stanu zasiedlenia przed przekwaterowaniem oraz obowiązujących normatywów i zasad w gospodarce lokalowej,
2)
obiektów i urządzeń użyteczności publicznej - na odtworzeniu powierzchni użytkowej i wyposażenia umożliwiających spełnianie przez te obiekty i urządzenia ich funkcji w dotychczasowym rozmiarze,
3)
uzbrojenia terenu oraz obiektów i urządzeń energetycznych, komunikacyjnych oraz telekomunikacyjnych - na ich odtworzeniu w sposób zapewniający zaspokajanie potrzeb w dotychczasowym rozmiarze,
4)
obiektów i urządzeń produkcyjnych i usługowych - na ich odtworzeniu w sposób zapewniający dotychczasową wielkość, standard i rodzaj produkcji oraz usług.
§  5.
1.
Przedsiębiorstwo górnicze, opierając się na ustaleniach programu ochrony terenów górniczych, aktualnym rozeznaniu sytuacji górniczo-geologicznej oraz inwentaryzacji stanu zabudowy i zainwestowania powierzchni, sporządza założenia budownictwa zastępczego w takich terminach, aby zadania wynikające z tych założeń mogły być włączone do planów inwestycyjnych.
2.
Założenia budownictwa zastępczego sporządza przedsiębiorstwo górnicze w porozumieniu z użytkownikami przedmiotów przewidzianych do odtworzenia oraz ze służbą planowania przestrzennego właściwego terenowo organu administracji państwowej.
3.
Założenia budownictwa zastępczego uzgodnione z terenowym organem administracji państwowej stopnia podstawowego i zaakceptowane przez właściwego ministra i wojewodę stanowią podstawę do włączenia zadań budownictwa zastępczego do planów inwestycyjnych zainteresowanych wykonawców narodowych planów społeczno-gospodarczych.
4. 1
W odniesieniu do przedsiębiorstw zgrupowanych we Wspólnocie Węgla Kamiennego lub Wspólnocie Energetyki i Węgla Brunatnego akceptacji, o której mowa w ust. 3, dokonują odpowiednio dyrektor generalny wspólnoty i właściwy wojewoda.
§  6.
1.
Środki finansowe na budownictwo zastępcze zapewnia przedsiębiorstwo górnicze, obciążając nimi koszty produkcji.
2.
Nakłady inwestycyjne na budownictwo zastępcze są wydzielane w wieloletnich i rocznych narodowych planach społeczno-gospodarczych oraz w planach resortów i województw jako odrębna wielkość, zgodnie z potrzebami i możliwościami realizacyjnymi, w ramach ogólnych kwot nakładów inwestycyjnych w gospodarce narodowej. Nakłady te mogą być wykorzystane tylko zgodnie z przeznaczeniem.
3.
Rozdział nakładów, o których mowa w ust. 2, następuje zgodnie z zapotrzebowaniem resortów i terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, których jednostki są obowiązane do naprawiania szkód górniczych w drodze budownictwa zastępczego, na zasadach i w trybie bilansowania i rozdziału robót budowlano-montażowych.
§  7.
1.
Budownictwo zastępcze korzysta z pierwszeństwa w pracach projektowych i realizacyjnych oraz w zaopatrzeniu materiałowo-technicznym, tak jak inwestycje szczególnie ważne dla gospodarki narodowej.
2.
Naczelny organ administracji państwowej właściwy do bilansowania robót budowlano-montażowych zapewni wykonawstwo robót związanych z realizacją budownictwa zastępczego na zasadach określonych w przepisach o bilansowaniu i zlecaniu robót budowlano-montażowych.
§  8.
Budownictwo zastępcze należy realizować zgodnie z:
1)
aktualnie obowiązującymi normatywami, wymaganiami funkcjonalnymi i standardem wyposażeniowym,
2)
ustaleniami programu ochrony terenów górniczych zainteresowanego przedsiębiorstwa górniczego.
§  9.
Budownictwo zastępcze należy lokalizować w sposób umożliwiający użytkownikom korzystanie z przedmiotu odtwarzanego bez istotnej zmiany dotychczasowego sposobu korzystania z przedmiotu likwidowanego.
§  10.
1.
Przedmioty odtwarzane w drodze budownictwa zastępczego mogą być oddawane do użytku wyłącznie tym użytkownikom, którzy zamieszkiwali, użytkowali lub eksploatowali przedmioty likwidowane w czasie ich likwidacji.
2.
Na wniosek zainteresowanego użytkownika, uzgodniony z przedsiębiorstwem górniczym, organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego może udzielić zgody na odstępstwo od zasady określonej w ust. 1.
3. 2
Osobom wykwaterowanym z obiektów likwidowanych na skutek szkód górniczych mogą być przydzielone także zamienne lokale mieszkalne będące w dyspozycji zakładu pracy zatrudniającego te osoby. Zakładowi pracy, który przydzielił lub zapewnił będące w jego dyspozycji zamienne lokale mieszkalne osobom określonym wyżej, przysługuje prawo do zatrzymania - do swojej dyspozycji - lokali z przyszłego budownictwa zastępczego w zamian za uprzednio przydzielone lokale.
§  11.
Budownictwo zastępcze, za zgodą zainteresowanych stron, może stanowić wydzieloną część obiektu wznoszonego w ramach narodowych planów społeczno-gospodarczych przez organ administracji państwowej, instytucję państwową, przedsiębiorstwo państwowe lub jednostkę spółdzielczą, pod warunkiem określenia zakresu rzeczowego i umiejscowienia części w realizowanej inwestycji jako przedmiotu odtwarzanego.
§  12.
1.
Zakres rzeczowy, wyposażenie, funkcjonalność oraz dotychczasowa użyteczność, a także charakterystyka techniczna i technologiczna przedmiotu odtwarzanego na rzecz organu administracji państwowej, instytucji państwowej, przedsiębiorstwa państwowego lub spółdzielni mogą być zwiększone lub zmienione pod warunkiem zapewnienia na te cele przez zainteresowaną jednostkę poszkodowaną nakładów i środków finansowych.
2.
Zmiany, o których mowa w ust. 1, mogą być dokonane po uzyskaniu zgody właściwego organu administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, wyrażonej na wniosek jednostki bezpośrednio nadrzędnej nad poszkodowanym.
§  13.
1.
Celowość stosowania budownictwa zastępczego ustala się na podstawie analizy techniczno-ekonomicznej.
2.
Analizę techniczno-ekonomiczną opracowuje się na podstawie:
1)
szczegółowej inwentaryzacji przedmiotu przewidzianego do odtworzenia,
2)
aktualnego stopnia odporności na skutki robót górniczych przedmiotu przewidzianego do odtworzenia,
3)
aktualnego rozmiaru i charakteru szkód górniczych,
4)
wielkości i charakteru przewidywanych szkód górniczych na podstawie prognozy wpływów robót górniczych wykonanych, prowadzonych i projektowanych,
5)
zakresu rzeczowego i finansowego robót niezbędnych do usuwania i zapobiegania szkodom górniczym,
6)
zakresu rzeczowego i finansowego prac związanych z utrzymaniem, konserwacją i modernizacją przedmiotu przewidzianego do odtworzenia, których wykonanie jest niezależne od działalności związanej z naprawą szkód górniczych.
3.
Jeżeli przedmiot przewidziany do odtworzenia należy do organu administracji państwowej, instytucji państwowej, przedsiębiorstwa państwowego lub spółdzielni, analizę, o której mowa w ust. 1 i 2, opracowuje poszkodowany w porozumieniu z zainteresowanym przedsiębiorstwem górniczym na koszt tego przedsiębiorstwa. Jeżeli przedmiot przewidziany do odtworzenia należy do osoby fizycznej, analizę opracowuje zainteresowane przedsiębiorstwo górnicze na własny koszt.
4.
Analiza techniczno-ekonomiczna oraz decyzja właściwego terenowego organu administracji państwowej o rozbiórce przedmiotu przewidzianego do odtworzenia, jeżeli taka decyzja została wydana, stanowią integralną część wniosku o naprawę szkód górniczych.
§  14.
1.
Środki finansowe przeznaczone na wkłady do spółdzielni mieszkaniowej za osoby fizyczne będące użytkownikami lokali w przedmiotach odtwarzanych oraz na pokrycie innych wydatków związanych z objęciem tych lokali zapewnia przedsiębiorstwo górnicze.
2.
Użytkownik lokalu zwraca środki finansowe, o których mowa w ust. 1, przedsiębiorstwu górniczemu na warunkach określonych w przepisach o spłacie kredytów bankowych, udzielanych na nowe budownictwo mieszkaniowe.
§  15.
Jeżeli użytkownik lokalu w budynku przeznaczonym do likwidacji nie wyrazi zgody na przekwaterowanie do lokalu spółdzielczego, ma on prawo do uzyskania lokalu zamiennego na zasadach określonych w prawie lokalowym.
§  16.
Przedsiębiorstwo górnicze pokrywa koszty budownictwa zastępczego na rzecz organów administracji państwowej, instytucji państwowych, przedsiębiorstw państwowych i spółdzielni do wysokości kosztów naprawy szkód górniczych, ustalonych w orzeczeniu komisji do spraw szkód górniczych. Pozostała część kosztów pokrywana jest ze środków przewidzianych przepisami o finansowaniu inwestycji.
§  17.
1.
Koszty budownictwa zastępczego mogą być za zgodą zainteresowanych stron przekroczone w granicach do 10% w stosunku do kwoty orzeczonej przez komisję do spraw szkód górniczych.
2.
Przekroczenie kosztów budownictwa zastępczego powyżej wielkości, o której mowa w ust. 1, wymaga dodatkowego orzeczenia komisji do spraw szkód górniczych.
§  18.
1.
Budownictwo zastępcze za przedmioty odtwarzane określone w art. 59 ust. 2 i 5 Prawa górniczego realizuje przedsiębiorstwo górnicze we własnym zakresie lub w ramach budownictwa spółdzielczego.
2.
Za obiekty określone w art. 59 ust. 3 Prawa górniczego budownictwo zastępcze realizuje się przez wzniesienie domu jednorodzinnego.
3.
Budownictwo zastępcze za przedmioty odtwarzane, o których mowa w ust. 1 i 2, może być realizowane, gdy:
1)
kwota przewidywanego jednorazowego odszkodowania pokrywa lub przekracza koszty wzniesienia przedmiotu odtwarzanego lub
2)
poszkodowany wyrazi zgodę na pokrycie różnicy pomiędzy kosztami budowy przedmiotu odtwarzanego a kwotą odszkodowania pieniężnego.
4.
W razie gdy kwota jednorazowego odszkodowania, o której mowa w ust. 3 pkt 1, przekracza faktyczne koszty budowy, pozostałą resztę odszkodowania wypłaca się poszkodowanemu po zakończeniu budowy.
5.
Jeżeli nie zachodzą przesłanki przewidziane w ust. 3, a przedmiot odtwarzany stanowi dom jednorodzinny, mały dom mieszkalny, dom mieszkalno-pensjonatowy lub dom, o którym mowa w art. 59 ust. 3 Prawa górniczego, do poszkodowanego stosuje się przepisy § 14 i 15, z tym że wkład do spółdzielni pokrywa przedsiębiorstwo górnicze z odszkodowania przysługującego poszkodowanemu.
6.
Jeżeli nie zachodzą przesłanki przewidziane w ust. 3, a przedmiot odtwarzany stanowi obiekt określony w art. 59 ust. 2 pkt 4 - 7 i ust. 5 Prawa górniczego, poszkodowanemu wypłaca się jednorazowe odszkodowanie.
§  19.
Tryb i zasady ustanawiania na rzecz osób uprawnionych prawa użytkowania terenów państwowych, na których odtwarzane są przedmioty określone w art. 59 ust. 2 i 5 Prawa górniczego oraz domy jednorodzinne, o których mowa w art. 59 ust. 3 tego prawa - regulują przepisy o gospodarce terenami.
§  20.
Przedmioty odtwarzane, za które zrealizowano budownictwo zastępcze, powinny być niezwłocznie wyłączone z użytkowania i zniesione, a teren odpowiednio zagospodarowany przez jednostki realizujące budownictwo zastępcze.
§  21.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 5 ust. 4 dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 23 stycznia 1989 r. (Dz.U.89.2.6) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 stycznia 1989 r.
2 § 10 ust. 3 dodany przez § 1 rozporządzenia z dnia 15 stycznia 1985 r. (Dz.U.85.1.2) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 25 stycznia 1985 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1978.15.68

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Naprawianie szkód górniczych w drodze budownictwa zastępczego.
Data aktu: 02/06/1978
Data ogłoszenia: 20/06/1978
Data wejścia w życie: 20/06/1978