Izby wytrzeźwień.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 8 marca 1961 r.
w sprawie izb wytrzeźwień.

Na podstawie art. 21 § 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu (Dz. U. Nr 69, poz. 434) zarządza się, co następuje:
§  1.
Izby wytrzeźwień (zwane dalej "izbami") organizowane są przez prezydia właściwych miejskich rad narodowych.
§  2.
1. 1
Do izb doprowadza się i przyjmuje się osoby, które w stanie nietrzeźwości zachowaniem swoim zakłóciły spokój lub porządek publiczny albo dały inny powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy, a także osoby znajdujące się w miejscu publicznym w stanie nietrzeźwości zagrażającym ich zdrowiu lub narażającym ich na inne niebezpieczeństwo.
2.
Do zadań izby należy w szczególności:
1)
izolowanie osób nietrzeźwych do czasu ich wytrzeźwienia,
2)
udzielanie osobom przyjętym do izby świadczeń higieniczno-sanitarnych,
3)
udzielanie osobom nietrzeźwym doprowadzonym do izby pierwszej pomocy w nagłych wypadkach,
4)
uświadamianie osób doprowadzonych do izby o szkodliwości nadużywania napojów alkoholowych
5) 2
nakłanianie nałogowych alkoholików do prowadzenia leczenia odwykowego.
3.
Szczegółowe zasady wykonywania zadań przez izby określi regulamin izb wytrzeźwień, wydany przez Ministra Spraw Wewnętrznych.
§  3.
Izby współdziałają z właściwymi terenowo komisjami społeczno-lekarskimi, poradniami zdrowia psychicznego, poradniami przeciwalkoholowymi, społecznymi komitetami przeciwalkoholowymi oraz innymi instytucjami i organizacjami społecznymi mającymi na celu zwalczanie alkoholizmu i jego skutków, jak też moralnego zaniedbania i przestępczości wśród nieletnich.
§  4.
1.
Na czele izby stoi kierownik, który ponosi odpowiedzialność za całokształt działalności izby.
2.
Szczegółową organizację izb oraz ilość etatów określają prezydia właściwych miejskich rad narodowych na wniosek urzędów (wydziałów) spraw wewnętrznych.
§  5.
Izby powinny posiadać wydzielone pomieszczenia dla kobiet i dla nieletnich.
§  6.
Izby wyposaża się w ambulatoria zaopatrzone w leki i sprzęt niezbędny do udzielania pierwszej pomocy oraz w środki dezynfekcyjne i dezynsekcyjne. Izby powinny być zaopatrzone w środki transportu odpowiednio przystosowane do przewożenia osób nietrzeźwych.
§  7.
Izby nie mogą być zakładane w bezpośredniej bliskości przedszkoli, żłobków, szpitali, szkół, koszar oraz zakładów, instytucji lub urzędów, którym działalność izby mogłaby utrudnić normalne wykonywanie zadań.
§  8.
Czas, w którym izby są czynne, ustalają urzędy (wydziały) spraw wewnętrznych prezydiów właściwych miejskich rad narodowych stosownie do lokalnych potrzeb i warunków.
§  9.
Osoby nietrzeźwe mogą być doprowadzone lub dowiezione do izby przy pomocy pracowników izby, funkcjonariuszów Milicji Obywatelskiej lub innych osób.
§  10. 3
Osoby zatrudnione w izbie, mające z tytułu wykonywanych obowiązków bezpośrednią styczność z osobami doprowadzanymi i przebywającymi w izbie, uprawnione są do stosowania wobec tych osób środków przymusu fizycznego ograniczającego swobodę ruchów w postaci chwytów obezwładniających, kaftanów bezpieczeństwa i pasów służących do przymocowania osoby do łóżka w przypadkach:
1)
napaści na pracownika izby lub inną osobę przebywającą w izbie,
2)
usiłowania popełnienia samobójstwa lub okaleczenia swego ciała,
3)
demolowania pomieszczenia i urządzeń izby,
4)
stawiania oporu uniemożliwiającego pracownikom izby wykonywanie ich obowiązków służbowych.
§  11.
W razie dowiezienia osoby nietrzeźwej do izby środkiem transportowym nie będącym w dyspozycji izby opłata za przejazd zostaje uiszczona z kasy izby.
§  12.
1.
Osoby doprowadzone (dowiezione) do izby powinny być poddane niezwłocznie badaniom lekarskim.
2.
Lekarz (felczer) po przeprowadzeniu badań osoby nietrzeźwej decyduje, czy stan jej wymaga:
1)
wezwania pogotowia ratunkowego w celu przewiezienia do szpitala,
2)
zabiegów z zakresu pierwszej pomocy, które mogą być dokonane w izbie (opatrunek, zastrzyk, przepłukanie żołądka itp.),
3) 4
zabiegów higieniczno-sanitarnych (kąpiel, umycie, itp.).
§  13.
Osoby nietrzeźwe przyjmuje do izby kierownik izby lub osoba przez niego upoważniona po stwierdzeniu przez lekarza (felczera), że nie zachodzą ku temu przeszkody ze względu na stan zdrowia.
§  14.
1.
Osobom przyjętym do izby osoba wyznaczona przez kierownika izby odbiera na czas ich pobytu w izbie ubranie, obuwie, bieliznę oraz wszelkie dokumenty, pieniądze, kosztowności i inne przedmioty, które zostają złożone do kasy depozytowej.
2.
Osobom przyjętym do izby wydaje się na czas pobytu bieliznę zastępczą.
§  15.
Do depozytu nie składa się napojów alkoholowych znajdujących się przy osobach doprowadzonych do izby; napoje te ulegają przepadkowi z mocy prawa.
§  16.
1.
Przyjęcie rzeczy do depozytu odbywa się protokolarnie przy udziale osoby doprowadzającej.
2.
Zatrzymane przedmioty zwraca się za pokwitowaniem przy opuszczaniu izby przez osobę doprowadzoną z zastrzeżeniem określonym w § 26 ust. 3.
§  17.
W czasie pobytu w izbie osoby doprowadzone do izby nie mogą przyjmować odwiedzin ani przesyłek.
§  18.
Osoby nieletnie przekazuje się po wytrzeźwieniu do izby dziecka Milicji Obywatelskiej.
§  19.
1.
Lekarz (felczer) zatrudniony w izbie obowiązany jest, na żądanie prokuratora lub organów Milicji Obywatelskiej, pobrać od osób doprowadzonych do izby krew do badania w celu ustalenia zawartości alkoholu we krwi.
2.
Badanie krwi powinno być przeprowadzone również na żądanie osoby doprowadzonej do izby; w tym przypadku koszty badania krwi ponosi osoba doprowadzona, chyba że badanie nie wykaże obecności alkoholu we krwi.
§  20.
1.
Maksymalny czas pobytu w izbie nie może przekroczyć 24 godzin.
2.
Osoby doprowadzone do izby przebywają w niej do wytrzeźwienia, a w każdym razie opuszczenie izby nie może nastąpić wcześniej niż po ośmiu godzinach pobytu w izbie.
3.
O opuszczeniu izby przez osobę doprowadzoną decyduje kierownik izby lub osoba przez niego upoważniona, po wyrażeniu zgody przez lekarza (felczera).
§  21. 5
1.
O każdym wypadku przebywania w izbie nieletnich osób zamieszkałych poza miastem będącym siedzibą izby oraz osób, których stan nietrzeźwości z uwagi na wykonywane czynności zawodowe może narazić na niebezpieczeństwo życie lub zdrowie ludzkie albo mienie w znaczniejszych rozmiarach, izba zawiadamia:
1)
kierownictwo zakładu pracy, w którym osoba doprowadzona jest zatrudniona,
2)
komitet blokowy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby doprowadzonej, jeżeli nie pracuje ona najemnie,
3)
kierownictwo szkoły (uczelni), do której osoba doprowadzona uczęszcza,
4)
rodziców lub opiekunów albo władzę opiekuńczą, jeżeli osoba doprowadzona jest nieletnia.
2.
W stosunku do innych osób doprowadzonych do izby - izba dokonuje zawiadomień, o których mowa w ust. 1, jeżeli osoba nietrzeźwa zostaje doprowadzona do izby po raz drugi i następnie w ciągu roku, z tym że o przebywaniu w izbie osób pracujących najemnie zawiadamia się zamiast kierownictwa zakładu pracy - organizację związku zawodowego działającą na terenie zakładu.
3.
W razie gdy osoba nietrzeźwa zostaje doprowadzona do izby po raz drugi w ciągu kolejnych dwóch miesięcy izba zawiadamia właściwą komisję społeczno-lekarską powołaną do orzekania o zastosowaniu leczenia przymusowego. Jeżeli osoba doprowadzona posiada na swym utrzymaniu nieletnie dzieci, a istnieje uzasadnione podejrzenie, że zaniedbuje swe obowiązki rodzicielskie - izba zawiadamia ponadto władzę opiekuńczą.
4.
W przypadkach gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że osoba doprowadzona na skutek nadużywania alkoholu nie spełnia obowiązku dostarczenia środków utrzymania rodziny, a drugi z małżonków ze szkodą dla dzieci lub innych członków rodziny nie złożył sądowi wniosku o orzeczenie, aby wynagrodzenie za pracę lub inne należności przypadające małżonkowi zaniedbującemu rodzinę były wypłacane w całości lub części do rąk drugiego małżonka, izba zwraca się do urzędu (wydziału) spraw wewnętrznych prezydium właściwej miejskiej rady narodowej o skierowanie do sądu wniosku o nakazanie wypłaty całości lub części wynagrodzenia za pracę albo innych należności małżonka zaniedbującego rodzinę do rąk drugiego małżonka lub osobie sprawującej opiekę nad dziećmi albo mającej stwierdzone wyrokiem sądowym prawo do alimentów.
§  22.
1.
Bezpośredni nadzór nad izbami wytrzeźwień sprawują prezydia miejskich rad narodowych przez urzędy (wydziały) spraw wewnętrznych oraz wydziały zdrowa i opieki społecznej.
2.
Nadzór, o którym mowa w ust. 1, wykonywany przez urzędy (wydziały) spraw wewnętrznych obejmuje całokształt działalności izby, a w szczególności:
1)
zasadność zatrzymywania osób nietrzeźwych w izbie,
2)
organizację i wyposażenie izby,
3)
należyte wykonywanie obowiązków przez pracowników izby,
4)
gospodarkę finansową izby,
5)
wykorzystanie środków transportowych i łączności,
6)
współpracę z właściwymi organami państwowymi i społecznymi,
7)
prawidłowość prowadzonej dokumentacji.
3.
Nadzór, o którym mowa w ust. 1, wykonywany przez wydziały zdrowia i opieki społecznej obejmuje sprawy z zakresu lekarskiego.
§  23.
W wykonywaniu prawa nadzoru urzędy (wydziały) spraw wewnętrznych oraz wydziały zdrowia i opieki społecznej prezydiów właściwych miejskich rad narodowych mogą przeprowadzać kontrolę działalności izby, każdy w swoim zakresie działania, oraz wydawać zarządzenia pokontrolne.
§  24.
Pobyt i usługi w izbie są odpłatne.
§  25.
1.
Cennik opłat za pobyt i usługi zawiera załącznik do niniejszego rozporządzenia.
2.
Prezydia właściwych miejskich rad narodowych ustalają cenniki za usługi nie wymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia, w oparciu o obowiązujące ceny usług, z jakich osoby doprowadzone korzystają w izbie.
3.
Posiadanie uprawnień do bezpłatnej pomocy zakładów społecznych służby zdrowia nie stanowi podstawy do korzystania w izbie z bezpłatnych świadczeń w zakresie pierwszej pomocy w nagłych wypadkach.
4.
Do rachunku za pobyt i usługi, wystawianego osobie opuszczającej izbę, dolicza się koszty przewozu osoby nietrzeźwej do izby, jak również ewentualne koszty naprawienia szkód wyrządzonych przez osoby nietrzeźwe na skutek zniszczenia lub uszkodzenia rzeczy stanowiących wyposażenie izby lub środka transportowego, którym osoba nietrzeźwa została przewieziona do izby.
§  26.
1.
Należności określone w § 25 podlegają uiszczeniu przy opuszczeniu izby przez osobę doprowadzoną.
2.
W przypadku odmowy uiszczenia należności należy je potrącić z depozytu pieniężnego osoby doprowadzonej.
3.
W przypadku gdy należność nie zostanie uiszczona lub potrącona z depozytu pieniężnego w całości lub części - służy izbie w celu zabezpieczenia tych należności ustawowe prawo zastawu na innych przedmiotach zatrzymanych w depozycie.
4.
Przepisy ust. 2 i 3 nie dotyczą należności izb z tytułu kosztów związanych z przewiezieniem osoby nietrzeźwej do izby środkiem transportowym nie będącym w dyspozycji izby, jak również ewentualnych kosztów naprawienia szkód wyrządzonych przez osoby nietrzeźwe na skutek zniszczenia lub uszkodzenia środka transportowego, nie będącego w dyspozycji izby, którym osoba nietrzeźwa została dowieziona do izby.
5.
W depozycie zatrzymuje się tylko te przedmioty, których wartość jest konieczna do zabezpieczenia należności izby, pozostałe przedmioty zwraca się osobie opuszczającej izbę.
§  27.
W razie gdy należność określona w § 25 nie zostanie uiszczona w ciągu 7 dni od daty opuszczenia izby przez osobę doprowadzoną, należy wszcząć egzekucję tych należności na podstawie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych, stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 1957 r. w sprawie poruczenia niektórym wierzycielom prowadzenia egzekucji administracyjnej przez zajęcie wynagrodzenia za pracę (Dz. U. z 1958 r. Nr 3, poz. 8).
§  28.
Traci moc rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 21 listopada 1956 r. w sprawie organizacji izb wytrzeźwień oraz sposobu ustalania opłat związanych z pobytem w tych izbach (Dz. U. Nr 57, poz. 264).
§  29.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK 6

CENNIK OPŁAT ZA POBYT I USŁUGI W IZBIE WYTRZEŹWIEŃ

1. Pobyt w izbie wytrzeźwień wraz z badaniem lekarskim i z przepisanymi ogólnymi usługami 220 zł
2. Zabiegi 30 zł
3. Dowiezienie osoby nietrzeźwej do izby wytrzeźwień 50 zł*)
4. Przywrócenie porządku i czystości po zanieczyszczeniu łóżka 50 zł
5. Przywrócenie porządku i czystości po zanieczyszczeniu sali 30 zł
6. Przywrócenie porządku i czystości po zanieczyszczeniu środka transportowego 30 zł
______

*) Stawkę określoną w pkt 3 stosuje się w przypadku dowiezienia osoby nietrzeźwej do izby wytrzeźwień środkiem transportowym nie będącym miejskim środkiem komunikacji.

1 § 2 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 7 sierpnia 1962 r. (Dz.U.62.52.256) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 października 1962 r.
2 § 2 ust. 2 pkt 5 dodany przez § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 7 sierpnia 1962 r. (Dz.U.62.52.256) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 października 1962 r.
3 § 10 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1973 r. (Dz.U.73.9.67) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 kwietnia 1973 r.
4 § 12 ust. 2 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 7 sierpnia 1962 r. (Dz.U.62.52.256) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 października 1962 r.
5 § 21 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 7 sierpnia 1962 r. (Dz.U.62.52.256) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 października 1962 r.
6 Załącznik zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 28 lutego 1973 r. (Dz.U.73.9.67) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 1 kwietnia 1973 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1961.21.104

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Izby wytrzeźwień.
Data aktu: 08/03/1961
Data ogłoszenia: 28/04/1961
Data wejścia w życie: 28/04/1961