Zm.: przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

USTAWA
z dnia 16 listopada 1960 r.
o zmianie przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Art.  1.

W ustawie z dnia 30 grudnia 1950 r. - Przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 58, poz. 528 z późniejszymi zmianami) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 3 ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) strona, dochodząca wynagrodzenia szkód wynikłych z wypadku przy pracy albo choroby zawodowej, oraz strona, dochodząca od zakładu pracy należności ze stosunku pracy,";

2)
w art. 5 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Przepisy ustępu poprzedzającego stosuje się odpowiednio w sprawach wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 2-6.";

3)
w art. 13:
a)
w ust. 1 ostatnie zdanie otrzymuje brzmienie: "Jeżeli pismo wniosła osoba zamieszkała za granicą nie mająca w kraju przedstawiciela, termin do uiszczenia opłaty wynosi 1 miesiąc, a w zależności od okoliczności może być odpowiednio przedłużony.",
b)
dodaje się nowy ust. 4 w brzmieniu:

"4. Nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z jego treści wynika, że podlega ono odrzuceniu.";

4)
art. 14 otrzymuje brzmienie:

"Art. 14. 1. Przepisy art. 13 ust. 1 stosuje się odpowiednio także wówczas, gdy w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu sprawy, dokonanego przez sąd z urzędu przed nadaniem sprawie biegu lub wskutek zmiany albo rozszerzenia żądania, należy uiścić opłatę wyższą od uiszczonej.

2. Jeżeli wymiar opłaty w kwocie wyższej od uiszczonej nastąpił z innych przyczyn aniżeli wymienione w ust. 1, nieuiszczenie przez stronę dodatkowej opłaty w terminie zakreślonym nie wstrzymuje biegu postępowania, a nie uiszczona opłata podlega ściągnięciu z urzędu od strony obowiązanej do jej uiszczenia.";

5)
w art. 16:
a)
w ust. 2 wyrazy "co do zwrotu pisma" zastępuje się wyrazami "co do odrzucenia pisma",
b)
w ust. 3 skreśla się wyrazy "lub uiszczenia należnej opłaty";
6)
w art. 18 ust. 3 dodaje się na końcu zdanie w brzmieniu:

"Jednakże złożenie zażalenia na wymiar opłaty nie wstrzymuje obowiązku uiszczenia żądanej opłaty.";

7)
w art. 27 treść ust. 2 i 3 oznacza się jako ust. 2, któremu nadaje się brzmienie:

"2. Cały wpis stosunkowy wynosi:

1) przy wartości przedmiotu sprawy do 1.500 zł włącznie - 4%,

2) przy wartości przedmiotu sprawy od 1.500 zł do 3.000 zł włącznie: od pierwszych 1.500 zł - 60 zł, a od nadwyżki - 4 1/2%,

3) przy wartości przedmiotu sprawy od 3.000 zł do 5.000 zł włącznie: od pierwszych 3.000 zł - 128 zł, a od nadwyżki - 5%,

4) przy wartości przedmiotu sprawy ponad 5.000 zł: od pierwszych 5.000 zł - 228 zł, a od nadwyżki - 5 1/2%.";

8)
po art. 27 dodaje się nowy art. 271 w brzmieniu:

"Art. 271. 1. Jednostka gospodarki uspołecznionej dochodząca od pracownika wynagrodzenia wyrządzonej przez niego szkody uiszcza wpis stosunkowy wynoszący:

1) przy wartości przedmiotu sprawy do 30.000 zł włącznie - 3%,

2) przy wartości przedmiotu sprawy od 30.000 zł do 90.000 zł włącznie: od pierwszych 30.000 zł - 900 zł, a od nadwyżki - 2%,

3) przy wartości przedmiotu sprawy ponad 90.000 zł: od pierwszych 90.000 zł - 2.100 zł, a od nadwyżki - 1%.

2. Różnicę pomiędzy wpisem stosunkowym przewidzianym w przepisach art. 27 a wpisem uiszczonym przez jednostkę gospodarki uspołecznionej stosownie do przepisów ustępu poprzedzającego ściąga się z urzędu od przeciwnika, biorąc za podstawę wysokość sumy od niego zasądzonej.";

9)
w art. 28:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Jeżeli przepisy ustawy niniejszej nie stanowią inaczej, przewodniczący określa tymczasowy wpis w sprawach o roszczenia niemajątkowe w wysokości od 50 zł do 500 zł, a w sprawach o roszczenia majątkowe, w których wartość przedmiotu sprawy w chwili jej wytoczenia nie da się określić - w wysokości od 50 zł do 1.000 zł.",

b)
w ust. 4 dodaje się na końcu zdanie w brzmieniu: "Do osób zamieszkałych za granicą stosuje się odpowiednio przepisy art. 13 ust. 1.";
10)
w art. 29 kwotę "10 zł" zastępuje się kwotą "50 zł", ponadto kropkę zastępuje się przecinkiem oraz dodaje się wyrazy "a w przypadkach, w których pobiera się ułamkową część wpisu stosunkowego - mniej aniżeli 30 zł.";
11)
art. 32 skreśla się;
12)
w art. 33 wyraz "tygodniowym" zastępuje się wyrazem "miesięcznym";
13)
w art. 38:
a)
dotychczasową treść art. 38 oznacza się jako ust. 1 tego artykułu,
b)
w pkt 2 wyrazy "budynkiem sądowym" zastępuje się wyrazami "siedzibą sądu", skreśla się na końcu przecinek i dodaje się wyrazy "oraz ryczałt należny im za dokonywanie oględzin w sprawach dotyczących nieruchomości rolnych położonych poza miejscowością będącą siedzibą sądu,";
c)
w pkt 3 dodaje się na końcu wyrazy "oraz kuratorów ustanowionych w poszczególnych sprawach",
d)
dodaje się nowy ust. 2 w brzmieniu:

"2. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Pracy i Płac określi w drodze rozporządzenia stawki ryczałtu przysługującego osobom wymienionym w ust. 1 pkt 2 za dokonanie oględzin i stawki należności kuratorów oraz warunki przyznawania i wypłaty tego ryczałtu i należności.";

14)
w art. 41:
a)
pkt 3 otrzymuje brzmienie:

"3) wniosku o należności alimentacyjne, zgłoszonego w sprawie o unieważnienie małżeństwa lub o rozwód.",

b)
dotychczasowe pkt 3-6 otrzymują kolejną numerację 4-7;
15)
w art. 43 w ust. 1 skreśla się pkt 3;
16)
w art. 47 kwoty "200 zł" i "2.000 zł" zastępuje się odpowiednio kwotami "300 zł" i "3.000 zł", wyraz "strony" zastępuje się wyrazem "stron" oraz skreśla się wyrazy "obowiązanej do zapłaty wpisu.";
17)
po art. 47 dodaje się nowy art. 471 w brzmieniu:

"Art. 471. Od powództwa o zniesienie wspólności ustawowej pobiera się wpis w kwocie od 50-500 zł. Przy ostatecznym określeniu wpisu sąd powinien mieć na względzie stan majątkowy stron.";

18)
w art. 48:
a)
pkt 1 otrzymuje brzmienie:

"1) od powództwa i rewizji w sprawie o ochronę zakłóconego lub przywrócenie utraconego posiadania - 200 zł,

od sprzeciwu od wyroku zaocznego i zgłoszenia interwencji ubocznej w tej sprawie - 100 zł,

od zażalenia w tej sprawie - 50 zł.",

b)
w pkt 2 kwotę "100 zł" zastępuje się kwotą "200 zł",
c)
w pkt 3 kwotę "30 zł" zastępuje się kwotą "50 zł",
d)
w pkt 4 kwotę "10 zł" zastępuje się kwotą "30 zł";
19)
po art. 48 dodaje się nowy art. 481 w brzmieniu:

"Art. 481. Od wniosku o zabezpieczenie dowodów pobiera się wpis w kwocie od 50-500 zł. Przy ostatecznym określeniu wpisu sąd powinien mieć na względzie ilość dowodów objętych wnioskiem o zabezpieczenie i czas trwania czynności.";

20)
w art. 49 skreśla się kropkę i dodaje się wyrazy "przed ukończeniem postępowania w pierwszej instancji. W razie pojednania się stron w toku postępowania rewizyjnego zwraca się połowę wpisu.";
21)
w art. 58:
a)
w pkt 1 i 2 kwoty "20 zł" zastępuje się kwotami "50 zł",
b)
w pkt 3 lit. a) kwotę "20 zł" zastępuje się kwotą "30 zł",
c)
w pkt 3 lit. b) kwotę "30 zł" zastępuje się kwotą "50 zł",
d)
w pkt 3 lit. c) kwotę "60 zł" zastępuje się kwotą "100 zł",
e)
w pkt 4 kwotę "50 zł" zastępuje się kwotą "200 zł";
22)
w art. 59 kwotę "30 zł" zastępuje się kwotą "50 zł";
23)
w art. 60 kwotę "30 zł" zastępuje się kwotą "50 zł";
24)
w art. 63 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Od wniosku o zniesienie współwłasności powstałej po ustaniu wspólności ustawowej pobiera się 1/5 części wpisu stosunkowego od wartości mienia podlegającego podziałowi. Jednakże od takiego wniosku pobiera się 1/10 wpisu, jeżeli wniosek zawiera zgodne wskazanie sposobu podziału lub zgodne żądanie sprzedaży podlegającego podziałowi mienia z licytacji.";

25)
w art. 72 kwoty "20 zł" i "150 zł" zastępuje się kwotami "100 zł" i "500 zł";
26)
w art. 76 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 tego artykułu i dodaje się nowy ust. 2 w brzmieniu:

"2. Wpis stosunkowy przewidziany w artykułach poprzedzających pobiera się odrębnie od wniosku o wpis każdego poszczególnego prawa, chociażby wpis dwu lub więcej praw miał być dokonany na tej samej podstawie prawnej.";

27)
w art. 77:
a)
w ust. 1 kwotę "50 zł" zastępuje się kwotą "100 zł", a pkt 6 otrzymuje brzmienie:

"6) wniosku o połączenie nieruchomości w jednej księdze lub o wydzielenie do nowej księgi pewnej części nieruchomości, budynku stanowiącego odrębną nieruchomość lub lokalu stanowiącego przedmiot odrębnej własności.",

b)
dodaje się nowy ust. 3 w brzmieniu:

"3. Jeżeli połączenie nieruchomości w jednej księdze lub wydzielenie do nowej księgi części nieruchomości, budynku lub lokalu następuje w związku z nabyciem prawa własności, wpis stały przewidziany w ust. 1 pkt 6 pobiera się niezależnie od opłaty za wpis prawa własności.";

28)
w art. 78 kwotę "30 zł" zastępuje się kwotą "100 zł";
29)
w art. 82 w ust. 2 skreśla się wyrazy "w naturze";
30)
art. 83 otrzymuje brzmienie:

"Art. 83. 1. Wpis stały wynosi od:

1) wniosku o stwierdzenie praw do spadku -100 zł; wpis ten pobiera się także od stwierdzenia praw do spadku w toku postępowania o dział spadku,

2) oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku - 50 zł,

3) oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych przyjęcia lub odrzucenia spadku albo zapisu - 180 zł,

4) wniosku o oddzielenie spadku od majątku spadkobiercy oraz wniosku o przeprowadzenie likwidacji spadku - 250 zł.

2. Wnioski o otwarcie i ogłoszenie testamentu, jak również dokonanie tych czynności przez sąd z urzędu wolne są od wpisu.";

31)
w art. 84 w ust. 1 pkt 4 kwotę "1.500 zł" zastępuje się kwotą "2.000 zł";
32)
w art. 90 kwotę "20 zł" zastępuje się kwotą "50 zł";
33)
w art. 92:
a)
w pkt 1 kwotę "100 zł" zastępuje się kwotą "300 zł",
b)
w pkt 2 kwotę "50 zł" zastępuje się kwotą "100 zł",
c)
w pkt 3 kwotę "20 zł" zastępuje się kwotą "50 zł";
34)
w art. 94 w pkt 3 kwoty "100 zł" i "6.000 zł" zastępuje się odpowiednio kwotami "300 zł" i "10.000 zł";
35)
w art. 100 kwotę "20 zł" zastępuje się kwotą "50 zł";
36)
w art. 102 w pkt 2 kwoty "100 zł" i "7.500 zł" zastępuje się kwotami "300 zł" i "10.000 zł";
37)
w art. 111:
a)
w ust. 1 kwotę "100 zł" zastępuje się kwotą "300 zł",
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Od rewizji nadzwyczajnej złożonej w interesie strony i na skutek jej podania pobiera się od tej strony wpis w takiej wysokości jak od rewizji. Wpis ten podlega ściągnięciu z urzędu.";

38)
w art. 113 w ust. 1 po wyrazach "kosztów sądowych" dodaje się wyrazy "i grzywien".
Art.  2.

W ustawie z dnia 21 stycznia 1956 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa (Dz. U. Nr 4, poz. 11) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 3 § 2 dodaje się na końcu zdanie: "Koszty związane z wykonaniem postanowień prokuratora o zabezpieczeniu roszczeń o naprawienie szkody uiszcza strona, na rzecz której nastąpiło zabezpieczenie.";
2)
w art. 18 dotychczasową treść oznacza się jako § 1 tego artykułu i dodaje się nowy § 2 w brzmieniu:

"§ 2. Ministrowie Sprawiedliwości i Finansów określą w drodze rozporządzenia zasady i sposób uiszczania kosztów związanych z wykonaniem postanowień prokuratora lub sądu o zabezpieczeniu kar i roszczeń odszkodowawczych (art. 3 i 4) oraz kosztów związanych z wykonaniem przepadku majątku."

Art.  3.

Upoważnia się Ministra Sprawiedliwości do ogłoszenia w Dzienniku Ustaw jednolitego tekstu ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. - Przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 58, poz. 528, z 1953 r. Nr 14, poz. 56 oraz z 1958 r. Nr 13, poz. 56 i Nr 18, poz. 75), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych niniejszą ustawą i z zastosowaniem ciągłej numeracji działów, rozdziałów, artykułów, ustępów i punktów.

Art.  4.

W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy pobiera się koszty sądowe w dotychczasowej wysokości aż do ukończenia postępowania w instancji, a w sprawach z zakresu postępowania niespornego - aż do ukończenia samodzielnej części postępowania.

Art.  5.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od jej ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1960.51.298

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Data aktu: 16/11/1960
Data ogłoszenia: 24/11/1960
Data wejścia w życie: 25/12/1960