Państwowa służba geodezyjna i kartograficzna.

DEKRET
z dnia 13 czerwca 1956 r.
o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej. *

Art.  1.

Państwowa służba geodezyjna i kartograficzna powołana jest do wykonywania zadań z zakresu geodezji i kartografii dla potrzeb gospodarki narodowej.

Art.  2.
1.
Organami państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej są: Centralny Urząd Geodezji i Kartografii oraz resortowe służby geodezyjne.
2.
Rada Ministrów może przekazać wykonywanie określonych zadań służby geodezyjnej prezydiom rad narodowych.
Art.  3.
1.
Centralny Urząd Geodezji i Kartografii, zwany dalej "Centralnym Urzędem", podlega Prezesowi Rady Ministrów.
2.
Na czele Centralnego Urzędu stoi Prezes. Prezesa i wiceprezesa Centralnego Urzędu powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów.
Art.  4.

Centralny Urząd powołany jest do:

1)
wykonywania robót kartograficznych oraz geodezyjnych o znaczeniu ogólnopaństwowym, a w miarę potrzeby - innych robót geodezyjnych,
2)
koordynowania i kontrolowania fachowej działalności państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej.
Art.  5.
1.
Szczegółowy zakres działania Centralnego Urzędu określi Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.
2.
Prezes Rady Ministrów może przekazać Prezesowi Centralnego Urzędu swoje uprawnienia w stosunku do podległych Centralnemu Urzędowi zakładów i przedsiębiorstw.
Art.  6.
1.
Resortowe służby geodezyjne, zwane dalej "służbami resortowymi", działają w tych resortach, których potrzeby gospodarcze w zakresie robót geodezyjnych związanych z zadaniami danego resortu uzasadniają utworzenie wymienionych służb.
2.
Zakres działania służb resortowych określi Rada Ministrów w drodze rozporządzenia.
3.
Organizację i zakres działania jednostek służby resortowej ustalają właściwi ministrowie w porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu.
Art.  7.

Prezes Centralnego Urzędu może na wniosek właściwego ministra wyrazić zgodę na wykonywanie określonego rodzaju robót geodezyjnych przez fachowe jednostki nie wymienione w art. 2.

Art.  8.
1.
Przepisy techniczne o wykonywaniu robót kartograficznych oraz geodezyjnych o znaczeniu ogólnopaństwowym, a także przepisy techniczne o zasadach wykonywania innych robót geodezyjnych wydaje Prezes Centralnego Urzędu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.
2.
Przepisy techniczne w zakresie robót geodezyjnych wykonywanych dla potrzeb resortu wydaje właściwy minister w porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu.
Art.  9.
1.
Wykonawca robót geodezyjnych i kartograficznych obowiązany jest zgłosić je przed przystąpieniem do ich wykonania, a po wykonaniu robót przekazać sporządzone materiały właściwym organom państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej.
2.
Prezes Centralnego Urzędu w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami określi:
1)
tryb zgłaszania robót geodezyjnych i kartograficznych oraz przekazywania materiałów powstałych w wyniku tych robót,
2)
organy państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej właściwe do zgłaszania robót oraz przekazywania i przechowywania materiałów,
3)
rodzaje robót i materiałów nie podlegających zgłaszaniu i przekazywaniu,
4)
tryb przekazywania znaków geodezyjnych.
Art.  10.
1.
Osoby wykonujące roboty geodezyjne i kartograficzne uprawnione są do:
1)
wstępowania na grunty i budowle objęte pomiarem,
2)
usuwania przeszkód uniemożliwiających wykonanie czynności pomiarowych.
2.
Organy państwowej służby geodezyjnej i kartograficznej uprawnione są ponadto do nieodpłatnego umieszczania znaków geodezyjnych na gruntach i budynkach oraz wykonywania wszelkich czynności z tym związanych.
3.
Przepis ust. 1 pkt 2 nie ma zastosowania do drzew i krzewów podlegających ochronie, do budowli zabytkowych oraz do obiektów, w których dokonanie zmian wymaga zezwolenia właściwych organów, a także budynków, których doprowadzenie do stanu użytkowego powodowałoby koszty większe niż koszty pomiarów dodatkowych.
Art.  11.
1.
Szkody, które powstały w nieruchomości lub jej części podczas wykonywania pomiarów geodezyjnych, powinny być naprawione przez doprowadzenie nieruchomości do stanu użytkowego z uwzględnieniem potrzeb gospodarki planowej.
2.
Za szkody w plonach i drzewostanie przysługuje odszkodowanie w gotówce.
3.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady i tryb ustalania odszkodowania oraz naprawiania szkód.
Art.  12.
1.
Właściciel nieruchomości lub osoba, w której władaniu znajduje się nieruchomość, mają obowiązek chronienia znaków geodezyjnych umieszczonych na tej nieruchomości, a w razie zniszczenia lub uszkodzenia znaku - obowiązek niezwłocznego zawiadomienia o tym prezydium rady narodowej (gromadzkiej, osiedla, dzielnicowej, miejskiej).
2.
Nadzór nad ochroną znaków geodezyjnych sprawują prezydia właściwych rad narodowych.
Art.  13.
1.
Znaki państwowej sieci geodezyjnej zakłada, konserwuje i odtwarza Centralny Urząd. Znaki lokalnych osnów geodezyjnych konserwują i odtwarzają prezydia powiatowych rad narodowych (rad narodowych miast stanowiących powiaty).
2.
Prezes Centralnego Urzędu może w porozumieniu z właściwymi ministrami przekazać resortowej służbie konserwację i odtwarzanie znaków geodezyjnych na terenach znajdujących się w administracji jednostek poszczególnych resortów.
Art.  14.

Materiały geodezyjne i kartograficzne podlegające przekazaniu w myśl art. 9, a nie przekazane do dnia wejścia w życie niniejszego dekretu, podlegają przekazaniu w trybie i zakresie określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 9.

Art.  15.
1.
Przepisy art. 4-9 i 14 nie mają zastosowania do organów wojskowych wykonujących roboty geodezyjne i kartograficzne oraz do innych wykonawców działających na zlecenie tych organów.
2.
Na terenach będących w zarządzie organów wojskowych oraz na terenach każdorazowo przez nie zastrzeżonych wszelkie prace geodezyjne mogą być wykonywane tylko przez te organy albo przez wykonawców działających na ich zlecenie lub za ich zezwoleniem.
3.
W zakresie robót geodezyjnych i kartograficznych wykonywanych przez organy wymienione w ust. 1 uprawnienia Prezesa Centralnego Urzędu wynikające z przepisów niniejszego dekretu przechodzą odpowiednio na Ministra Obrony Narodowej lub Ministra Spraw Wewnętrznych albo na organy przez nich upoważnione.
Art.  16.

Kto usuwa lub uszkadza znak geodezyjny - podlega karze aresztu do 6 miesięcy lub grzywny.

Art.  17.
1.
Kto bezprawnie wykonuje roboty geodezyjne lub kartograficzne bądź nie zgłasza tych robót przed przystąpieniem do ich wykonywania lub po wykonaniu tych robót nie przekazuje sporządzonych materiałów właściwym organom - podlega karze grzywny do 3.000 zł.
2.
Tej samej karze podlega, kto uniemożliwia lub utrudnia wykonanie tych robót, nieumyślnie usuwa lub uszkadza znak geodezyjny albo wbrew obowiązkowi nie zawiadamia o zniszczeniu lub uszkodzeniu znaku geodezyjnego.
3.
Orzekanie w sprawach wymienionych w ust. 1 i 2 następuje w trybie przepisów o orzecznictwie karno-administracyjnym.
Art.  18. 1

Sprawy rozgraniczenia nieruchomości oraz ewidencji gruntów i budynków - bez względu na ich przeznaczenie - należą do właściwości:

1)
Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w odniesieniu do obszarów miast,
2)
Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej w odniesieniu do obszarów gmin.
2.
Sprawy podziału nieruchomości należą do właściwości:
1)
Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w odniesieniu do gruntów zabudowanych i gruntów przeznaczonych na cele zabudowy,
2)
Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej w odniesieniu do pozostałych gruntów.
Art.  19.

Przepisy dekretu dotyczące ministrów stosuje się odpowiednio do kierowników urzędów centralnych.

Art.  20.
1.
Tracą moc:
1)
dekret z dnia 24 kwietnia 1952 r. o państwowej służbie geodezyjnej i kartograficznej (Dz. U. Nr 24, poz. 162),
2)
przepisy art. 33 i 115 prawa górniczego (Dz. U. z 1955 r. Nr 10, poz. 65).
2.
W art. 112 ust. 2 prawa górniczego skreśla się wyrazy "sposób i".
3.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszego dekretu zachowują moc dotychczasowe przepisy.
Art.  21.

Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

*Z dniem 1 grudnia 1956 r. uprawnienia Prezesa Rady Ministrów i Prezesa Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii wynikające z nin. dekretu przechodzą do zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 listopada 1956 r. w sprawie właściwości niektórych naczelnych organów administracji państwowej (Dz.U.56.54.249), zaś sprawy objęte zakresem działania Centralnego Urzędu Geodezji i Kartografii przechodzą do właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych, na podstawie § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia.
1 Art. 18:

- zmieniony przez art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o utworzeniu urzędu Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej (Dz.U.83.44.200) z dniem 1 sierpnia 1983 r.

- zmieniony przez art. 3 ustawy z dnia 23 października 1987 r. o zmianach w zakresie działania niektórych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej (Dz.U.87.33.180) z dniem 24 października 1987 r.

- zmieniony przez art. 3 ustawy z dnia 13 lipca 1988 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U.88.24.170) z dniem 20 lipca 1988 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1956.25.115

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Państwowa służba geodezyjna i kartograficzna.
Data aktu: 13/06/1956
Data ogłoszenia: 30/06/1956
Data wejścia w życie: 30/06/1956