Higiena pracy w zakładach wytwarzających papę smołowcową i używających paku i smoły pogazowej przy produkcji.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRÓW PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ ORAZ ZDROWIA
z dnia 1 czerwca 1953 r.
w sprawie higieny pracy w zakładach wytwarzających papę smołowcową i używających paku i smoły pogazowej przy produkcji.

Na podstawie art. 2 ust. 1 lit. a) i ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U z 1928 r. Nr 35 poz. 325 i z 1950 r. Nr 36, poz. 330) oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zapobieganiu chorobom zawodowym i ich zwalczaniu (Dz. U. Nr 78, poz. 676) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie niniejsze dotyczy higieny pracy w zakładach wytwarzających papę smołowcową i używających paku i smoły pogazowej przy produkcji.
§  2.
Do pracy przy transporcie i stosowaniu paku mogą być dopuszczone osoby po uprzednim zbadaniu ich przez lekarza przemysłowego; badanie lekarskie powinno uwzględnić również uczulenie osobnicze.
§  3.
Pracownicy przed dopuszczeniem do pracy powinni być dokładnie pouczeni przez kierownictwo zakładu pracy o tym, jak należy pracować przy paku, aby uniknąć schorzeń zawodowych.
§  4.
Pomieszczenia pracy nie mogą znajdować się w szopach ani w budynkach prowizorycznych.
§  5.
Pomieszczenia pracy powinny być zaopatrzone w urządzenia przewietrzające, zapewniające odprowadzanie oparów i dymów, jak również dopływ czystego powietrza. Pomieszczenia te powinny mieć wystarczający dopływ rozproszonego światła dziennego, wyłączający bezpośrednie działanie promieni słonecznych, a w porze ciemnej powinny mieć dostateczne oświetlenie sztuczne.
§  6.
Pomieszczenia pracy powinny być w porze zimnej równomiernie ogrzane.
§  7.
Pak powinien być transportowany w opakowaniu w beczkach blaszanych lub drewnianych albo w postaci gotowej płynnej masy impregnacyjnej w cysternach.
§  8.
Pak na terenie zakładu pracy powinien być składowany w przeznaczonych na ten cel pomieszczeniach. Składanie paku luzem na podwórzu jest zabronione.
§  9.
Prace narażające na działanie paku przy rozbijaniu i przenoszeniu powinny być dokonywane po zachodzie słońca i powinny być zakończone w takim czasie, aby pracownicy mieli możność dokładnego obmycia się przed wschodem słońca.
§  10.
Prace narażające na działanie pyłu paku należy wykonywać w kombinezonach pyłoszczelnych i w bieliźnie, dostarczanej przez zakład pracy. Przy pracach tych należy nakładać na głowę i ramiona kaptur, a na ręce rękawice brezentowe. Oczy należy chronić okularami w oprawie z osłonami bocznymi ściśle przylegającymi do twarzy.
§  11.
1.
W razie narażenia nie okrytych części ciała na działanie pyłu paku pracownicy powinni używać dostarczonej im przez zakład pracy pasty ochronnej o następującym składzie:

żelatyna biała - 2 g,

krochmal pszenny - 5 g,

płyn Burowa - 15 g,

gliceryna - 54 g,

tlenek cynku - 3 g,

glina biała lub czerwona - 25 g,

ochra - 0,4 g

lub innej o podobnym działaniu.

2.
W przypadkach znacznego narażenia na działanie pyłu paku należy nacierać skórę pastą zawierającą węgiel aktywowany zmieszany w równych częściach z gliceryną.
3.
Pasty określone w ust. 1 i w ust. 2 należy zmywać po pracy ciepłą wodą.
§  12.
Pak i materiały izolacyjne zawierające pak należy przy załadowywaniu i wyładowywaniu zlewać wodą. Wagony i środki transportowe po wyładowaniu paku należy dokładnie zmyć wodą.
§  13.
Załadowywanie paku do kotłów do topienia masy impregnacyjnej powinno być zmechanizowane.
§  14.
Pomieszczenie do topienia masy impregnacyjnej powinno być oddzielone od innych pomieszczeń pracy.
§  15.
Kotły do topienia masy impregnacyjnej powinny być szczelnie obudowane i zaopatrzone w skutecznie działające wyciągi kominowe lub inne urządzenia wyciągowe.
§  16.
Zanurzanie tektury do wanny powinno być zmechanizowane. Do czasu zmechanizowania wanny powinny być zaopatrzone w osłony zapobiegające pryskaniu.
§  17.
Pracownicy zatrudnieni przy kotle i wannie powinni używać ochronnych rękawic. Do smarowania odkrytych części ciała, narażonych na pryskanie, pracownicy powinni otrzymywać pasty ochronne lub lanolinę.
§  18.
Posypywanie papy piaskiem lub talkiem powinno odbywać się w sposób zmechanizowany, przy pomocy urządzeń zhermetyzowanych.
§  19.
1.
Na każdych 5 pracowników jednej zmiany powinna przypadać jedna umywalka z ciepłą wodą. Ponadto powinna być urządzona sala natryskowa, w której na każdych 5 pracowników jednej zmiany powinno przypadać do najmniej 1 sitko natryskowe.
2.
Do wstępnego zmywania ze skóry smoły i paku należy używać olejów roślinnych.
§  20.
Każdy pracownik powinien otrzymywać ręcznik do własnego użytku, zmieniany nie rzadziej niż co 3 dni, oraz mydło.
§  21.
Szatnia na odzież specjalną powinna być oddzielona od szafki na odzież osobistą.
§  22.
Odzież specjalna, bielizna, rękawice i kaptury powinny być prane, czyszczone i naprawiane przez zakład pracy i codziennie zmieniane na czyste.
§  23.
Pracownicy powinni być pod stałą opieką lekarską. Zakłady pracy stosujące pak powinny posiadać stałego lekarza przemysłowego. Lekarz powinien prowadzić karty zdrowia pracowników. Badania lekarskie powinny odbywać się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, o ile lekarz przemysłowy nie zarządzi badań częściej. Przeglądu stanu zdrowia lekarz powinien dokonywać co najmniej raz na miesiąc. Lekarz przemysłowy kieruje pracownika w razie potrzeby na badania specjalistyczne do ośrodka badań chorób zawodowych.
§  24.
Tekst niniejszego rozporządzenia powinien być wywieszony w pomieszczeniach pracy w miejscu widocznym.
§  25.
Dla istniejących w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zakładów pracy, określonych w § 1, odracza się stosowanie następujących przepisów:

§§ 4, 5, 6, 7, 8, 13, 15, 18, 19 ust. 1 i § 21 na okres trzech lat,

§§ 9, 14 i 16 - na okres dwóch lat.

§  26.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1953.35.151

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Higiena pracy w zakładach wytwarzających papę smołowcową i używających paku i smoły pogazowej przy produkcji.
Data aktu: 01/06/1953
Data ogłoszenia: 17/07/1953
Data wejścia w życie: 17/07/1953