Wykonanie dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla ofiar wrogów demokratycznego ustroju Polski.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 26 marca 1953 r.
w sprawie wykonania dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla ofiar wrogów demokratycznego ustroju Polski.

Na podstawie art. 8 ust. 2 i art. 9 dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla ofiar wrogów demokratycznego ustroju Polski (Dz. U. z 1947 r. Nr 28, poz. 121 i z 1949 r. Nr 55, poz. 435) w brzmieniu ustalonym dekretem z dnia 25 marca 1953 r. o zniesieniu powiatowych i wojewódzkich komisji kwalifikacyjnych przy prezydiach rad narodowych oraz Głównej Komisji Kwalifikacyjnej przy Radzie Państwa (Dz. U. Nr 21, poz. 79) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Powołane w rozporządzeniu niniejszym artykuły bez bliższego określenia oznaczają artykuły dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla ofiar wrogów demokratycznego ustroju Polski (Dz. U. z 1947 r. Nr 28, poz. 121 i z 1949 r. Nr 55, poz. 435) w brzmieniu ustalonym dekretem z dnia 25 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 79).
2.
Użyty w rozporządzeniu niniejszym wyraz "prezydium" bez bliższego określenia oznacza prezydium wojewódzkiej rady narodowej (Rady Narodowej m.st. Warszawy i m. Łodzi).
§  2.
1.
Podanie o przyznanie zasiłku wnosi się do prezydium właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby, ubiegającej się o pomoc i zasiłek.
2.
Podanie powinno zawierać dane dotycząca czasu i okoliczności, w jakich nastąpiło uszkodzenie zdrowia osoby ubiegającej się o zasiłek i pomoc, jeżeli zaś o zasiłek i pomoc ubiega się osoba pozostała po zmarłym - dane dotyczące czasu i okoliczności śmierci a także stosunku, w jakim do zmarłego pozostaje osoba ubiegająca się o zasiłek i pomoc.
3.
Dane wymienione w ust. 2 powinny być podane z powołaniem się na odpowiednie dowody.
§  3.
Stosunek do zmarłego osoba pozostała powinna udowodnić odpowiednimi dokumentami lub zeznaniami świadków.
§  4.
1.
Prezydium przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy zachodzą warunki do przyznania zasiłku i pomocy.
2.
Jeżeli zachodzi potrzeba przesłuchania świadka na okoliczności, mające znaczenie przy przyznaniu pomocy lub zasiłku, prezydium zwraca się do właściwego sądu o przesłuchanie świadka, podając okoliczności, na jakie świadek powinien być przesłuchany.
§  5.
1.
Stopień utraty zdolności do pracy zarobkowej z powodu uszkodzenia zdrowia, uprawniającego do zasiłku i pomocy (art. 1), prezydium ustala na podstawie opinii lekarza-referenta inwalidzkiej komisji rewizyjno-lekarskiej, działającej na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 17 marca 1932 r. o zaopatrzeniu inwalidzkim (Dz. U. z 1945 r. Nr 22, poz. 131 z późniejszymi zmianami).
2.
W razie zakwestionowania w odwołaniu stopnia utraty zdolności do pracy zarobkowej, ustalonego w sposób przewidziany w ust. 1, prezydium zasięga opinii 2 lekarzy, członków inwalidzkiej komisji odwoławczej, działającej na podstawie wymienionego w ust. 1 przepisu ustawy o zaopatrzeniu inwalidzkim.
§  6.
W przypadku stwierdzenia czasowego uszkodzenia zdrowia ponowne ustalenie stopnia utraty zdolności do pracy zarobkowej następuje po upływie okresu czasu, na jaki został on ustalony w decyzji.
§  7.
1.
Osoba ubiegająca się o zasiłek obowiązana jest złożyć prezydium deklarację o stanie majątkowym i rodzinnym, potwierdzoną przez prezydium gminnej lub miejskiej (dzielnicowej) rady narodowej.
2.
Osoba uprawniona do pobierania zasiłków jest obowiązana do przedstawiania deklaracji, wymienionej w ust. 1, na każde żądanie prezydium.
3.
Niezłożenie deklaracji w ciągu 6 tygodni może spowodować zawieszenie postępowania lub wypłaty zasiłku na czas do złożenia deklaracji.
§  8.
1.
Prezydium decyduje w sprawach zasiłków i pomocy oraz zwrotu kwot nienależnie pobranych. Decyzję doręcza się osobie zainteresowanej za pokwitowaniem z pouczeniem co do trybu odwołania.
2.
Jeżeli na podstawie decyzji prezydium służy osobie zainteresowanej prawo do pomocy, przesyła się jej - łącznie z decyzją - dowód uprawnienia.
§  9.
Od decyzji prezydium służy odwołanie do Ministra Pracy i Opieki Społecznej w ciągu 2 tygodni, licząc od dnia doręczenia decyzji.
§  10.
1.
Zasiłki wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie przesłanej przez prezydium decyzji o przyznaniu zasiłku.
2.
zasiłki wypłaca się miesięcznie z góry.
§  11.
Do postępowania nie unormowanego niniejszym rozporządzeniem mają zastosowanie ogólne przepisy o postępowaniu administracyjnym.
§  12.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 17 stycznia 1946 r. w sprawie wykonania dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla wdów i sierot po ofiarach wrogów demokratycznego ustroju Polski (Dz. U. Nr 7, poz. 61) oraz
2)
rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 8 grudnia 1948 r. o trybie ustalania stopnia utraty zdolności do pracy zarobkowej ofiar wrogów demokratycznego ustroju Polski (Dz. U. Nr 62, poz. 483).
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1953.21.80

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie dekretu z dnia 13 listopada 1945 r. o zasiłkach i pomocy dla ofiar wrogów demokratycznego ustroju Polski.
Data aktu: 26/03/1953
Data ogłoszenia: 13/04/1953
Data wejścia w życie: 13/04/1953