Praca i szkolenie zawodowe młodocianych w zakładach pracy.

DEKRET
z dnia 2 sierpnia 1951 r.
o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych w zakładach pracy.

Na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 26 maja 1951 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 30, poz. 235) - Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje:
Art.  1.

Młodocianymi w rozumieniu niniejszego dekretu są osoby, które nie przekroczyły 18 lat życia.

Art.  2.
1.
Zatrudnianie osób, które nie ukończyły 16 lat życia, jest wzbronione.
2.
Rada Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych określi rodzaje zatrudnienia, zasady wynagrodzenia i inne warunki, w których wolno będzie przyjmować do pracy w celu przyuczenia do zawodu i późniejszego zatrudnienia osoby, które ukończyły 14 lat życia i nie przekroczyły 16 lat życia.
Art.  3.
1.
Czas pracy osób, o których mowa w art. 2, nie może przekroczyć 6 godzin na dobę i 36 godzin tygodniowo.
2.
Nie wolno zatrudniać młodocianych w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej.
3.
Zakaz pracy nocnej nie stosuje się do młodocianych płci męskiej w wieku powyżej lat 16 w przypadkach określonych przez Radę Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych.
Art.  4.
1.
Nie wolno zatrudniać młodocianych przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.
2.
Wykaz prac, wzbronionych młodocianym w wieku od lat 14 do lat 16 i w wieku powyżej lat 16, ustala Rada Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych.
Art.  5.

Zasady normowania pracy młodocianych, stanowiące podstawę ich wynagradzania, ustala Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych.

Art.  6.
1.
Przed przyjęciem do pracy młodociany podlega badaniu lekarskiemu celem stwierdzenia, czy może być zatrudniony przy danej pracy.
2.
Młodociani zatrudnieni podlegają badaniu lekarskiemu w okresach nie dłuższych niż co 6 miesięcy.
Art.  7.
1.
Nadzór nad przestrzeganiem przepisów o pracy i szkoleniu zawodowym młodocianych sprawują specjalni inspektorzy pracy młodocianych.
2.
Rada Ministrów po porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych określi zakres działania i organizację specjalnej inspekcji pracy młodocianych.
Art.  8.
1.
Zakłady pracy mają obowiązek organizować i prowadzić dla zatrudnionych młodocianych szkolenie indywidualne, grupowe lub brygadowe, obejmujące część praktyczną i niezbędne uzupełnienie wiadomości zawodowych teoretycznych.
2.
Szkolenie zawodowe, o którym mowa w ust. 1, zakończone będzie egzaminem na odpowiedni stopień kwalifikacyjny w określonym zawodzie. Egzamin przeprowadza zakładowa komisji egzaminacyjna.
3.
Sposób prowadzenia szkolenia w zakładach pracy oraz zasady powoływania i regulaminy zakładowych komisji egzaminacyjnych ustalają właściwi ministrowie w porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Szkolenia Zawodowego i za zgodą Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.
Art.  8a. 1

1.
Winni naruszenia przepisów niniejszego dekretu oraz przepisów wydanych na jego podstawie podlegają karze grzywny w wysokości od 50 zł do 1.000 zł.
2.
Orzekanie o karze określonej w ust. 1 następuje w trybie przepisów o orzecznictwie karno-administracyjnym.
Art.  9.

Do dnia 31 sierpnia 1952 r. pozostają w mocy dotychczasowe przepisy w odniesieniu do młodocianych pracowników, którzy w dniu wejścia w życie dekretu niniejszego są uczniami II klasy zasadniczej szkoły zawodowej lub III klasy państwowej szkoły przemysłowej bądź III klasy średniej szkoły zawodowej.

Art.  10.
1.
W zakresie, unormowanym niniejszym dekretem, tracą moc obowiązującą:
1)
przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowym (Dz. U. R. P. Nr 53, poz. 468 wraz z późniejszymi zmianami) oraz
2)
przepisy ustawy z dnia 2 lipca 1924 r. w przedmiocie pracy młodocianych i kobiet (Dz. U. R. P. Nr 65, poz. 636 wraz z późniejszymi zmianami) z zastrzeżeniem wynikającym z art. 9 niniejszego dekretu.
2.
Do czasu ustalenia wykazu prac na podstawie art. 4 ust. 2 zachowują w tym zakresie moc przepisy dotychczasowe.
Art.  11.

Wykonanie dekretu porucza się Prezesowi Rady Ministrów, przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i właściwym ministrom.

Art.  12.

Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Art. 8a dodany przez art. 19 dekretu z dnia 10 listopada 1954 r. o przejęciu przez związki zawodowe zadań w dziedzinie wykonywania ustaw o ochronie, bezpieczeństwie i higienie pracy oraz sprawowania inspekcji pracy (Dz.U.54.52.260) z dniem 1 grudnia 1954 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1951.41.311

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Praca i szkolenie zawodowe młodocianych w zakładach pracy.
Data aktu: 02/08/1951
Data ogłoszenia: 08/08/1951
Data wejścia w życie: 08/08/1951