Zm.: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 12 maja 1949 r.
zmieniające rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.

Na podstawie art. 2 ust. 7, art. 3 ust. 5 i art. 10 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17) zarządza się, co następuje:
§  1.
W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 62) zmienionym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 1948 r. (Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 170) wprowadza się zmiany następujące:
1)
użyte w rozporządzeniu wyrazy: "wojewódzka komisja" zastępuje się w odpowiednich przypadkach wyrazami: "Główna Komisja", wyrazy zaś: "przewodniczący wojewódzkiej komisji" wyrazami: "przewodniczący Głównej Komisji";
2)
tytuł działu I otrzymuje brzmienie:

"I Komisja do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw";

3)
§ 2 otrzymuje brzmienie:

"§ 2. Jako organ właściwych ministrów dla spraw przejmowania przedsiębiorstw na własność Państwa lub osób prawnych prawa publicznego tworzy się przy Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego Główną Komisję do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw, zwaną w dalszych postanowieniach niniejszego rozporządzenia Główną Komisją.";

4)
skreśla się §§ 3 i 4;
5)
§ 5 otrzymuje brzmienie:

"§ 5. Wydatki Głównej Komisji pokrywane są z budżetu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.";

6)
§ 6 otrzymuje brzmienie:

"§ 6. 1. W skład Głównej Komisji wchodzą: przewodniczący i jego zastępca, powołani przez Przewodniczącego Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów, oraz jako członkowie-delegaci wyznaczeni w liczbie 4 przez Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, po 2 przez Ministrów: Skarbu, Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Administracji Publicznej, po jednym przez Ministrów: Spraw Zagranicznych, Górnictwa i Energetyki, Przemysłu Ciężkiego, Przemysłu Lekkiego, Przemysłu Rolnego i Spożywczego, Handlu Wewnętrznego, Handlu Zagranicznego, Żeglugi, Komunikacji, Zdrowia, Leśnictwa, Budownictwa, Pracy i Opieki Społecznej, Poczt i Telegrafów oraz Kultury i Sztuki.

2. Ponadto w skład Głównej Komisji wchodzi 10 członków wyznaczonych przez Radę Państwa, 8 członków wyznaczonych przez Komisję Centralną Związków Zawodowych, 4 członków wyznaczonych przez Centralny Związek Spółdzielczy, 2 członków wyznaczonych przez Związek Samopomocy Chłopskiej oraz 2 członków wyznaczonych przez Izbę Przemysłowo-Handlową w Warszawie.

3. Władze i instytucje wyznaczające członków Głównej Komisji mogą również wyznaczyć ich zastępców.";

7)
skreśla się § 7;
8)
w § 8 ust. 3 i w § 9 ust. 3 wyrazy: "Prezesa Centralnego Urzędu Planowania" zastępuje się wyrazami: "Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego", a wyrazy: "Prezydium Krajowej Rady Narodowej" zastępuje się wyrazami: "Radę Państwa";
9)
skreśla się § 11;
10)
w § 12 skreśla się wyrazy: "lub wojewódzkiej komisji";
11)
skreśla się § 14;
12)
§ 15 otrzymuje brzmienie:

"§ 15. Główna Komisja rozpoznaje:

1) w zespole 7 członków (§ 8): sprawy, w których zgłoszone zostały prawa lub zarzuty;

2) w zespole odwoławczym (§ 9): odwołania od postanowień Głównej Komisji, wydanych w pierwszej instancji;

3) na plenarnym posiedzeniu: sprawy przekazane w trybie określonym w § 61.";

13)
§ 16 otrzymuje brzmienie:

"§ 16. Wszelkie władze, urzędy, instytucje państwowe i samorządowe, przedsiębiorstwa państwowe, wojewódzkie rady narodowe, osoby prawa publicznego, izby przemysłowo-handlowe, okręgowe komisje związków zawodowych oraz organizacje spółdzielcze mogą składać w Głównej Komisji wnioski o wszczęcie postępowania, dotyczącego przejścia lub przejęcia na własność Państwa lub osób prawnych prawa publicznego przedsiębiorstw, z wyłączeniem jednak przedsiębiorstw, określonych w § 30.";

14)
§ 17 otrzymuje brzmienie:

"§ 17. 1. Wszczęcie postępowania następuje z chwilą przedłożenia wniosków określonych w § 19.

2. Na podstawie wniosków (§ 16) Przewodniczący Głównej Komisji sporządza bezzwłocznie wykazy przedsiębiorstw, które przechodzą lub podlegają przejęciu na własność Państwa lub osób prawnych prawa publicznego.

3. Jeżeli wnioski określone w § 16 nasuwają zastrzeżenia lub wątpliwości, Przewodniczący Głównej Komisji może zarządzić dochodzenie celem wyjaśnienia stanu faktycznego lub skierować sprawę na posiedzenie niejawne celem ustalenia, czy przedsiębiorstwo podlega wpisaniu do wykazu.

4. Postanowienie Głównej Komisji ustalające, że przedsiębiorstwo nie podlega wpisaniu do wykazu, doręcza się wnioskodawcy, który w terminie 7-dniowym od daty doręczenia może wnieść odwołanie do zespołu odwoławczego Głównej Komisji.";

15)
skreśla się §§ 18, 19, 21, 22 i 23;
16)
§ 24 otrzymuje brzmienie:

"§ 24. 1. Przewodniczący Głównej Komisji ogłasza wykazy przedsiębiorstw (§ 17) w dzienniku urzędowym województwa, na którego terenie położone jest przedsiębiorstwo.

2. Jeżeli przedsiębiorstwo ma kilka zakładów pracy położonych na terenie różnych województw, ogłoszenie winno nastąpić w wojewódzkim dzienniku urzędowym, właściwym dla siedziby zarządu przedsiębiorstwa";

17)
w § 27 ust. 2 wyrazy: "Związki rewizyjne spółdzielni R. P." zastępuje się wyrazami: "Centralny Związek Spółdzielczy";
18)
w § 29 ust. 1 skreśla się wyrazy: "za pośrednictwem Przewodniczącego Głównej Komisji";
19)
w § 30 ust. 1 skreśla się pkt 3;
20)
w § 33 skreśla się w ust. 1 wyrazy: "lub Ministra Ziem Odzyskanych", a wyrazy: "Związek Rewizyjny Spółdzielni R. P." zastępuje się wyrazami: "Centralny Związek Spółdzielczy" oraz skreśla się ust. 2;
21)
w § 34 ust. 2 wyrazy: "15 dni" zastępuje się wyrazami: "5 dni";
22)
w § 35 lit. b) wyrazy: "(§ 19)" zastępuje się wyrazami: "(§ 16)";
23)
w § 37 ust. 1 lit. b) wyrazy: "wymienione w § 82" zastępuje się wyrazami: "wymienione w § 79";
24)
skreśla się §§ 39 i 44;
25)
tytuł rozdziału D działu II otrzymuje brzmienie: "Postanowienia Głównej Komisji.";
26)
skreśla się §§ 49, 50, 51, 52 i 54;
27)
§ 55 otrzymuje brzmienie:

"§ 55. Główna Komisja rozpatruje sprawy na posiedzeniach jawnych z wyjątkiem spraw określonych w § 15 pkt 3 i § 17 ust. 4, które rozpatrywane są na posiedzeniach niejawnych.";

28)
§ 56 otrzymuje brzmienie:

"§ 56. Przewodniczący Głównej Komisji zawiadamia pismem za zwrotnym poświadczeniem odbioru osoby, urzędy i instytucje, wymienione w § 35, oraz właściwego ministra o terminie jawnego posiedzenia zespołu Głównej Komisji.";

29)
skreśla się §§ 57 i 58;
30)
w § 59 ust. 2 skreśla się wyrazy: "właściwą wojewódzką komisję.";
31)
po § 59 wprowadza się nowy paragraf w brzmieniu:

"§ 59a. 1. Postanowienie Głównej Komisji określone w § 47 ust. 1 lit. b) upoważnia właściwego ministra do niezwłocznego objęcia przedsiębiorstwa w zarząd państwowy.

2. Ustanowiony w myśl ust. 1 zarząd państwowy wykonuje się zgodnie z przepisami dekretu z dnia 16 grudnia 1919 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67) wraz z późniejszymi zmianami.

3. W razie zmiany postanowienia Głównej Komisji przez zespół odwoławczy Głównej Komisji i skreślenia przedsiębiorstwa z wykazu, zarząd państwowy winien być uchylony w ciągu 2 miesięcy od daty ogłoszenia postanowienia o skreśleniu przedsiębiorstwa z wykazu (§ 64).";

32)
w § 61 skreśla się w ust. 1 wyrazy: "postanowienie wojewódzkiej komisji oraz" i ust. 3;
33)
w § 65 ust. 1 po wyrazach: "właściwy minister" wprowadza się wyrazy: "w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego"; skreśla się lit. c), zaś lit. d) i e) otrzymują oznaczenie c) i d);
34)
w § 67 wyrazy: "wymienione w §§ 16 i 19" zastępuje się wyrazami: "wymienione w § 16";
35)
§ 70 skreśla się;
36)
§ 75 ust. 2 otrzymuje brzmienie następujące:

"2. O ile do składników majątkowych przedsiębiorstwa włączone zostały przed dniem wejścia w życie ustawy składniki majątkowe innego przedsiębiorstwa lub stanowiące własność osoby nie podpadającej pod przepis art. 2 ust. 1 i 3 ustawy, należy o tym uczynić odpowiednią wzmiankę w protokole zdawczo-odbiorczym.";

37)
w § 75 ust. 3 wyraz: "wniesione" zastępuje się wyrazem: "włączone";
38)
w § 75a w zdaniu pierwszym ust. 2 po wyrazach: "i ustali" dodaje się wyrazy: "w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego";
39)
w § 77 wyrazy: "na podstawie § 27" zastępuje się wyrazami: "na podstawie § 26";
40)
§ 83 otrzymuje brzmienie:

"Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, Ministrom: Spraw Zagranicznych, Skarbu, Rolnictwa i Reform Rolnych, Administracji Publicznej, Górnictwa i Energetyki, Przemysłu Ciężkiego, Przemysłu Lekkiego, Przemysłu Rolnego i Spożywczego, Handlu Wewnętrznego, Handlu Zagranicznego, Żeglugi, Komunikacji, Zdrowia, Leśnictwa, Budownictwa, Pracy i Opieki Społecznej oraz Kultury i Sztuki".

§  2.
1.
Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wojewódzkie komisje do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw zaprzestają swojej działalności.
2.
Sprawy wszczęte przed wojewódzkimi komisjami do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw toczą się w dalszym ciągu przed Główną Komisją według przepisów niniejszego rozporządzenia.
3.
Wykazy przedsiębiorstw, co do których nie zostały w terminie zgłoszone zarzuty (§ 28), oraz nie zaskarżone w terminie postanowienia wojewódzkich komisji o przedstawieniu właściwemu ministrowi wniosków o wydanie orzeczenia o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa lub osób prawnych prawa publicznego - są podstawą orzeczeń właściwego ministra (§ 65).
§  3.
Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, Ministrom: Spraw Zagranicznych, Skarbu, Rolnictwa i Reform Rolnych, Administracji Publicznej, Górnictwa i Energetyki, Przemysłu Ciężkiego, Przemysłu Lekkiego, Przemysłu Rolnego i Spożywczego, Handlu Wewnętrznego, Handlu Zagranicznego, Żeglugi, Komunikacji, Zdrowia, Leśnictwa, Budownictwa, Pracy i Opieki Społecznej oraz Kultury i Sztuki.
§  4.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1949.29.212

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zm.: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa.
Data aktu: 12/05/1949
Data ogłoszenia: 13/05/1949
Data wejścia w życie: 13/05/1949