Przymusowe zagospodarowanie użytków rolnych.

DEKRET
z dnia 30 marca 1945 r.
o przymusowym zagospodarowaniu użytków rolnych.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Art.  1.
(1)
Celem zapewnienia wyżywienia ludności wprowadza się przymus zagospodarowania wszystkich gruntów, zdatnych pod uprawę rolną.
(2)
Przez zagospodarowanie należy rozumieć uprawę, siew, pielęgnację i zbiory.
Art.  2.

Posiadacze (właściciele, dzierżawcy i zarządcy) gruntów zdatnych pod uprawę (art. 1), obowiązani są zagospodarować je należycie w całości.

Art.  3.
(1)
Wszystkie użytki rolne nie zagospodarowane we właściwym czasie przechodzą do użytkowania gromady.
(2)
Gromada obowiązana jest do należytego zagospodarowania takich użytków przez:
a)
wspólne dokonywanie uprawy, siewu, pielęgnacji, zbiorów, omłotów oraz zabezpieczenia i przewozu plonów i produktów - na rachunek gromady, albo
b)
odstępowanie do zagospodarowania i użytkowania na warunkach przez gromadę ustalonych osobom trzecim (fizycznym lub prawnym) na ich własny rachunek.
Art.  4.

Posiadacz, który utracił użytkowanie może je odzyskać po zebraniu plonów przez użytkownika wymienionego w art. 3, ust. 2 pkt. a) i b) po złożeniu wobec sołtysa zobowiązania dokonania odpowiednich upraw i zasiewu.

Art.  5.
(1)
Gromada obowiązana jest do zorganizowania samopomocy rolnej przy uprawie gruntów na terenie gromady; za wykonanie tego obowiązku odpowiedzialny jest sołtys.
(2)
Wójt obowiązany jest do zorganizowania i czuwania nad sprawnym działaniem samopomocy rolnej między gromadami danej gminy, a starosta - między gminami danego powiatu.
(3)
Sołtysi, wójtowie i starostowie mają prawo wydawania nakazów w przedmiocie celowego i terminowego zagospodarowania użytków rolnych.
Art.  6.

Samopomoc rolna obejmuje obowiązek okazywania wzajemnej pomocy przez:

a)
wzajemne świadczenia w formie robocizny oraz użyczanie sprzężaju, środków transportu, uprzęży i narzędzi rolniczych,
b)
pożyczki materiałów siewnych.
Art.  7.

Odpowiedzialność za wykonanie wszelkich świadczeń rzeczowych ze wszystkich użytków rolnych zarówno zagospodarowanych jak i nie zagospodarowanych ciąży na całej gromadzie.

Art.  8.

Posiadaczy nie zagospodarowanych użytków rolnych obciąża się podatkiem gruntowym w podwójnej wysokości.

Art.  9.

Zabrania się rozporządzania materiałami siewnymi niezgodnie z ich przeznaczeniem.

Art.  10.

Kto:

a)
uchyla się od obowiązku należytego zagospodarowania użytków rolnych lub przeszkadza w zagospodarowaniu gruntów podlegających przymusowej uprawie (art. 3),
b)
nie stosuje się do nakazów lub zakazów wydanych na podstawie art. 5 ust. (3) i art. 6,
c)
używa materiałów siewnych niezgodnie z ich przeznaczeniem -

podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu do lat 3. Obok kary pozbawienia wolności orzec można grzywnę do 300.000 złotych.

Art.  11.

Do orzekania o przestępstwach, przewidzianych w art. 10 właściwe są sądy grodzkie.

Art.  12.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrowi Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrami: Administracji Publicznej, Aprowizacji i Handlu oraz Sprawiedliwości.

Art.  13.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1945.11.59

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Przymusowe zagospodarowanie użytków rolnych.
Data aktu: 30/03/1945
Data ogłoszenia: 07/04/1945
Data wejścia w życie: 07/04/1945