Komisje mieszkaniowe.

DEKRET
POLSKIEGO KOMITETU WYZWOLENIA NARODOWEGO
z dnia 7 września 1944 r.
o komisjach mieszkaniowych.

Na podstawie ustawy Krajowej Rady Narodowej z dnia 15 sierpnia 1944 r. o tymczasowym trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 3) Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego postanawia a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje:
Przepisy ogólne.
Art.  1.

Masowe przesiedlenia ludności, przymusowe usuwanie jej z mieszkań, zniszczenie miast i wsi polskich oraz konieczność likwidacji nędzy mieszkaniowej, nasuwają potrzebę uregulowania kwestii mieszkaniowych na terenach Rzeczypospolitej Polskiej. W tym celu powołuje się do życia komisje mieszkaniowe, które będą urzędowały przy miejskich i gminnych radach narodowych.

Art.  2.

Celem komisji mieszkaniowych jest regulowanie sposobu zajmowania pomieszczeń mieszkalnych, biorąc za podstawę: prowadzoną przez komisje ewidencję mieszkań oraz ustaloną przez nie zasadę przydziału na każdego mieszkańca przestrzeni mieszkalnej, odpowiedniej do jego zawodu, stanu zdrowia i stanu rodzinnego i zawieranie umów odnośne tychże pomieszczeń, przy czym wszelkie umowy o najem lokali objętych dekretem niniejszym, zawarte z pominięciem komisji - są nieważne. Przy regulowaniu przydziału mieszkań komisja uwzględni roszczenia osób, które nabyły prawa do danego lokalu przed dniem 1 września 1939 r., o ile szczególne względy słuszności nie stoją temu na przeszkodzie.

Art.  3.

Miejska lub gminna rada narodowa ustali ilość komisji i powoła ich przewodniczącego.

Komisja mieszkaniowa składa się z 3 członków:

a)
przewodniczącego, delegowanego przez właściwą radę,
b)
przedstawiciela właścicieli nieruchomości,
c)
przedstawiciela związków zawodowych lub zrzeszeń społecznych istniejących na terenie gminy.

Zakres działania komisji mieszkaniowych.

Art.  4.

a)Komisja mieszkaniowa przydziela na wniosek osób zainteresowanych mieszkania i rozstrzyga wszystkie kwestie sporne dotyczące mieszkań wolnych, jak i już zajętych,

b)
wydaje orzeczenia o zmniejszeniu pomieszczeń i uszczupleniu praw lokatora głównego, w wypadku głodu mieszkaniowego na terenie gminy, określając jednocześnie wysokość komornego sublokatora, w stosunku do komornego opłacanego przez głównego lokatora,
c)
reguluje stosunki między najemcą, a wynajmującym odnośnie użytkowania lokalu mieszkalnego,
d)
wydaje na żądanie władz sądowych opinie w kwestiach odroczenia eksmisji lokatora (sublokatora) z mieszkania,
e)
ustala przy udziale biegłych wysokość wkładów koniecznych i pożytecznych, dokonanych przez najemcę w okresie zajmowania przez niego mieszkania,
f)
wydaje zezwolenia na podwyżkę komornego i opłat dodatkowych w wypadkach uzasadnionych wysokością nakładów i remontów, dokonanych przez wynajmującego.

Tok urzędowania komisji mieszkaniowych.

Art.  5.

a) Komisja mieszkaniowa wydaje orzeczenia po uprzednim wysłuchaniu stron, które może wezwać do osobistego stawiennictwa, zbadaniu dowodów, dokonaniu oględzin na miejscu, przesłuchaniu świadków i biegłych,

b)
komisja sporządza z przebiegu posiedzenia protokół, który winien być podpisany przez wszystkich członków komisji,
c)
komisja mieszkaniowa winna najpóźniej w ciągu 2 tygodni od daty złożenia wniosku wydać orzeczenie, które doręcza się z urzędu stronie nieobecnej na posiedzeniu,
d)
strony przed komisją mogą się zastępować przez pełnomocników,
e)
strony niezadowolone z orzeczenia komisji mieszkaniowej winny złożyć w ciągu 3 dni od daty ogłoszenia, a w wypadku nieobecności przy ogłoszeniu orzeczenia, od daty doręczenia - odwołanie za pośrednictwem komisji do sądu grodzkiego, w którym winny zgłosić wszystkie zarzuty przeciwko orzeczeniu, jak również zaofiarować nowe dowody, pod rygorem późniejszego ich nieprzyjęcia przez sąd grodzki,
f)
komisja mieszkaniowa po otrzymaniu odwołania prześle akta sprawy sądowi grodzkiemu najpóźniej w ciągu dni 3-ch,
g)
przy rozstrzyganiu wniosków komisja mieszkaniowa winna dążyć do polubownego likwidowania sporów, kierując się zasadami słuszności,
h)
przewodniczący komisji mieszkaniowej wydaje tymczasowe zarządzenie odnośnie objęcia wolnego lokalu mieszkalnego lub zmniejszenia już zajętego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku przez komisję mieszkaniową.
Art.  6.

Rozporządzenie wykonawcze określi wysokość i sposób pobierania opłat przez komisję mieszkaniową.

Postępowanie przed sądem grodzkim.

Art.  7.

Sąd grodzki przy rozstrzyganiu odwołań stosuje przepisy kodeksu postępowania cywilnego (Dział V. kpc), ze zmianami następującymi:

a)
wyroki sądu grodzkiego są ostateczne, niezaskarżalne i natychmiast wykonalne,
b)
przed sądami grodzkimi nie ma zastosowania art. 386 kpc.
Art.  8.

Opłaty sądowe i koszty postępowania sąd grodzki ustali w wyroku na podstawie przepisów o kosztach sądowych (rozp. Prez. R. P. z dnia 17.X.1932 r. Dz. U. R. P. Nr 93, poz. 805) i ściągnie je z urzędu od stron.

Art.  9.

Prawomocne orzeczenia komisji mieszkaniowej wykonuje komornik najpóźniej w ciągu 3-ch dni.

Przepisy końcowe.

Art.  10.

Przepisom dekretu niniejszego nie podlegają:

a)
budynki będące własnością Skarbu Państwa lub związków samorządowych, osób prawa publicznego, fundacji oraz przeznaczone dla celów kultu religijnego, o ile nie pozostają w użytkowaniu osób lub instytucji prywatnych na zasadzie umów o charakterze prywatnoprawnym,
b)
budynki prywatne, o ile są przeznaczone na cele wojskowe lub na cele biurowe, mieszczących się w nich urzędów państwowych, samorządowych oraz związków prawa publicznego,
c)
budynki uszkodzone wskutek działań wojennych a gruntownie wyremontowanie po wejściu w życie niniejszego dekretu przez właściciela lub na jego koszt, ewentualnie na koszt jego prawnych następców,
d)
wszelkie mieszkania służbowe,
e) 1
pomieszczenia w hotelach, gospodach i pensjonatach,
f)
pomieszczenia w letniskach i uzdrowiskach, wynajmowanych przez gości sezonowych.
Art.  11.

Zabronione i nieważne są umowy o wymawianie przez ustępującego najemcę lub właściciela nieruchomości odstępnego, w jakiejkolwiek bądź postaci, jak również opłaty za pośrednictwo przy najmie i wyszukiwaniu lokalu, opłaty zawierające świadczenia i nie pozostające z umową najmu w bezpośrednim związku.

Osoby będące uczestnikami takich umów, jak również podżegacze i pomocnicy, podlegają karze więzienia do lat 2 i grzywnie do 20.000 złotych.

Art.  12.

Komorne za lokale wynajmowane obowiązuje w wysokości z dnia 1 września 1939 r.

Art.  13.

Przepisy niniejszego dekretu nie uchylają ustawy o ochronie lokatorów i kodeksu zobowiązań o najmie w częściach, których nie dotyczy dekret.

Art.  14.

Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Kierownikowi Resortu Administracji Publicznej i Kierownikowi Resortu Sprawiedliwości.

Art.  15.

Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1 Z dniem 21 listopada 1945 r. art. 10 lit. e) utraciła moc zgodnie z art. 13 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny (Dz.U.45.50.281) w zastosowaniu do lokali objętych tym dekretem, których remont został rozpoczęty po jego wejściu w życie.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1944.4.18

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Komisje mieszkaniowe.
Data aktu: 07/09/1944
Data ogłoszenia: 13/09/1944
Data wejścia w życie: 13/09/1944