Raport 2026 Poprawmy prawo W ramach akcji Prawo.pl i LEX wskazujemy przepisy do zmiany
Zmień język strony
Zmień język strony
Prawo.pl

Ochrona zakładów i przedsiębiorstw, których normalna działalność leży w interesie publicznym.

ROZPORZĄDZENIE WYJĄTKOWE
MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH
z dnia 1 września 1939 r.
wydane w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wojskowych, Skarbu, Komunikacji, Rolnictwa i Reform Rolnych, Przemyślu i Handlu oraz Poczt i Telegrafów o ochronie zakładów i przedsiębiorstw, których normalna działalność leży w interesie publicznym.

Na podstawie art. 8 ust. (1) pkt 8) ustawy z dnia 22 lutego 1937 r. o stanie wyjątkowym (Dz. U. R. P. Nr 17, poz. 108) i art. 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1939 r. o stanie wojennym (Dz. U. R. P. Nr 57, poz. 366) zarządzam co następuje:
§  1.
(1)
Elektrownie, gazownie, wodociągi, rzeźnie, chłodnie, młyny, elewatory, piekarnie, przedsiębiorstwa komunikacyjne i telekomunikacyjne oraz inne zakłady i przedsiębiorstwa, których normalna działalność leży w interesie publicznym, zainstalują na żądanie powiatowej władzy administracji ogólnej i będą utrzymywać w należytym stanie urządzenia ochronne, jak sygnalizację alarmową, zabezpieczenie wejść itp. Obowiązek ten ciąży na właścicielu zakładu lub przedsiębiorstwa, a w braku na miejscu właściciela - na kierowniku.
(2)
Koszt instalacji i utrzymanie w należytym stanie urządzeń ochronnych obciąża właściciela lub kierownika zakładu albo przedsiębiorstwa.
§  2.
(1)
Właściciel lub kierownik zakładu albo przdsiębiorstwa, wymienionego w § 1, obowiązany jest na żądanie powiatowej władzy administracji ogólnej zorganizować i utrzymywać straż dla strzeżenia i ochrony zakładu lub przedsiębiorstwa.
(2)
Liczbę strażników ustala dla każdego zakładu lub przedsiębiorstwa powiatowa władza administracji ogólnej po zasięgnięciu opinii właściciela lub kierownika, biorąc pod uwagę potrzeby i rozmiary zakładu lub przedsiębiorstwa.
§  3.
Strażnikiem może być osoba pełnoletnia bez różnicy płci, która:
a)
jest obywatelem (obywatelką) polskim,
b)
posiada odpowiednie uzdolnienie fizyczne i umysłowe,
c)
nie była karana sądownie za zbrodnię albo występek z chęci zysku lub z innych pobudek,
d)
posiada znajomość zasad służby strażniczej.
§  4.
(1)
Powierzenie pełnienia obowiązków strażnika osobom, określonym w § 3 wymaga uprzedniej zgody powiatowej władzy administracji ogólnej. Do wniosku w tej sprawie właściciel lub kierownik załącza dokumenty osobiste kandydata na strażnika.
(2)
Na żądanie powiatowej władzy administracji ogólnej właściciel lub kierownik obowiązany jest niezwłocznie zwolnić strażnika ze służby.
§  5.
(1)
Właściciel lub kierownik powinien na żądanie powiatowej władzy administracji ogólnej zaopatrzyć strażników na własny koszt w krótką lub o ile możności w długą broń palną typu wojskowego i amunicję oraz inne przedmioty, potrzebne do pełnienia służby strażniczej (ciepłą odzież, zegary kontrolne, gwizdki) ponadto właściciel lub kierownik wyda strażnikowi legitymację z fotografią. Legitymacja powinna być poświadczona przez powiatową władzę administracji ogólnej, która zaznaczy na niej, czy strażnik ma prawo noszenia broni palnej w czasie pełnienia służby strażniczej.

Wyposażenie strażników w broń palną typu wojskowego wymaga w każdym przypadku zezwolenia Ministra Spraw Wojskowych lub upoważnionych przez niego organów wojskowych.

(2)
Zezwolenie na nabywanie i posiadanie broni, wymienionej w ust. (1), otrzymuje właściciel lub kierownik od powiatowej władzy administracji ogólnej z urzędu.
(3)
W razie pełnienia służby strażniczej na zewnątrz zabudowania zakładu lub przedsiębiorstwa strażnik nosi na lewym ramieniu białą opaskę z napisem "Strażnik".
§  6.
(1)
Powiatowa władza administracji ogólnej kontroluje za pośrednictwem organów Policji Państwowej sposób organizacji i pełnienia służby strażniczej, instruuje strażników i określa w porozumieniu z właścicielem lub kierownikiem zasady ich szkolenia.
(2)
Szkolenie strażników odbywa się na koszt właściciela lub kierownika.
§  7.
Broń palną i amunicję wydaje strażnikom właściciel lub kierownik bezpośrednio przed rozpoczęciem służby strażniczej. Po ukończeniu służby broń i amunicja powinny być zwrócone i przechowywane pod zamknięciem. Właściciel lub kierownik ponosi odpowiedzialność za bezpieczne przechowanie broni i amunicji. Wydawanie broni i amunicji osobom, nie pełniącym służby strażniczej jest wzbronione.
§  8.
(1)
Do obowiązków strażnika należy:
a)
przeciwdziałanie wszelkim usiłowaniom zmierzającym do uniemożliwienia lub utrudnienia działalności zakładu lub przedsiębiorstwa,
b)
zatrzymywanie sprawców tych usiłowań lub innych osób podejrzanych, znajdujących się w pobliżu zakładu lub przedsiębiorstwa; osoby zatrzymane powinny być niezwłocznie oddane w ręce organów Policji Państwowej;
c)
alarmować w razie niebezpieczeństwa organa Policji Państwowej.
(2)
Powiatowa władza administracji ogólnej wyda regulamin, w którym zależnie od warunków lokalnych określony będzie sposób pełnienia służby strażniczej.
§  9.
Strażnicy uprawnieni są do użycia broni w wypadku rzeczywistego napadu lub zamachu, zagrażającego bezpośrednio ich życiu albo powierzonemu strażnikom mieniu, jeżeli odparcie takiego napadu, lub zamachu innymi środkami jest niemożliwe, a zwłoka grozi niebezpieczeństwem.
§  10.
Użycie broni musi poprzedzić przynajmniej jednorazowe ostrzeżenie.

Jeżeli ze względu na okoliczności danego przypadku ostrzeżenie ustne jest niemożliwe, użycie broni może nastąpić po jednorazowym wystrzale ostrzegawczym w powietrze.

Bez ostrzeżenia wolno użyć broni tylko wówczas, gdy wszelka zwłoka grozi bezpośrednim niebezpieczeństwem życiu strażnika lub dalszej działalności zakładu lub przedsiębiorstwa.

§  11.
Powiatowa władza administracji ogólnej uprawniona jest organizować straż na koszt zakładu lub przedsiębiorstwa, w wypadkach, gdy ich zarządy zaniedbały ustanowienia straży, zorganizowały straże, nie spełniające należycie swych zadań lub dopuściły do przerwania działalności straży.
§  12.
Przepisy rozporządzenia niniejszego nie mają zastosowania do:
a)
kolei użytku publicznego,
b)
poczt i telegrafów i przedsiębiorstw "PAST" i "Spółka Akcyjna Polskie Radio";
c)
przedsiębiorstw Polski Monopol Tytoniowy", "Polski Monopol Solny" i "Państwowy Monopol Spirytusowy";
d)
zakładów przemysłowych, będących pod zarządem Ministerstwa Spraw Wojskowych lub pracujących na potrzeby Sił Zbrojnych, a posiadających już zorganizowaną ochronę według przepisów, wydanych przez Ministra Spraw Wojskowych;
e)
wszelkich innych zakładów i przedsiębiorstw, które już posiadają stałą straż bezpieczeństwa, zorganizowaną w porozumieniu z właściwymi władzami państwowymi.
§  13.
Rozporządzenie niniejsze uzyskuje moc obowiązującą na obszarze powiatu z dniem obwieszczenia go w miejscowości, będącej siedzibą powiatowej władzy administracji ogólnej, a gdy warunki nie pozwalają na dokonanie obwieszczenia w tej miejscowości - z dniem obwieszczenia go w siedzibie właściwej wojewódzkiej władzy administracji ogólnej.
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1939.88.563

Rodzaj:rozporządzenie
Tytuł:Ochrona zakładów i przedsiębiorstw, których normalna działalność leży w interesie publicznym.
Data aktu:1939-09-01
Data ogłoszenia:1939-09-02
Data wejścia w życie:1939-09-01