Polski Instytut Rozrachunkowy.

DEKRET
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 3 listopada 1936 r.
o Polskim Instytucie Rozrachunkowym.

Na podstawie art. 55 ust. (1) ustawy konstytucyjnej i art. 1 pkt a) ustawy z dnia 2 lipca 1936 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania dekretów (Dz. U. R. P. Nr 51, poz. 363) postanawiam co następuje:
Art.  1.

Tworzy się Polski Instytut Rozrachunkowy jako instytucję prawa publicznego, posiadającą osobowość prawną.

Art.  2.

Do zakresu działania Polskiego Instytutu Rozrachunkowego należą:

1)
czynności, związane z wykonywaniem umów rozrachunkowych, zawartych przez Państwo lub uprawnione instytucje z państwami lub instytucjami zagranicznymi, w zakresie, w jakim zostaną przekazane przez Ministra Przemysłu i Handlu w porozumieniu z właściwymi ministrami;
2)
zawieranie - na zlecenie Ministra Przemysłu i Handlu wydane w porozumieniu z właściwymi ministrami - umów wykonawczych, dotyczących techniki rozrachunkowej, z instytucjami zagranicznymi oraz wykonywanie tych umów;
3)
czynności, wynikające z przeprowadzenia obrotu kompensacyjnego i rozrachunkowego z zagranicą - w zakresie zleconym przez Ministra Przemysłu i Handlu w porozumieniu z właściwymi ministrami;
4)
czynności, powierzone w zakresie kontroli obrotu towarowego z zagranicą i Wolnym Miastem Gdańskiem przez Komisję Obrotu Towarowego działającą na zasadzie dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 maja 1936 r. w sprawie kontroli obrotu towarowego z zagranicą i z Wolnym Miastem Gdańskiem (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 279).
Art.  3.

Za zobowiązania Polskiego Instytutu Rozrachunkowego gwarantuje Skarb Państwa.

Art.  4.

Polski Innstytut Rozrachunkowy działa na podstawie dekretu niniejszego oraz statutu, nadanego w drodze rozporządzenia przez Ministrów Przemysłu i Handlu oraz Skarbu w porozumieniu z Ministrami Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Spraw Zagranicznych.

Art.  5.

Organami Polskiego Instytutu Rozrachunkowego są: prezes, rada, dyrekcja i komisja rewizyjna.

Art.  6.
(1)
Prezesa powołuje i odwołuje Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrem Skarbu oraz Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych spośród sfer gospodarczych.
(2)
Prezes ma zwierzchni nadzór nad działalnością Polskiego Instytutu Rozrachunkowego, zwołuje posiedzenia rady Polskiego Instytutu Rozrachunkowego, przewodniczy radzie i czuwa nad wykonaniem jej uchwał.
§  7.
(1)
Rada składa się z prezesa oraz z dziesięciu członków i z dziesięciu ich zastępców.
(2)
Po jednym członku i jednym zastępcy powołują Ministrowie: Przemysłu i Handlu, Skarbu, Rolnictwa i Reform Rolnych, Spraw Zagranicznych oraz Prezes Banku Polskiego; dwóch członków i dwóch zastępców powołuje Minister Przemysłu i Handlu na wniosek samorządu przemysłowo - handlowego, - jednego członka i jego zastępcę - na wniosek samorządu rzemieślniczego; pozostałych dwóch członków i dwóch zastępców powołuje Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych na wniosek samorządu rolniczego.
(3)
W zakresie, przewidzianym przez porozumienia polsko - gdańskie, w skład rady może wchodzić przedstawiciel Wolnego Miasta Gdańska.
(4)
Zastępca członka rady bierze udział w posiedzeniach rady i w głosowaniu w razie nieobecności członka, którego zastępuje.
Art.  8.

Do właściwości rady należy:

1)
ustalanie wytycznych działalności Polskiego Instytutu Rozrachunkowego,
2)
nadzór nad działalnością Instytutu,
3)
uchwalanie preliminarzy budżetowych,
4)
uchwalanie sprawozdań rocznych,
5)
uchwalanie zamknięć rachunkowych z obowiązkiem przedstawiania ich Ministrowi Przemysłu i Handlu oraz Ministrowi Skarbu do zatwierdzenia,
6)
ustalanie opłat manipulacyjnych (art. 15),
7)
uchwalanie regulaminu rady i regulaminu dyrekcji,
8)
decydowanie w sprawach:
a)
lokowania funduszów i zaciągania pożyczek na zasadzie oddzielnego regulaminu, zatwierdzonego przez Ministra Skarbu,
b)
dokonywania inwestycji, przekraczających 30.000 złotych.
Art.  9.
(1)
Dyrekcja jest organem wykonawczym Instytutu.
(2)
Na czele dyrekcji stoi naczelny dyrektor.
(3)
W skład dyrekcji wchodzą ponadto dyrektorzy, których liczbę i zakres czynności określi regulamin.
(4)
Członków Dyrekcji powołuje i odwołuje Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrami Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych.
(5)
Naczelny Dyrektor lub upełnomocniony dyrektor reprezentuje Instytut wobec władz, sądów i osób trzecich.
Art.  10.

Do zakresu działania dyrekcji należy załatwianie wszelkich spraw, nie zastrzeżonych innym organom Instytutu.

Art.  11.

Komisja rewizyjna składa się z przewodniczącego, jego zastępcy oraz trzech członków, powoływanych przez Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu.

Art.  12.

Komisja rewizyjna kontroluje czynności finansowe Instytutu, bada stan jego gospodarki oraz dokonywa rewizji ksiąg, dokumentów i zasobów kasowych.

Art.  13.

Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrem Skarbu określi wysokość wynagrodzenia prezesa, członków rady, dyrekcji i komisji rewizyjnej.

Art.  14.

Pracownicy Polskiego Instytutu Rozrachunkowego są zatrudniani na podstawie umów o pracę i wynagradzani w sposób przyjęty w przedsiębiorstwach prywatnych.

Art.  15.

Na pokrycie wydatków Polski Instytut Rozrachunkowy ma prawo pobierania opłat manipulacyjnych za swe czynności. Odsetki od administrowanych przez Instytut funduszów przypadają na jego rzecz.

Art.  16.

Od czynności wymienionych w art. 2 Polski Instytut Rozrachunkowy wolny jest od wszelkich danin publicznych w takim zakresie, w jakim wolny jest od nich Skarb Państwa.

Art.  17.

Budżet oraz roczne zamknięcia rachunkowe Polskiego Instytutu Rozrachunkowego zatwierdza Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art.  18.
(1)
Instytucje, które wykonywają czynności, przewidziane w art. 2 pkt 1), 2) i 4) mogą je wykonywać do czasu, który określi w drodze rozporządzenia Minister Przemysłu i Handlu.
(2)
Po tym terminie instytucje te likwidują jednak zobowiązania, wynikłe z dokonanych czynności.
Art.  19.
(1)
Sumy, jakie zostały wpłacone do wspomnianych w art. 18 instytucji, na ich rachunki w kraju i za granicą, z tytułu obrotu rozrachunkowego, przechodzą - z dniem określonym w rozporządzeniu przewidzianym w art. 18 - na Polski Instytut Rozrachunkowy, na warunkach, na jakich powyższe instytucje przyjęły te sumy.
(2)
Jednocześnie przechodzą na Polski Instytut Rozrachunkowy gwarancje (gwarancje bankowe, weksle gwarancyjne i inne zabezpieczenia) ustanowione dla wspomnianych instytucji z tytułu obrotu rozrachunkowego z zagranicą.
Art.  20.

Wykonanie dekretu niniejszego porucza się Ministrowi Przemysłu i Handlu oraz Ministrowi Skarbu w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych.

§  21.
Dekret niniejszy wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1936.84.582

Rodzaj: Dekret
Tytuł: Polski Instytut Rozrachunkowy.
Data aktu: 03/11/1936
Data ogłoszenia: 05/11/1936
Data wejścia w życie: 05/11/1936