Czechosłowacja-Polska. Umowa o regulacji rzeki Olszy i potoku Piotrówki. Katowice.1928.02.18.

UMOWA
między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką o regulacji rzeki Olszy i potoku Piotrówki, podpisana w Katowicach dnia 18 lutego 1928 r.

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

MY, IGNACY MOŚCICKI,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

Wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, wiadomem czynimy:

Dnia osiemnastego lutego tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego roku podpisana została w Katowicach między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskosłowackiej Umowa o regulacji rzeki Olszy i potoku Piotrówki wraz z Protokółem Końcowym, o następującem brzmieniu dosłownem:

UMOWA

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką o regulacji rzeki Olszy i potoku Piotrówki.

RZECZPOSPOLITA POLSKA

i

REPUBLIKA CZESKOSŁOWACKA

w zamiarze zapewnienia regulacji rzeki Olszy i potoku Piotrówki, postanowiły zawrzeć Umowę i zamianowały w tym celu swymi Pełnomocnikami:

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej:

Profesora Doktora Walerego GOETLA, Delegata Rządu Rzeczypospolitej do rokowań granicznych polsko-czeskosłowackich i

Inżyniera Alfreda KONOPKĘ, Naczelnika Wydziału w Ministerstwie Robót Publicznych,

Prezydent Republiki Czeskosłowackiej:

Wacława ROUBIKA, Inżyniera, Dyrektora Departamentu w Ministerstwie Robót Publicznych,

KTÓRZY, po zbadaniu swych pełnomocnictw i uznaniu ich za dobre i sporządzone we właściwej formie, zgodzili się na następujące postanowienia:

Artykuł  1.

Umawiające się Państwa przeprowadzą systematyczną regulację rzeki Olszy na odcinku od ujścia jej do Odry, aż do miejsca gdzie granica państwowa ostatecznie opuszcza jej koryto, to jest przy głównych kamieniach granicy państwowej numer 87/XXVIII i numer 88/XXVIII, jak również potoku Piotrówki od jego ujścia do Olszy, aż do miejsca gdzie granica państwowa ostatecznie opuszcza jego koryto, to jest przy głównym kamieniu granicy państwowej numer 13/XXX.

Artykuł  2.
1.
Projekt ogólny systematycznej regulacji łącznie z robotami ochronnemi opracują właściwe organa czeskosłowackie w porozumieniu z właściwemi organami polskiemi według następujących zasad:
a)
na dolnym odcinku Olszy, to jest od jej ujścia do Odry aż do ujścia Piotrówki oraz na potoku Piotrówka (Artykuł 1) zostaną wykonane roboty regulacyjne i ochronne z uwzględnieniem zabezpieczenia przed wylewami, odpowiedniego do potrzeb miejscowych;
b)
na odcinku średnim Olszy, położonym w Republice Czeskosłowackiej, to jest od ujścia Piotrówki aż do głównego kamienia granicy państwowej numer 28/XXIX, jak i na górnym odcinku Olszy, to jest od kamienia granicy państwowej numer 28/XXIX aż do głównych kamieni granicy państwowej numer 87/XXVIII i numer 88/XXVIII celem regulacji i robót ochronnych będzie ustalenie koryta, powstrzymanie ruchu rumowiska i ochrona brzegów; celem regulacji będzie także ochrona mostów i dróg przed szkodliwem działaniem wód, a zależnie od potrzeb miejscowych i ochrona przed wylewami;
c)
roboty regulacyjne i ochronne będą tak projektowane, aby umożliwiały meliorację przyległych obszarów.
2.
Projekt ten po zaopiniowaniu przez wspólną komisję techniczną, przewidzianą w artykule 9, będzie przedłożony właściwym władzom centralnym Umawiających się Państw do zatwierdzenia. Zatwierdzony projekt ogólny będzie podstawą projektów szczegółowych.
Artykuł  3.
1.
Projekty szczegółowe robót regulacyjnych i ochronnych opracują właściwe organa techniczne tego Państwa, które ma wykonać te roboty. Projekty szczegółowe, dotyczące dolnego i górnego odcinka Olszy (Artykuł 2, ustęp 1, litera a i b), jako też potoku Piotrówki (Artykuł 1) będą sporządzane w porozumieniu z właściwemi organami drugiego Państwa.
2.
Projekty szczegółowe, które według ustępu poprzedniego mają być sporządzane przez właściwe organa jednego Państwa w porozumieniu z właściwemi organami drugiego Państwa, podlegają przed ich realizowaniem zatwierdzeniu przez właściwe władze centralne obu Państw.
3.
Projekty szczegółowe, dotyczące średniego odcinka Olszy (Artykuł 2, ustęp 1, litera b) będą na żądanie polskiego pełnomocnika wspólnej komisji techniczne:) (Artykuł 9, ustęp 1) przesyłane właściwej polskiej władzy centralnej do wiadomości.
4.
Umawiające się Państwa będą dbały o to, aby roboty przewidziane w projektach szczegółowych, sporządzonych w powyższy sposób były po zatwierdzeniu przez właściwe władze centralne wykonywane w najkrótszym czasie.
Artykuł  4.
1.
Koszty opracowania ogólnego projektu wymienionego w artykule 2 pokryją oba Państwa w równych częściach.
2.
Koszty opracowania projektów szczegółowych wymienionych w artykule 3 pokrywa to Państwo, którego organa projekty te sporządziły.
3.
Koszty robót regulacyjnych ł ochronnych będą pokrywane w następujący sposób:
a)
na dolnym odcinku Olszy (Artykuł 2, ustęp 1, litera a) dalej na Piotrówce (Artykuł 1), jak i na górnym odcinku Olszy (Artykuł 2, ustęp 1, litera b) przez oba Umawiające się Państwa po połowie;
b)
na średnim odcinku Olszy (Artykuł 2, ustęp 1, litera b) przez Republikę Czeskosłowacką, do czego Rzeczpospolita Polska przyczyni się udziałem w wysokości dwanaście i pół procent kosztów, jednak w łącznej kwocie nie wyższej niż jeden miljon sto tysięcy koron czeskosłowackich.
Artykuł  5.

Do kosztów, o których mowa w artykule 4, ustęp 3 i w artykule 8 nie będzie się zaliczało wydatków, które powstaną z czynności kierownictw budowy i innych czynności urzędowych związanych z robotami, wymienionemi w powyższych artykułach; wydatki tego rodzaju pokrywa każde Państwo z własnych funduszów.

Artykuł  6.
1.
Zatwierdzone projekty szczegółowe, odnoszące się do odcinków wymienionych w artykule 4, ustęp 3, litera a, mają być realizowane w ten sposób, aby w tych samych okresach czasu na każde z Umawiających się Państw przypadały możliwie równe wydatki.
2.
Programy robót mają być tak układane, aby po ukończeniu wszystkich robót na odcinkach, wymienionych w artykule 4, ustęp 3, litera a, każde Państwo miało wykonane roboty także możliwie równej wartości.
3.
Roboty będą prowadzone odcinkami budowlanemi, obejmującemi zasadniczo oba brzegi. Przy przeprowadzeniu robót na dolnym odcinku Olszy (Artykuł 2, ustęp 1, litera a) i na Piotrówce (Artykuł 1) winno się także uwzględniać, aby odcinki budowlane były o ile możności ograniczone do obszaru jednego Państwa.
4.
Kolaudację robót regulacyjnych i ochronnych wykonywanych w myśl niniejszej Umowy przeprowadza się wspólnie.
Artykuł  7.
1.
Jeżeli na odcinkach Olszy i Piotrówki, wymienionych w artykule 4, ustęp 3, litera a, koszty robót wykonanych przez jedno z Państw na odcinkach budowlanych, objętych pewnym programem budowlanym, będą mniejsze od kosztów robót wykonanych przez Państwo drugie na odpowiednich odcinkach według tego samego programu, wówczas Państwo pierwsze zapłaci drugiemu połowę różnicy kosztów. Wypłata nastąpi po wspólnem przeprowadzeniu kolaudacji robót na wyżej wymienionych odcinkach budowlanych w ciągu dwóch miesięcy od zatwierdzenia rozliczenia w walucie tego Państwa, na korzyść którego wypłata będzie dokonana.
2.
Udział polski wymieniony w artykule 4, ustęp 3, litera b), będzie wypłacany w ten sposób, że po przeprowadzeniu wspólnej kolaudacji robót objętych pewnym programem budowy i po zatwierdzeniu protokółu kolaudacyjnego przez właściwe władze centralne obu Państw, zapłaci Rzeczpospolita Polska Republice Czeskosłowackiej odnośną kwotę w walucie czeskosłowackiej w ciągu dwóch miesięcy po zatwierdzeniu protokółu kolaudacyjnego.
3.
Zatwierdzenie rozliczenia, wymienionego w ustępie 1, jak również zatwierdzenie protokółu kolaudacyjnego wymienionego w ustępie 2, nastąpi najpóźniej w ciągu roku budżetowego, następującego po tym roku, w którym kolaudację przeprowadzono.
Artykuł  8.
1.
Konserwacje robót regulacyjnych i ochronnych na rzece Olszy od jej ujścia do Odry, aż do głównych kamieni granicy państwowej numer 87/XXVIII i numer 88/XXVIII i na potoku Piotrówce od jego ujścia do Olszy aż do głównego kamienia granicy państwowej numer 13/XXX, włącznie z konserwacją robót regulacyjnych i ochronnych, które do chwili zawarcia Umowy zostały wykonane, będzie prowadziło to Państwo, które odnośne roboty wykonało. Koszty powyższych robót konserwacyjnych będą ponoszone przez oba Państwa według kluczy, ustalonych w artykule 4 z tym wyjątkiem, że na średnim odcinku Olszy (Artykuł 4, ustęp 3, litera b) całkowity udział Rzeczypospolitej Polskiej w kosztach budowlanych i konserwacyjnych na tym odcinku nie przekroczy kwoty jeden miljon sto tysięcy koron czeskosłowackich.
2.
Koszty robót konserwacyjnych będą wzajemnie rozliczane w okresach najpóźniej dwuletnich. Rozliczenia te będą zatwierdzały właściwe władze centralne obu Państw najpóźniej w ciągu tego roku budżetowego, który nastąpi po roku, w którym rozliczenie przedłożono. Wyrównanie ewentualnej różnicy, jak również wypłata dwanaście i pół procentowego udziału polskiego w kosztach konserwacyjnych na średnim odcinku Olszy (Artykuł 4, ustęp 3, litera b) nastąpi w ciągu dwóch miesięcy po zatwierdzeniu tego rozliczenia przez właściwe władze obu Państw.
3.
Po ukończeniu systematycznej regulacji będzie wykonywało roboty konserwacyjne własnym kosztem to Państwo, na którego obszarze budowle się znajdują.
Artykuł  9.
1.
Celem ułatwienia porozumienia w sprawach objętych tą Umową, zostanie utworzona wspólna komisja techniczna, do której każde z Państw wyznaczy swego pełnomocnika i jego zastępcę; zastępca pełni funkcje pełnomocnika w wypadku, gdy pełnomocnik nie może ich wykonać. Każde z Umawiających się Państw może przydzielić swemu pełnomocnikowi potrzebną ilość doradców. Pełnomocnika i jego zastępcę mianuje właściwa władza centralna jego Państwa.
2.
Zadaniem komisji będzie:
a)
ocena projektu ogólnego, wymienionego w artykule 2, wraz z kosztorysem przed ich zatwierdzeniem;
b)
ustalanie programu robót, zwłaszcza na najbliższe okresy budowlane;
c)
ocena projektów szczegółowych wraz z kosztorysami;
d)
zgłaszanie wniosków co do sposobu prowadzenia robót, ocenianie wyników przetargów i kontrola wszelkich robót i ich kosztów;
e)
kolaudacja robót ze stanowiska techniczno-gospodarczego w wypadku, gdy władze centralne nie wydelegują do tych czynności specjalnych organów.
3.
W pierwszym roku kalendarzowym rozstrzyga o przewodnictwie komisji między pełnomocnikami obu Państw los. W następnych latach kalendarzowych zmieniają się pełnomocnicy w przewodnictwie komisji zawsze na początku każdego roku.
4.
Wspólna komisja techniczna zbiera się z reguły naprzemian na obszarze obu Państw.
5.
Komisję zwołuje przewodniczący w razie potrzeby lub na życzenie jednego z Umawiających się Państw, jednak przynajmniej raz na rok. Z każdego posiedzenia będzie sporządzony protokół w dwóch egzemplarzach, w językach obu Państw; protokóły te będą przedłożone właściwym władzom centralnym obu Umawiających się Państw.
6.
Za przyjęte uważa się te wnioski komisji, na które zgadzają się obaj pełnomocnicy. Wnioski przyjęte są wiążące dla Umawiających się Państw, dopiero po ich zatwierdzeniu przez właściwe władze centralne tych Państw.
7.
Każde Państwo pokrywa wydatki osób, biorących z jego strony udział w komisji.
Artykuł  10.

Pełnomocnicy Umawiających się Państw we wspólnej komisji technicznej, ich zastępcy oraz przydzieleni doradcy, jak również kierownicy techniczni robót i ich personel, mogą w razie potrzeby przekraczać granicę dla wykonywania swych obowiązków. W tym celu będą im udzielane w obopólnem porozumieniu właściwych władz odpowiednie ułatwienia, dopóki sprawa ta nie będzie uregulowana w innej umowie. To samo postępowanie będzie stosowane wobec przedsiębiorców prowadzących roboty regulacyjne, ochronne i konserwacyjne i ich personelu oraz robotników przekraczających granicę celem wykonania tych robót.

Artykuł  11.
1.
Jeżeli jedno z Umawiających się Państw będzie prowadziło roboty w ramach niniejszej Umowy na obszarze drugiego Państwa, materiały budowlane przeznaczone do tych robót będą zwolnione od cła i innych opłat, z wyjątkiem opłat statystycznych. To samo dotyczy instrumentów, narzędzi, środków przewozowych i zaprzęgów, o ile będą przeznaczone do tych robót, pod warunkiem wywiezienia tych przedmiotów zpowrotem po ukończeniu robót.
2.
Zwolnienia określone w ustępie 1 będą udzielane przez właściwe władze celne II instancji. Wymienione władze obu Państw ustanowią po wzajemnem porozumieniu warunki przewozu przez granicę celną przedmiotów oznaczonych w ustępie 1. Zasadniczo dozwala się na przewóz przez granicę w miejscach do tego celu najdogodniejszych.
3.
Do przedmiotów oznaczonych w ustępie 1 nie będą stosowane przepisy ograniczające przywóz i wywóz.
4.
Ulgi określone w ustępie 1, 2 i 3 nie mają zastosowania do średniego odcinka Olszy (Artykuł 2, ustęp 1, litera b).
Artykuł  12

Umawiające się Państwa podadzą sobie wzajemnie do wiadomości urzędy właściwe dla wykonywania postanowień niniejszej Umowy. Urzędy te, jak również pełnomocnicy wymienieni w artykule 9 mogą porozumiewać się ze sobą bezpośrednio w sprawach odnoszących się do tej Umowy.

Artykuł  13

Umowa niniejsza będzie ratyfikowana a wymiana dokumentów ratyfikacyjnych nastąpi w Pradze. Umowa wejdzie w życie trzydziestego dnia po wymianie dokumentów ratyfikacyjnych a ważność jej wygasa po ukończeniu wszystkich robót regulacyjnych i ochronnych, będących przedmiotem niniejszej Umowy i po całkowitem wyrównaniu wszelkich zobowiązań, wynikających z niej dla obu Państw. Oba Państwa zastrzegają sobie w razie potrzeby prawo przedstawienia wniosku o rewizję Umowy.

Umowa niniejsza została sporządzona w dwóch równobrzmiących egzemplarzach w językach polskim i czeskosłowackim; oba teksty są autentyczne.

NA DOWÓD CZEGO Pełnomocnicy podpisali niniejszą Umowę i przyłożyli na niej swe pieczęcie.

Działo się w Katowicach, dnia osiemnastego lutego tysiąc dziewięćset dwudziestego ósmego roku. W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej:

L. S. (-) Dr. Waler y Goetel

(-) Alfred Konopka

W Imieniu Republiki Czeskosłowackiej:

L. S. (-) Ing. V. Roubik

PROTOKÓŁ KOŃCOWY.

Przy podpisywaniu niniejszej Umowy zgodzili się podpisani Pełnomocnicy na następujące:

1.
O ile w tej Umowie mówi się o ponoszeniu kosztów przez Państwa, zebranie funduszów przez ewentualne obciążenie innych czynników aniżeli samego Państwa będzie sprawą wewnętrznego uregulowania.
2.
Do czasu zatwierdzenia przez właściwe władze centralne obu Państw ogólnego projektu wymienionego w artykule 2 niniejszej Umowy, mogą być na obszarze obu Państw prowadzone niecierpiące zwłoki miejscowe roboty regulacyjne, ochronne i konserwacyjne. Do opracowania, postępowania i zatwierdzenia odnośnych projektów jak również do pokrycia odnośnych kosztów, będą ogólnie stosowane postanowienia niniejszej Umowy, z wyjątkiem postanowień artykułu 6, ustęp 1 i 3.

Niniejszy Protokół Końcowy stanowi integralną część tej Umowy i nie wymaga osobnej ratyfikacji.

Działo się. w Katowicach, dnia osiemnastego lutego 1928 r.

W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej:

L. S. (-) Dr. Walery Goetel

(-) Alfred Konopka

W Imieniu Republiki Czeskosłowackiej:

L. S. (-) Ing. V. Roubik

Zaznajomiwszy się z powyższą Umową i załączonym do niej Protokółem Końcowym, uznałby je i uznajemy za słuszne zarówno w całości, jak i każde z zawartych w nich postanowień; oświadczamy, że są przyjęte, ratyfikowane i potwierdzone i przyrzekamy, że będą niezmiennie zachowywane.

Na dowód czego wydaliśmy Akt niniejszy, opatrzony pieczęcią Rzeczypospolitej.

W Warszawie, dnia 23 grudnia 1929 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1930.14.103

Rodzaj: Umowa międzynarodowa
Tytuł: Czechosłowacja-Polska. Umowa o regulacji rzeki Olszy i potoku Piotrówki. Katowice.1928.02.18.
Data aktu: 18/02/1928
Data ogłoszenia: 01/03/1930
Data wejścia w życie: 21/02/1930