Sposób przerachowania i konwersji obligacyj pożyczek państwowych z lat 1918-1920, podpadających pod postanowienia rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 30 listopada 1926 r.
o sposobie przerachowania i konwersji obligacyj pożyczek państwowych z lat 1318 - 1920, podpadających pod postanowienia rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. № 96, poz. 560).

Na zasadzie art. 11 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. w sprawie uzupełnienia postanowień o przerachowaniu i konwersji zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu pożyczek państwowych z lat 1918-1920 (Dz. U. R. P. № 96, poz. 560) zarządza się. co następuje:
§  1.
Osoby fizyczne i prawne, które na zasadzie:
1)
ostatnich dwóch ustępów art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629) w brzmieniu nadanem im art. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. № 96, poz. 560);
2)
art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629) w brzmieniu nadanem mu art. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. № 96, poz. 560);
3)
ust. 1-go art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. w brzmieniu nadanem mu art. 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. № 96, poz. 560);
4)
art. 6 ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629) w brzmieniu nadanem mu art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. № 96, poz. 560);
5)
art. 7 ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629) w brzmieniu nadanem mu art. 6 ustawy z dnia 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. Ne 96, poz. 560);
6)
art. 8 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. № 96, poz. 560) -

są uprawnione do wyższego przerachowania walorów, wymienionych w powołanej ustawie i rozporządzeniu, winny do dnia 25 marca 1927 r. wnieść podania do urzędu Pożyczek Państwowych w Warszawie, o ile takie podania nie zostały już złożone na zasadzie ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629).

§  2.
Do podań wskazanych w § 1 niniejszego rozporządzenia należy dołączyć oprócz przedkładanych do konwersji asygnat Skarbu Polskiego z r. 1918, lub obligacyj względnie świadectw tymczasowych pożyczek państwowych z 1920 r. także następujące dowody:
1)
dowody nabycia przez proszącego powyższych tytułów w instytucjach, które dokonywały ich sprzedaży lub przyjmowały zapisy na nie w imieniu i na rachunek Skarbu Państwa ze wskazaniem dokładnego terminu zapłaty za nie; w razie zakupu na raty należy złożyć zaświadczenie co do ogólnej kwoty subskrybowanej pożyczki oraz łącznej kwoty wpłaconej ratami do dnia 1 grudnia 1920 r.; w razie nabycia obligacyj w r. 1920 za asygnaty Skarbu Polskiego z 1918 r. - dowody nabycia asygnat i zamiany ich na obligacje;
2)
w razie lombardowania obligacyj pożyczek państwowych z r. 1918 - 1920 należy przedstawić od instytucji, która udzielała pożyczki, zaświadczenie z podaniem: wysokości pożyczki, daty jej uzyskania oraz daty całkowitej spłaty względnie spłat;
3)
dowód skonwertowania przedkładanych do wyższego przerachowania obligacyj przez ich pierwotnego nabywcę.

Ponadto posiadacze pożyczek państwowych z lat 1918 - 1920, uzyskanych w drodze spadku po pierwotnych nabywcach, winni przedstawić wymagane prawem spadkowem dokumenty i akty względnie rejentalne odpisy z tych aktów, w szczególności, o ile otwarcie spadku miało miejsce na terytorjum b. Królestwa Kongresowego, akt zejścia spadkodawcy i akta stanu cywilnego, udowadniające stopień pokrewieństwa ze zmarłym; na terytorjum b. dzielnicy pruskiej zaświadczenie dziedzictwa (Erbschein, Kodeks cywilny niemiecki § 2353); dla terytorjum b. dzielnicy austrjackiej-dekret dziedzictwa względnie dowód przyjęcia spadku. Na terytorjum, gdzie obowiązuje tom X cz. I Zbioru Praw Cesarstwa Rosyjskiego - decyzję sądową o zatwierdzeniu petenta w prawach spadku.

Jednocześnie z załatwieniem sprawy spadkowej Urząd Pożyczek Państwowych zakomunikuje odnośnej izbie skarbowej według miejsca otwarcia spadku o wydanej z tytułu spadku kwocie w obligacjach 5% pożyczki konwersyjnej celem ewentualnego zbadania, czy należny podatek spadkowy został pobrany.

Instytucje i fundacje dobroczynne, religijne i kulturalno-oświatowe, oprócz dowodów wymienionych w ustępie pierwszym, winny również złożyć dowody, stwierdzające otrzymanie zgłoszonych do wyższego przerachowania walorów od pierwotnego nabywcy pod tytułem darmym.

§  3.
Asygnaty i obligacje wyszczególnione w art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629) w brzmieniu nadanem mu art. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. Na 96, poz. 560) będą skonwertowane na zasadzie tegoż artykułu na obligacje serji II 5% pożyczki konwersyjnej, opiewającej na złote w złocie.

Asygnaty z r. 1918 i obligacje 5% wewnętrznych pożyczek z r. 1920 opłacone efektywnem złotem w monetach: rubli roś., marek niem., koron austr. i t. d. będą przeliczane na obligacje serji II 5% pożyczki konwersyjnej, według równi monetarnej wpłaconego złota.

Na wynikające z przerachowania końcówki poniżej 10 zł. będą wydawane świadectwa ułamkowe w odcinkach po l, 3 i 5 złotych w złocie.

Końcówki mniejsze od złotego będą wypłacane w gotówce.

§  4.
Osoby uprawnione do korzystania z postanowień art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629) w brzmieniu nadanem mu art. 3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. № 96, poz. 560) winny złożyć urzędowe dowody wpłaty zlotem lub walutami pełnowartościowemi ze wskazaniem sumy i dnia wpłaty na rachunek Skarbu Państwa. Za Waluty pełnowartościowe w rozumieniu tejże ustawy uznaje się. dolary Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, dolary kanadyjskie, funty Sterling, franki szwajcarskie, floreny holenderskie, korony duńskie i szwedzkie oraz milrejsy brazylijskie.
§  5.
Do obliczenia wysokości zysku na spadku marki polskiej osiągniętego przez lombard konwertowanych obligacyj w instytucjach kredytowych, B podlegającego potrąceniu w myśl art. 7 ustawy Z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629) w brzmieniu nadanem mu art. 6 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. (Dz. U. R. P. № 96, poz. 560), kwotą marek polskich uzyskaną na zastaw tych obligacyj, przerachowuje się. na złote według skali § 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 maja 1924 r. (Dz. U. R. P. № 42, poz. 441), stosując przy powyższym obrachunku stawki określone dla miesiąca zaciągnięcia pożyczki oraz miesięcy dokonania opłat. Otrzymana w ten sposób różnica będzie stanowiła zysk osiągnięty na spadku waluty. W razie braku dowodów co do daty spłaty pożyczki uzyskanej pod zastaw obligacyj, obligacje te nie będą podlegały Wyższemu przerachowaniu.
§  6.
Asygnaty z r. 1918 zamienione na obligacje 5% wewnętrznej krótko lub długoterminowej pożyczki państwowej z r. 1920 przerachowuje się jak następuje: gdy do wynikłej na zasadzie ustawy z dnia 30 kwietnia 1920 r. (Dz. U. R. P. № 38. poz. 221) Z przerachowania asygnat kwoty w markach polskich dopłacano do zaokrąglenia do pełnych setek w obligacjach 5% pożyczki z r. 1920 kwotę; w gotówce markowej, - przelicza się oddzielnie kwotę, wynikłą z przerachowania asygnat, z powrotem na asygnaty przez podzielenie kwoty tej dla asygnat, opiewających na marki polskie, przez 120; dla asygnat rublowych-przez 225 i dla koron austrjackich przez 85,- dopłaty zaś gotówkowe w markach polskich przerarachowuje się -na złote według skali art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629) stosownie do dat miesiąca dopłaty. W wypadkach, gdy na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 1920 r. (Dz. U. R. P. № 38, poz. 221) końcówkę. mniejszą, niż setka marek polskich, zwracano subskrybentowi, przelicza się tylko pozostałą część z przerachowania asygnat na marki z tem, iż w ostatecznym obrachunku końcówka mniejsza od marki w asy-gnatach względnie rubla lub korony odrzuca się.
§  7.
Posiadacze obligacyj 8% państwowej pożyczki złotej z roku 1922 (bez względu na to czy były zgłoszone do konwersji czy też nie) nabytych za obligacje 5% wewnętrznej pożyczki długo lub krótkoterminowej z r. 1920, o ile są pierwotnymi nabywcami tych pożyczek w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U R. P. № 90, poz. 629) i ubiegać się pragną o ich przerachowanie na zasadzie art. 8 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r. powinni złożyć oprócz obligacyj wymienionej na wstępie pożyczki:
a)
dowody wymienione w p. 1, 2 § 2 niniejszego rozporządzenia,
b)
rachunek względnie odpis rachunku b. Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej lub zaświadczenie innej instytucji, uprawnionej urzędowo do przyjmowania przy zapisach na obligacje 8% pożyczki złotej częściowej wpłaty w obligacjach 5°/o wewnętrznej pożyczki długo lub krótkoterminowej z r. 1920.

W zaświadczeniu winny być uwidocznione: cena nabytych obligacyj 8% pożyczki złotej z r. 1922, kurs złotego, przyjęty do obrachunku przez instytucję, przyjmującą subskrypcje; do obrachunku, oraz suma nominalna wpłacona w obligacjach 5% wewnętrznej krótko i długoterminowej pożyczki państwowej z r. 1920 na obligacje 0% pożyczki złotej z r. 1922.

§  8.
Osoby, które dokonały konwersji pożyczek państwowych z r. 1918-1920 na podstawie § 1-5 rozporządzenia z dnia G października 1925 r. (Dz. U. R. P. № 105, poz. 735) oraz na podstawie § 1-6 niniejszego rozporządzenia, są uprawnione w myśl art. 11 ustawy z dnia 20 lipca 1925 r. (Dz. U. R. P. № 90, poz. 629) do płacenia szacunku ziemi przy zakupie gruntów państwowych obligacjami 5% pożyczki konwersyjnej z r. 1924 oraz obligacjami Serji II 5% pożyczki konwersyjnej do wysokości, jaką uzyskały z tytułu konwersji pierwotnie nabytych, asygnat i obligacyj 5% pożyczek państwowych z r. 1920; obligacje 5% pożyczek konwersyjnych będą przyjmowane po kursie, jaki będzie ustalony przez Ministra Skarbu w porozumieniu z Ministrem Reform Rolnych, nie niżej jednak kursu giełdowego. Obligacje powyższe winny być zaopatrzone w bieżący kupon w dniu wpłaty.
§  9.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1926.122.707

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Sposób przerachowania i konwersji obligacyj pożyczek państwowych z lat 1918-1920, podpadających pod postanowienia rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 września 1926 r.
Data aktu: 30/11/1926
Data ogłoszenia: 17/12/1926
Data wejścia w życie: 17/12/1926