Wykonanie ustawy z dn. 6 grudnia 1923 r. o zastosowaniu stałej jednostki do obliczania danin, niektórych innych dochodów publicznych, oraz kredytów udzielanych przez instytucje państwowe i samorządowe.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SKARBU
z dnia 24 grudnia 1923 r.
celem wykonania ustawy z dn. 6 grudnia 1922 r. (Dz. U. R. P. № 127 poz. 1044) o zastosowaniu stałej jednostki do obliczania danin, niektórych innych dochodów publicznych, oraz: kredytów udzielanych przez instytucje państwowe i samorządowe.

Na zasadzie art. 11 ustawy z dnia 6 Grudnia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 127 poz. 1044) o zastosowaniu stałej jednostki do obliczania danin, niektórych innych dochodów publicznych, oraz kredytów udzielanych przez instytucje państwowe i samorządowe zarządza się co następuje:
§  1.
Dla przerachowania kwot pieniężnych, zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów, a to:
1)
Z dnia 20 grudnia 1923 z. w przedmiocie zmian w postanowieniach o opodatkowaniu spirytusu (Dz. U. R. P. № 132 poz. 1070).
2)
Z dnia 20 grudnia 1923 r. w przedmiocie podwyższenia akcyzy od cukru (Dz. U. R. P. № 132 poz. 1071).
3)
Z dnia 20 grudnia 1923 r. w przedmiocie podwyższenia akcyzyzy od wina musującego (Dz. U. R. P. № 132 poz. 1072).
4)
Z dnia 20 grudnia 1923 r. w przedmiocie podwyższenia akcyzy od piwa (Dz. U. R. P. № 132 poz. 1073).
5)
Z dnia 20 grudnia 1923 r. w przedmiocie podwyższenia akcyzy od zapałek (Dz. U. R. P. № 132 poz. 1074).
6)
Z dnia 20 grudnia 1923 r. w przedmiocie zmian w postanowieniach o opodatkowaniu kwasu octowego (Dz. U. R. P. №132 poz. 1075).
7)
Z dnia 20 grudnia 1923 r. w przedmiocie zmian w postanowieniach o opodatkowaniu olejów mineralnych (Dz. U. R. P. № 132 por. 1075).
8)
Z dnia 20 grudnia 1923 r. w przedmiocie podwyższenia akcyzy od drożdży (Dz. U. R. P. № 132 poz. 10771
9)
Z dnia 20 września 1923 r. w przedmiecie podwyższenia akcyzy od soli na obszarze b. dzielnicy pruskiej i Województwa Śląskiego (Dz. U. R. P. № 96 poz. 763).
10)
Z dnia 26 listopada 1923 r. w przedmiocie zmian w wysokości opłat od patentów akcyzowych (Dz. U. R. P. № 124 poz. 1000), stosowany będzie począwszy od 1 stycznia 1924 r. w myśl art. 2 i art. 6 powołanej ustawy frank złoty wedle kursu obowiązującego dla przerachowania tegoż franka na marki polskie w dniu wejścia w życie każdego z powyżej wymienionych rozporządzeń.

Wysokość poszczególnych stawek podatkowych we frankach złotych podaje § \ą w przyległym załączniku.

§  2.
Ceny artykułów monopolowych, obowiązujące w markach polskich w dniu 1 stycznia 1924 r., ulegają automatycznie zmianie co tydzień, stosownie do kursu franka złotego, ogłaszanego urzędownie każdego piątku i będą obowiązywały na cały następny tydzień od poniedziałku do niedzieli włącznie.

Postanowienie to nie narusza w niczem prawa Ministra Skarbu, przysługującego mu ż mocy poszczególnych ustaw do podwyższania względnie obniżania cen tychże artykułów monopolowych w miarę potrzeby, a to niezależnie ód kursu franka złotego.

§  3.
Procentowy podatek od węgla i wina obliczany będzie nadal jak dotychczas t. j. w stosunku procentowym od wartości względnie ceny sprzedaży tychże artykułów, a należna suma podatku przeliczona zostanie na franki złote wedle kursu obowiązującego w terminie płatności podatków.

Procentowa oplata monopolowa Od wyrobów tytoniowych, wyprodukowanych w prywatnych fabrykach tytoniu obliczana będzie nada!, jak dotychczas w stosunku procentowym do detalicznej ceny sprzedaży wyrobów tytoniowych, a należna suma opłaty monopolowej pobieranej w postaci opasek monopolowych, przeliczoną zostanie na franki złote wedle kursu obowiązującego dla cen artykułów monopolowych na dany tydzień (§ 2).

§  4.
Przedsiębiorcy gorzelń, rafinerji i wolnych składów spirytusu, browarów, wytwórni wina musującego, fabryk cukru, kwasu octowego, zapałek, drożdży prasowanych, olejów mineralnych, prywatnych kopalń soli obowiązani są w oznajmieniach na wyrób względnie na wywóz artykułów podległych podatkom spożywczym, podać przypadający podatek spożywczy we frankach złotych i uiścić go w terminie płatności w kasie skarbowej w markach polskich według kursu franka złotego obowiązującego w dniu dokonania zapłaty.

Przedsiębiorcy prywatnych fabryk tytoniu obowiązani są w oznajmieniach na Wywóz artykułów monopolowych podać przypadającą opłatą monopolową we frankach złotych i uiścić ją w terminie płatności w kasie skarbowej w markach polskich według kursu franka złotego obowiązującego dla cen artykułów monopolowych na dany tydzień (§ 2).

§  5.
Stosowanie franków złotych do kar i grzywien orzekanych za przekroczenia przepisów o podatkach spożywczych i monopolach skarbowych będzie uregulowane osobnem rozporządzeniem.
§  6.
Przedsiębiorcy zakładów obowiązani do zapłaty akcyzowych opłat patentowych mają w deklaracjach podać przypadającą opłatą patentową, obliczoną we frankach złotych i uiścić ją w kasie skarbowej w markach polskich wedle kursu franka złotego obowiązującego w dniu zapłaty.
§  7.
Podatki spożywcze zakredytowane po 1-ym stycznia 1924 r. obliczane będą we frankach złotych, a pobierane w markach polskich wedle kursu franka złotego obowiązującego w dniu zapłaty i to wraz z 6% odsetkami w stosunku rocznym, obliczonemi od należytości podatkowej, zapłaconej w markach polskich.

Opłaty monopolowe, jakoteż należności za wy-dane na kredyt artykuły monopolowe, zakredytowane po 1-ym stycznia 1924 r. obliczane będą we frankach złotych, a pobierane w markach polskich wedle kursu franka złotego obowiązującego w tygodniu zapłaty i to wraz z 6% och sikami w stosunku rocznym, obliczonemi od należytości podatkowych zapłaconych w markach polskich.

Zakredytowana w r. 1923 i niezapłacona do dnia 31 grudnia tegoż roku kwoty podatków spożywczych względnie opłat monopolowych, jakoteż należności za wydane na kredyt artykuły monopolowe, przeliczone będą dnia 1 stycznia 1924 r. na franki złote wedle kursu obowiązującego tegoż dnia 1 stycznia 1924.

Dla zapłaty kredytów podatków spożywczych, wymienionych w ustępie 1-ym i 2-gim, miarodajnym będzie kurs franka złotego dnia zapłaty.

Dla zapłaty zakredytowanych opłat monopolowych, jakoteż należności za wydana na kredyt artykuły monopolowe, miarodajnym będzie kurs franka złotego, ogłaszany każdego piątku na cały następny tydzień t. j. na czas od poniedziałku do niedzieli włącznie.

§  8.
Niezapłacone w terminie zarówno zakredytowane jak i niekredytowane podatki spożywcze, opłaty monopolowe, tudzież należności za pobrane na kredyt artykuły monopolowe, będą ściągane w drodze przymusowej i obliczane w markach polskich wedle kursu franka złotego obowiązującego w dniu dokonania zapłaty wraz z 24% zwłoki w stosunku rocznym od całej zaległej należności skarbowej, przyczem każdy rozpoczęty miesiąc liczy się za cały.
§  9.
Zwrot nienależnie pobranych względnie bonifikowanych podatków spożywczych, należy obliczać we frankach złotych wedle kursu obowiązującego w dniu zaistnienia prawa do zwrotu względnie bonifikacji.

Zwrot nienależnie pobranych opłat monopolowych, jakoteż ceny sprzedaży artykułów monopolowych należy obliczać we frankach złotych wedle kursu obowiązującego w tygodniu zaistnienia prawa do zwrotu względnie bonifikacji.

Wypłatą należy uskutecznić według ogólnych przepisów o zwrotach nadpłat podatkowych w, markach polskich wedle kursu franka złotego obowiązującego w dniu względnie tygodniu wystawienia asygnaty.

§  10.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1924.

ZAŁĄCZNIK 

I. Stawki podatkowe we frankach złotych (§ 1 pkt. 1 do 9).
1. Od 1 litra 100% spirytusu:
a) wyrobionego w gorzelniach rolniczych i owocowych 2.20 fr.
b) wyrobionego w gorzelniach przemysłowych 2.30 "
c) wyrobionego w gorzelniach przerabiających wywary na sole potasowe we własnych potasowniach 2.20 "
d) od spirytusu z zagranicy i Gdańska 2.30 zł. fr.
2. Od flaszki całej wina musującego " "
a) gronowego 2.20 " "
b) owocowego 1.10 " "
3. Od piwa:
I. W b. dzielnicy austriackiej od stopnia sacharometrycznego ekstraktu:
a) dla browarów przerabiających rocznie do 10.000 hl. brzeczki. 48 cent
b) dla browarów przerabiających rocznie do 30.000 hl. brzeczki. 49 "
c) dla browarów przerabiających rocznie do 50.000 hl. brzeczki 50 "
d) dla browarów przerabiających rocznie do 70.000 hl. brzeczki 51 "
e) dla browarów przerabiających rocznie ponad 70.000 hl. brzeczki 52 "

Zwrot akcyzy od piwa:

I. W b. dzielnicy austrjackiej (Małopolska, Spiż i Orawa)
a) wywożącym piwo za granicę bez względu na zawartość ekstraktu lub o ile nie są przedsiębiorcami browaru, od hektolitra 2.10 zł. fr.
b) browarom eksportującym za każdy stopień ekstraktu 0.42 " "
Od 1 hektolitra piwa sprowadzonego z zagranicy i Gdańska za każdy hektolitr i jeden stopień ekstraktu brzeczki podstawowej po 0.52 " "
Najmniej jednak za hektolitr piwa 8.40 " "
II. W b. dzielnicy rosyjskiej:
Od 1 puda słodu (16.83 kgr.) przerabianego na piwo w browarach 5.00 " "
Browary przerabiające rocznie do 32.766 kg. (2.000 pudów) płacą za pud tylko 4.20 " "
Od piwa sprowadzonego z zagranicy i z Gdańska za 1 hektolitr po. 8.40 " "
III. W b. dzielnicy pruskiej:
a) za 1 hkt. piwa słabego do 8% ekstraktu przy produkcji pierwszych 10.000 hektolitrów piwa 3.80 " "
za dalsze 20.000 hl. piwa 3.90 " "
powyżej 30.000 " " 4.- " "
b) za 1 hektolitr piwa pełnego (8-13%) przy produkcji pierwszych 10.000 hl. piwa 6.30 " "
za dalsze 20.000 hl. piwa 6.50 " "
powyżej 30.000 hl. piwa 6.80 " "
c) od piwa mocnego (powyżej i 3% ekstraktu) dodaje się do stopy b) za każde dalsze cztery stopnie ekstraktu zawarte w brzeczce podstawowej połową stopy wymienionej pod a)
Za warki domowe za każdy hektolitr po 1.40 zł. fr.
d) od piwa sprowadzonego z zagranicy i z Gdańska za 1 hektolitr 8.40 " "
4. Za 1 pudełko zapałek, zawierających do 60 zapałek lub dwie książeczki, 0.01 " "
5. Za 1 kg. kwasu octowego 0.30 " "
6. Za 100 kg. oleju skalnego:

o gęstości do 750°

15.80 " "
powyżej 750 -865° 10.50 " "
" 865°-885° 1.80 " "
" 885° 7.- " "
Od parafiny i świec 10.50 " "
Od asfaltu, koksu i mazi 1.80 " "
7. Za 100 kg. cukru 35.- " "
8. Od 100 kg. soli w b. dzielnicy 7.- " "
9. Za 1 kg. drożdży prasowanych: 0.60 " "
zagranicznych 0.70 " "

II. Akcyzowe opłaty patentowe (§ 1 punkt 10).

A. Opłaty od patentów za wyrób i przerób:
1) Od gorzelń i fabryk drożdżowo-gorzelniczych:
a) oplata zasadnicza za wypęd pierwszych 100.000 litrów alkoholu 74.- zł. fr.
b) oplata dodatkowa za każde następne 10.000 litrów alkoholu. 7.40 " "
2) od wytworni drożdży prasowanych bez pędzenia spirytusu opłata stała 18.50 " "
3) od fabryk wódek i likierów: " "
a) oplata zasadnicza za przerób 50.000 litrów alkoholu 144.- " "
b) za dalsze każde 50.000 litrów 144.- " "
4) od rektyfikacji spirytusu: " "
a) opłata zasadnicza za 100.000 litrów alkoholu surowego, przyjętego do magazynu dla oczyszczenia 518.- " "
b) opłata dodatkowa za każde następne 10.000 litrów alkoholu 37.- " "
5) od fabryk win musujących 370.- " "
6) od fabryk win owocowych, rodzynkowych i winogronowych.. 37.- " "
7) od browarów: " "
a) oplata zasadnicza przy przerobie pierwszych 20 ton słodu.. 37.- " "
b) opłata dodatkowa przy przerobie każdy di następnych 10 ton słodu 7.40 " "
8) od miodosytni 22.20 " "
9) od przerobu spirytusu: w rozlewniach denaturatu: " "
a) w politurniach, lakierniach i fabrykach chemicznych; " "
aa) opłata zasadnicza od przerobu pierwszych 10.000 litrów alkoholu 7.40 " "
bb) oplata dodatkowa przy przerobie każdych następnych 10.000 litrów alkoholu 7.40 " "
b) od perfumerii i wytwórni kosmetycznych 14.80 zł. fr.
c) od fabryk octu 7.40 " "
10) od fabryk gilz do papierosów 14.80 " "
11) " " 222.- " "
12) " cukrowni: " "
a) od każdej tony cukru surowego 0.40 " "
b) od każdej tony rafinady dodatkowo 0.40 " "
Opłata z p. p. a i b uiszcza się zgóry za całej kampanię według produkcji w kampanji ubiegłej; opłata od cukrowni w ubiegłej kampanji nieczynnych uiszcza się w wysokości odpowiadającej produkcji pierwszych 600 ton.
B. Opłaty od zakładów sprzedaży trunków.
13) Od zakładów restauracyjnych z uprawnieniem do sprzedaży wszelkich napojów w naczyniach zamkniętych i na kieliszki:
w miejscowościach
KI. I KI. II KI. III
Franków złotych
I rzędu 888.- 592.- 222.-
II rzędu 370.- 148.- 74.-
14) od zakładów uprawnionych do sprzedaży wszelkich trunków w naczyniach zamkniętych
a) detalicznie 143.- 74.- 37.-
b) hurtowo 444.- 370.- 222.-
15) od winiarni uprawnionych do sprzedaży wyłącznie wina tak w naczyniach zamkniętych, jak i na kieliszki 74.- 37.- 18.50
16) piwiarnie i winiarnie ze sprzedażą piwa, wina i miodu wyłącznie w naczyniach zamnkniętych 18.50 14.80 7.40
za wyszynk piwa dodatkowo 18.50 14.80 7.40
17) od bufetów ze sprzedażą wszystkich trunków:
a) przy teatrach, cyrkach, kinach, wyścigach, wystawach, klubach, lokalach stowarzyszeń i t.p. 74.- 55.50 37.-
b) bufety na balach i zabawach publicznych, nie wyłączając dobroczynnych za dobą płacą 7.40 3.70 1.90
18) od karczem i domów zajezdnych uprawnionych do sprzedaży wszelkich trunków 148.- 74.- 74.-
19) od hurtownych składów piwa, wina i miodu. 18.50 14.80 7.40
C. Od zakładów trudniących się ekspedycją trunków 370,-

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1923.137.1148

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykonanie ustawy z dn. 6 grudnia 1923 r. o zastosowaniu stałej jednostki do obliczania danin, niektórych innych dochodów publicznych, oraz kredytów udzielanych przez instytucje państwowe i samorządowe.
Data aktu: 24/12/1923
Data ogłoszenia: 31/12/1923
Data wejścia w życie: 01/01/1924