Umowy nabycia nieruchomości, sporządzone na imię osób podstawionych, oraz wykup majątków, sprzedanych z powodu ograniczeń narodowości polskiej.

USTAWA
z dnia 2 grudnia 1921 r.
o umowach nabycia nieruchomości, sporządzonych na imię osób podstawionych, oraz o wykupie majątków, sprzedanych z powodu ograniczeń narodowości polskiej.

Art.  1.

Osoby narodowości polskiej, które z powodu przepisów ograniczających rosyjskich ustaw: a) z dnia 14 marca 1887 roku o nabywaniu przez cudzoziemców nieruchomości na własność lub terminowe posiadanie i użytkowanie (ros. Zb. Pr. i Rozp. № 43 poz. 378 z 1887 r.), b) ustawy z dnia 13 lipca 1871 r. o nabywaniu majątków poduchownych (ros. Zb. Pr. i Rozp. № 73 z 1871 r.), c) ustaw z dnia 10 grudnia 1365 r. o zakazie osobom narodowości polskiej nabywania majątków w 9 guberniach zachodnich (pełny Zb. Pr. № 42759), z dnia 27 grudnia 1884 r. o nabywaniu, za: stawie i dzierżawie gruntów w tychże guberniach (ros. Zb. Pr. i Rozp. z 1885 r. poz. 36) i z dnia 2 lutego 1891 r. o zakazie oddawania gruntów w dożywotne posiadanie (ros. Zb. Pr. i Rozp. z 1891 r. poz. 365) nabyły przed 1 sierpnia 1914 r. nieruchomości na imię osób podstawionych lub za aktami nieformalnemi, mogą postawić odpowiednie żądanie w celu uprawnienia swego nabycia. Tacy nabywcy mogą powoływać się na dowód ze świadków tylko w razie oddania im w posiadanie spornej nieruchomości.

Art.  2.

Postanowienia art. 1 stosują się również do umów nabycia nieruchomości za pośrednictwem b. Banku Włościańskiego na imię osób podstawionych z powodu stosowania ograniczeń przeciwko osobom pochodzenia polskiego oraz z powodu przekroczenia co do przestrzeni nabywanego gruntu norm, przewidzianych w art. 63 statutu tegoż Banku (wydanie 1912 r.). W tych wypadkach Zarząd Likwidacyjny Oddziałów Banku Włościańskiego na terenie Państwa Polskiego może udzielać zezwoleń na przepisanie prawa własności bez względu na powyższe normy. Dla wszczęcia powództwa w sprawach powyższych nie jest konieczna zgoda utworzonej na zasadzie statutu Banku Włościańskiego spółki na zmianę składu swoich spólników.

Art.  3.

Osoby, wskazane w art. 1, mogą żądać na drodze sądowej zwrotu swoich majątków, sprzedanych po 13 stycznia 1835 r. wskutek wydania powołanych w art. 1 ustaw z 27 grudnia 1884 r. i 2 lutego 1891 r., o ile majątki te znajdują się jeszcze w rękach pierwotnego nabywcy lub jego spadkobierców, albo osób, które od nich otrzymały ten majątek pod tytułem darmym.

Żądający zwrotu winien obecnemu właścicielowi wypłacić cenę, którą określi sąd orzekający według ceny przeciętnej podobnych nieruchomości w ostatnich pięciu latach przed wytoczeniem powództwa z potrąceniem istniejących obciążeń ulegającego wykupowi majątku.

Art.  4.

Prawa, w artykułach 1-3 przewidziane, służą również zstępnym osób, wskazanych w art. 1.

Art.  5.

Wszelkie wyroki i decyzje sądowe, niezgodne z zasadami niniejszej ustawy, na żądanie osób interesowanych, postawione w drodze powództwa, mogą być uznane za nieszkodzące ich prawom, płynącym 7 tej ustawy.

Art.  6.

Żądania, w poprzednich artykułach wymienione, mogą być postawione najpóźniej w przeciągu lat pięciu od daty ogłoszenia niniejszej ustawy. Przeciwko powyższym żądaniom, postawionym w tym terminie, nie można bronić się przedawnieniem. Nabyte w dobrej wierze prawa osób trzecich pozostają w swej mocy.

Art.  7.

Ustawa niniejsza obowiązuje na obszarze b. zaboru rosyjskiego z dniem jej ogłoszenia.

Wykonanie jej powierza się Ministrowi Sprawiedliwości i Prezesowi Głównego Urzędu Ziemskiego.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1921.106.767

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Umowy nabycia nieruchomości, sporządzone na imię osób podstawionych, oraz wykup majątków, sprzedanych z powodu ograniczeń narodowości polskiej.
Data aktu: 02/12/1921
Data ogłoszenia: 30/12/1921
Data wejścia w życie: 30/12/1921