UODO chce zmian - numer PESEL dziecka pod ochroną rodzica
Mimo, że dzieci nie posiadają pełnej zdolności do czynności prawnych, to ich dane osobowe – w szczególności numer PESEL – są narażone na wykorzystanie przez cyberprzestępców. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych Mirosław Wróblewski wystąpił do ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego z apelem o nowelizację ustawy o ewidencji ludności. Proponuje przyznanie rodzicom oraz opiekunom prawnym możliwości zastrzegania numeru PESEL dzieci.
Aktualnie ustawa o ewidencji ludności przewiduje możliwość nieodpłatnego zastrzeżenia (i cofnięcia) numeru PESEL tylko przez osoby pełnoletnie. Nie dotyczy to jednak osób: pełnoletnich, nieposiadających zdolności do czynności prawnych albo posiadających ograniczoną zdolność do czynności prawnych z różnych przyczyn.
Zgodnie z przepisami, w przypadku niemożności złożenia wniosku o zastrzeżenie numeru PESEL spowodowanej chorobą, niepełnosprawnością lub inną niedającą się pokonać przeszkodą, zastrzeżenia można dokonać przez pełnomocnika, zaś w imieniu osoby nieposiadającej zdolności do czynności prawnych albo posiadającej ograniczoną zdolność do czynności prawnych wniosek o zastrzeżenie albo cofnięcie zastrzeżenia numeru PESEL może złożyć opiekun prawny albo kurator.
W opinii Mirosława Wróblewskiego obecny kształt przepisów ustawy o ewidencji ludności pozostawia istotną lukę w ochronie danych osobowych osób małoletnich w zakresie zastrzegania numeru PESEL, którą należałoby precyzyjnie uzupełnić.
Tym bardziej że np. przepisy ustawy o dokumentach paszportowych czy ustawy o dowodach osobistych przyznają rodzicom i opiekunom prawnym prawo do wnioskowania o wydanie dowodu osobistego lub paszportu, a w przypadku ich utraty lub uszkodzenia prawo do ich unieważnienia, co jest odnotowywane w odpowiednim rejestrze – wskazuje prezes UODO.
Według prezesa UODO podobne rozwiązania powinny być zatem zastosowane w ustawie o ewidencji ludności w odniesieniu do rejestru zastrzeżeń numeru PESEL dla osób małoletnich. Wypracowanie przepisów zapewniających ochronę danych osób małoletnich ma bowiem szczególne znaczenie w dobie postępującej cyfryzacji oraz coraz częstszych przypadków kradzieży danych.
Prezes UODO przypomina, że już w 2023 r. kierował uwagi do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów na etapie opiniowania projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapobieganiem kradzieży tożsamości – argumentując wówczas, że nieuwzględnienie możliwości zastrzegania numerów PESEL osób małoletnich niezasadnie pozbawiać je będzie możliwości skorzystania z projektowanych środków przeciwdziałających kradzieży tożsamości, szczególnie iż ustawa Kodeks cywilny dopuszcza dokonywanie niektórych czynności prawnych przez osoby małoletnie.
