Szpitale czekają na 2 mld zł od NFZ za programy lekowe z ubiegłego roku

Jeszcze 2 mld zł musi zapłacić szpitalom Narodowy Fundusz Zdrowia za programy lekowe, które placówki zrealizowały w zeszłym roku. Dług dotyczy leczenia onkologicznego i nieonkologicznego. Na razie za leczenie raka szyjki macicy Narodowy Fundusz Zdrowia zapłacił 70 proc. należnych kwot, a w przypadku raka endometrium – 55 proc. Federacja Przedsiębiorców Polskich chce o tym rozmawiać podczas posiedzenia Trójstronnego Zespołu do spraw Ochrony Zdrowia 18 lutego.

Łączna wartość świadczeń w programach lekowych za zeszły rok to 16 mld zł. Na razie NFZ zapłacił niespełna 14 mld zł. W praktyce wygląda to tak, że szpitale kredytują NFZ, aby zachować ciągłość leczenia pacjentów w programach lekowych. Samodzielnie pokrywają ich koszt i czekają, aż płatnik zapłaci za terapie. Zazwyczaj czekają długo.

Prof. Alina Kułakowska, prezes Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, jeszcze jesienią ubiegłego roku, podczas prezentacji raportu Fundacji MY Pacjenci „Dostępność programów lekowych w ocenie pacjentów”, zwróciła uwagę, że programy lekowe przynoszą bardzo dobre efekty terapeutyczne i ekonomiczne. Apelowała, aby nie marnować tego, co już udało się osiągnąć poprzez programy lekowe. Podkreślała wtedy, że w neurologii kontrakty w regionach na realizację programów lekowych były niższe średnio o 16 proc. w stosunku do 2024 r. A to generuje nadwykonania, które są ogromnym problemem dla szpitali.

Dług też w onkologii

Federacja Przedsiębiorców Polskich (FPP) zwraca uwagę, że problem nie dotyczy tylko pojedynczych terapii czy jednej grupy pacjentów. Z danych, które zebrała organizacja wynika, że NFZ nie zapłacił jeszcze szpitalom zarówno za leczenie onkologiczne, jak i nieonkologiczne.

Szpitale czekają na rozliczenie m.in. leczenia pacjentów z nowotworami hematoonkologicznymi, takimi jak ostra białaczka limfoblastyczna czy chłoniaki T- i B-komórkowe. Podobna sytuacja dotyczy nowotworów kobiecych. Za leczenie raka szyjki macicy Narodowy Fundusz Zdrowia zapłacił 70 proc. należnych kwot, a w przypadku raka endometrium – 55 proc.

W programach lekowych dla pacjentów z chorobami nieonkologicznymi zaległości dotyczą m.in. leczenia chorób nerek, choroby Parkinsona oraz leczenia profilaktycznego pacjentów po przeszczepach. W leczeniu kardiomiopatii NFZ uregulował 63 proc. zobowiązań, a za leczenie miastenii płatnik zapłacił tylko połowę należności.

Dlatego Federacja Przedsiębiorców Polskich wnioskuje o omówienie tej kwestii podczas posiedzenia Trójstronnego Zespołu do spraw Ochrony Zdrowia, które ma się odbyć 18 lutego. FPP oczekuje informacji o planowanym terminie uregulowania zaległych zobowiązań oraz zbiorczych danych o wartości kontraktów na programy lekowe w tym roku.

NFZ: Trwają podsumowania roku finansowego 

Jak zaznacza Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ, Narodowy Fundusz Zdrowia za terapie pacjentów w programach lekowych zapłacił w ramach 2025 r. ponad 14 mld zł. W 2024 r. przeznaczono na ten cel 12,3 mld zł. - Zatem rok do roku już wydaliśmy więcej, a przecież jeszcze nie zamknęliśmy rozliczeń za 2025 r. Ostateczne rozliczenie poprzedniego roku, zgodnie z prawem, ma miejsce w II połowie lutego kolejnego roku. Dlatego właśnie teraz oddziały wojewódzkie NFZ podsumowują pod kątem finansowym 2025 r. Trwa bilansowanie umów i rozliczenie świadczeń jeszcze z budżetu na 2025 r. Dotyczy do także nadwykonań, w tym tych w programach lekowych - zaznacza Florek. 

Podkreśla również, że Fundusz na bieżąco płaci za leki w programach lekowych do wysokości podpisanych umów. - Jeśli świadczeń jest więcej, niż wynika to z kontraktu z NFZ, mamy do czynienia z nadwykonaniami. W przypadku leków w programach lekowych są to świadczenia limitowane. Ale mimo tego Fundusz zawsze traktuje je priorytetowo i płaci za te nadwykonania zaraz po uregulowaniu nadwykonań w świadczeniach nielimitowanych. Ostateczną skalę nadwykonań, które nie zostały rozliczone z budżetu na 2025 r., poznamy po zamknięciu rachunków za ubiegły rok, czyli w II połowie lutego 2026 r. Dotyczy to również nadwykonań w programach lekowych - wyjaśnia.