Rusza kampania edukacyjna na temat szczepionek
Rosnąca liczba nieszczepionych dzieci grozi powrotem takich chorób jak krztusiec, odra i polio - uważają eksperci i organizatorzy rozpoczętej właśnie internetowej kampanii edukacyjnej Zaszczep się wiedzą, która ma przekazywać rzetelną widzę o szczepionkach.
Z danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego wynika, że liczba niezaszczepionych dzieci w ciągu kilku lat wzrosła o ponad 100 procent do około 12,8 tys. w 2014 roku. Na stronie www.zaszczepsiewiedza.pl można znaleźć poparte naukowo udowodnionymi faktami informacje dotyczące szczepień. Jej autorzy chcą przeciwdziałać mitom dotyczącym szczepień, takim jak rzekome powodowanie przez nie autyzmu.
Pediatra z kliniki chorób zakaźnych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego dr n. med. Ewa Duszczyk podkreślała, że opublikowane w 1998 roku w naukowym czasopiśmie "The Lancet" badania wiążące szczepionkę na odrę, świnkę i różyczkę z autyzmem, których autorem był Andrew Wakefield, po latach okazały się oszustwem.
- Żadne z wiarygodnych badań klinicznych, a te badania były prowadzone na całym świecie, nie potwierdziło związku między szczepionką a autyzmem - powiedziała Duszczyk na konferencji prasowej w Warszawie. Zaznaczyła, że szczepionki podlegają bardziej restrykcyjnym badaniom niż leki.
Duszczyk wyjaśniała, że najskuteczniejszą drogą zwalczania chorób zakaźnych jest uodpornienie populacji przez masowe szczepienia.
- Szczepiąc jednostkę, chronimy jednostkę. Szczepiąc populację, chronimy także tych, których nie możemy zaszczepić, bo mają zdecydowane przeciwskazania medyczne, i również tych, którzy nie chcą się szczepić - powiedziała Duszczyk.
Przypomniała, że dzięki szczepieniom nie ma w Polsce przypadków odry, ostatnie zachorowanie na błonicę, która występuje za naszą wschodnią granicą, odnotowano w 2002 roku, a polio nie występuje od 1984 roku. Jednocześnie zmniejszyła się też liczba przypadków gruźlicy, przypadków tężca jest 15-20 rocznie (głównie u dorosłych kobiet, które nie otrzymały dawek przypominających i zlekceważyły drobne zranienia podczas prac w ogródku), zaś różyczka występuje jedynie u chłopców i młodych mężczyzn, bo w przeszłości szczepiono tylko dziewczynki.
Pracująca w Wielkiej Brytanii pediatra dr Beata Szymczyk-Hałas powiedziała z kolei, że tamtejszy kalendarz szczepień jest znacznie bogatszy od polskiego, a wszystkie szczepienia są bezpłatne.
- W Wielkiej Brytanii również szeroko oferuje się szczepienia dorosłym, szczególnie kobietom, które planują ciążę, a również kobietom, które są w ciąży. W Polsce ta wiedza o szczepieniach kobiet w ciąży jeszcze bardzo raczkuje, cały czas lekarze rodzinni, również ginekolodzy-położnicy przyzwyczajeni są do starej wiedzy, że nie szczepimy w ciąży. Jest to nieprawda - powiedziała Szymczyk-Hałas.
Z przeprowadzonego przez Millward Brown sondażu wynika, że 86 procent badanych uważa szczepienia ochronne za skuteczną profilaktykę. Przeciwne zdanie ma 8 procent. Jednak - zwracają uwagę organizatorzy kampanii "Zaszczep się wiedzą" - im młodsi badani, tym więcej odpowiedzi negatywnych. W grupie osób 25-34 lata 14 procent respondentów oceniło, że szczepienia nie są skuteczną profilaktyką.
Jako źródła wiedzy o szczepieniach uczestnicy sondażu spontanicznie najczęściej wskazywali na internet (18 procent) i lekarzy (15 procent). Gdy ankieter czytał listę możliwych odpowiedzi, respondenci odpowiadali, że wiedzę najczęściej czerpią od lekarza (44 procent), z internetu (31 procent), od pielęgniarki (28 procent), z prasy, radia i telewizji lub od rodziny (po 27 procent).
Największe zaniepokojenie autorów kampanii budzi fakt, że 45 procent badanych pytana o to, gdzie w internecie szuka informacji, wskazała na fora i blogi, czyli źródła niefachowe. Z kolei 28 procent wskazało na media społecznościowe. Jednocześnie 61 procent odpowiedziało, że wiedzę czerpię ze stron związanych z tematyką szczepień, a 40 procent, że z oficjalnych stron, na przykład Ministerstwa Zdrowia i GIS.
Organizatorzy kampanii podkreślają, że szczepienia pozwoliły ludziom żyć dłużej i unikać komplikacji po chorobach. Wprowadzenie obowiązkowych szczepień ochronnych przyczyniło się do tego, że średnia długość życia wzrosła z 43 lat w 1900 roku do ponad 80 lat w 2014 roku.
Pomysłodawcą i organizatorem akcji edukacyjnej "Zaszczep się wiedzą" jest Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA. Wśród patronów są: Centrum Zdrowia Dziecka, Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny i Polska Akademia Nauk.
Millward Brown przeprowadziło sondaż na zlecenie INFARMY metodą wywiadów telefonicznych między 2 a 5 października 2015 roku na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie 1002 dorosłych mieszkańców Polski. Błąd pomiaru wynosi 3,1 procent. (pap)
